Nâng chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở

Nỗ lực bảo đảm công tác tiếp công dân trong bối cảnh mới

Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Vĩnh Long được thực hiện trong bối cảnh tỉnh mới hình thành trên cơ sở hợp nhất Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Địa bàn quản lý rộng hơn, tổ chức bộ máy và đầu mối giải quyết thay đổi, nhiều hồ sơ, vụ việc phải được rà soát, chuyển tiếp.

Trong kỳ báo cáo (từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026), toàn tỉnh tiếp công dân thường xuyên 7.574 lượt, với 7.539 người, liên quan 6.328 vụ việc; trong đó có 27 đoàn đông người với 256 người, liên quan 25 vụ việc. Nội dung chủ yếu là kiến nghị, phản ánh với 6.257 vụ; có 59 vụ khiếu nại và 12 vụ tố cáo. So với cùng kỳ, số lượt tiếp công dân giảm 15,6%.

Thủ trưởng cơ quan hành chính các cấp thực hiện 5.219 ngày tiếp công dân định kỳ, với 1.473 lượt, 1.239 người, liên quan 1.046 vụ việc. Chủ tịch UBND tỉnh thực hiện 12 ngày tiếp công dân; ở cấp xã, thủ trưởng các cơ quan thực hiện 4.986 ngày tiếp công dân.

Đối với tố cáo, 25/27 vụ đã được giải quyết, đạt 92,59%; 12 vụ đã ban hành kết luận, trong đó 11 kết luận được thực hiện xong.

Những kết quả này thể hiện nỗ lực của chính quyền địa phương trong duy trì kỷ cương hành chính, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi.

Tuy nhiên, chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là ngay từ lần đầu, vẫn còn những vấn đề cần khắc phục. Trong 17 vụ khiếu nại lần hai đã ban hành quyết định giải quyết, có 6 vụ phải hủy hoặc sửa kết quả giải quyết lần đầu.

Theo UBND tỉnh, một trong những nguyên nhân là một bộ phận cán bộ tham mưu ở cơ sở còn ít kinh nghiệm sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong khi đó, nhiều vụ việc liên quan đến đất đai có lịch sử kéo dài, hồ sơ hình thành qua nhiều thời kỳ, liên quan nhiều cơ quan và chính sách. Một bộ phận công dân chưa hiểu đầy đủ quyền, nghĩa vụ, tiếp tục khiếu nại dù vụ việc đã được giải quyết theo quy định.

Qua thanh tra trách nhiệm tại một số UBND cấp xã, tỉnh cũng phát hiện những hạn chế trong công tác tiếp công dân: chưa ban hành thông báo kết luận sau tiếp công dân; việc ghi chép chưa đầy đủ; chế độ đối với người làm nhiệm vụ tiếp công dân chưa được thực hiện đầy đủ.

Làm việc với Đoàn giám sát, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ báo cáo về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Theo tỉnh, việc cập nhật, tổng hợp số liệu hiện còn bất cập, nhất là ở cấp xã, trong khi cán bộ phụ trách chủ yếu kiêm nhiệm. Vì vậy, cần xây dựng hệ thống có khả năng tự động tổng hợp dữ liệu, giảm thao tác thủ công, hạn chế trùng lặp, qua đó dành thêm nguồn lực cho công tác tiếp công dân và giải quyết vụ việc.

Không để vụ việc kéo dài từ những vướng mắc ở cơ sở

Các thành viên Đoàn giám sát đánh giá, công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo của UBND tỉnh Vĩnh Long được duy trì, cơ bản thực hiện đúng quy định. Đội ngũ làm công tác tiếp công dân chú trọng gần dân, sát dân, lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để kịp thời hướng dẫn, xử lý các vụ việc theo thẩm quyền.\

Tuy nhiên, số lượng đơn thư còn nhiều; một số vụ việc phức tạp, kéo dài, tập trung ở lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Nhận thấy các vụ việc liên quan đến đất đai, nhất là thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số đơn thư, các đại biểu đề nghị UBND tỉnh tập trung nâng cao chất lượng giải quyết ngay từ cơ sở.

Các cơ quan chuyên môn cần rà soát kỹ hồ sơ, xác định rõ thẩm quyền, nguyên nhân phát sinh khiếu nại và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; tăng cường phối hợp, bảo đảm thông tin, số liệu thống nhất, tránh để vụ việc kéo dài do chậm tham mưu hoặc thiếu phối hợp.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu không chỉ dừng ở tiếp nhận, ghi nhận ý kiến của công dân mà phải gắn với chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và tổ chức giải quyết vụ việc đến cùng. Cùng với đó, cần chú trọng đối thoại, giải thích để người dân hiểu rõ chính sách, pháp luật, căn cứ và kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.

Việc thực hiện các kết luận, quyết định giải quyết đã có hiệu lực cũng cần được theo dõi, đôn đốc thường xuyên. Đối với trường hợp công dân tiếp tục khiếu nại, cần chủ động rà soát, hướng dẫn và xử lý phù hợp, hạn chế tình trạng gửi đơn trùng lặp, gửi nhiều cơ quan hoặc khiếu nại vượt cấp.

Cùng với nâng cao chất lượng giải quyết từng vụ việc, các đại biểu đề nghị tỉnh củng cố đội ngũ làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư; đẩy mạnh số hóa, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và xử lý vụ việc.

Thay mặt Đoàn giám sát, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lò Việt Phương ghi nhận, đánh giá cao tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm của UBND tỉnh Vĩnh Long trong chuẩn bị báo cáo, cung cấp thông tin phục vụ hoạt động giám sát về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Báo cáo đã cơ bản phản ánh đầy đủ tình hình, kết quả thực hiện, những khó khăn, vướng mắc và các vấn đề Đoàn giám sát yêu cầu làm rõ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đánh giá, việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo. Công tác đối thoại trực tiếp với công dân được chú trọng; việc kiểm tra, rà soát, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài được UBND tỉnh nghiêm túc triển khai.

Chia sẻ với những khó khăn, áp lực của địa phương trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong bối cảnh mới, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lò Việt Phương cho biết, Đoàn giám sát sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của tỉnh, báo cáo cơ quan có thẩm quyền; đồng thời kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.