Nâng cao hiệu quả phối hợp, xứng đáng với niềm tin của cử tri

Cầu nối giữa ý chí và hành động

TXCT là nội dung hết sức quan trọng trong hoạt động dân nguyện, thể hiện rõ bản chất “của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm nhất quán của Đảng ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “ĐBQH phải liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân”. TXCT không chỉ là hoạt động thường xuyên, bắt buộc của đại biểu dân cử nói chung, ĐBQH nói riêng, mà còn là diễn đàn sinh hoạt chính trị – xã hội quan trọng để đại biểu gặp gỡ, lắng nghe, trao đổi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri, từ đó thực hiện tốt nhất vai trò, trách nhiệm đại diện của mình.

Thông qua hoạt động TXCT, ĐBQH tập hợp, phản ánh đầy đủ ý kiến, kiến nghị của Nhân dân; góp phần mở rộng và phát huy dân chủ ở cơ sở; kịp thời tham gia góp ý, xây dựng chính sách, pháp luật trong quá trình Quốc hội quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước. Qua đó, ĐBQH thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa cử tri với Đảng, Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền.

Nội dung TXCT hiện nay bao gồm: Tiếp xúc định kỳ trước và sau các kỳ họp Quốc hội; tiếp xúc chuyên đề đối với các vấn đề “nóng” được cử tri quan tâm như đất đai, môi trường, an sinh xã hội; tiếp nhận, tổng hợp kiến nghị cử tri để chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền; theo dõi, giám sát việc giải quyết các kiến nghị đó. Phương thức tiếp xúc cũng ngày càng đa dạng, từ tiếp xúc trực tiếp tại địa phương, hội nghị chuyên đề, đến tiếp xúc trực tuyến hoặc tiếp nhận ý kiến thông qua đơn thư. Trong hoạt động này, ĐBQH không chuyên trách giữ vai trò hết sức quan trọng do thường xuyên sinh sống tại địa phương, thuận lợi trong việc nắm bắt thực tiễn và phản ánh kịp thời tiếng nói từ cơ sở.

Trong nhiệm kỳ 2021 – 2026, công tác phối hợp giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Đoàn ĐBQH tỉnh ngày càng chặt chẽ, hiệu quả, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của mỗi cơ quan trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương. Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh luôn đồng hành, phối hợp tích cực với Đoàn ĐBQH tỉnh trong tổ chức và thực hiện hoạt động TXCT, qua đó phát huy vai trò đại diện, cầu nối giữa Nhân dân với Quốc hội và các cơ quan nhà nước.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, việc chủ động xây dựng Quy chế phối hợp giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh với Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND tỉnh đã tạo cơ sở để triển khai đồng bộ, thống nhất, nâng cao hiệu quả phối hợp trong tổ chức thực hiện. Hoạt động TXCT được triển khai nền nếp, thực chất, với sự chuẩn bị chu đáo từ khâu thông báo, xác định nội dung, mời cử tri, bảo đảm cơ sở vật chất, an ninh trật tự đến việc nắm bắt tình hình Nhân dân, định hướng nội dung phát biểu, giúp ĐBQH chủ động trao đổi, giải đáp. Trong nhiệm kỳ, hai cơ quan đã phối hợp tổ chức 221 cuộc TXCT trước và sau các kỳ họp Quốc hội, với 259 lượt ĐBQH tham gia; tổng hợp 986 kiến nghị của cử tri, trong đó có 928 kiến nghị được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và trả lời, đạt tỷ lệ 94,12%. Kết quả này thể hiện rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, đồng thời khẳng định hiệu quả phối hợp trong tổng hợp, theo dõi, giám sát của MTTQ Việt Nam tỉnh, góp phần bảo đảm tiếng nói của Nhân dân được lắng nghe và xử lý kịp thời.

Cùng với TXCT định kỳ, các hình thức tiếp xúc được mở rộng, đa dạng hơn như tiếp xúc chuyên đề, tiếp xúc theo lĩnh vực, nhóm đối tượng, gắn với dự sinh hoạt chi bộ ở cơ sở hoặc Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong nhiệm kỳ, đã tổ chức 34 cuộc TXCT theo chuyên đề, nhóm đối tượng và nơi công tác. Đặc biệt, Diễn đàn “Lắng nghe tiếng nói Mặt trận cơ sở” được phối hợp tổ chức thành công với sự tham gia của đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp tỉnh Nghệ An, qua đó tổng hợp hơn 1.200 ý kiến phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động công tác Mặt trận, làm cơ sở để Trung ương, cấp ủy, chính quyền và các ngành kịp thời tháo gỡ.

Công tác phối hợp tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và triển khai các phong trào, cuộc vận động do MTTQ Việt Nam phát động tiếp tục được thực hiện hiệu quả. Giai đoạn 2021 – 2026, các cấp MTTQ đã huy động được trên 6.389 tỷ đồng và nhiều nguồn lực xã hội hóa để thực hiện các chương trình an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh. Riêng Chương trình vận động, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà cho người nghèo và người khó khăn về nhà ở (Chương trình 1838) đã huy động nguồn lực quy đổi hơn 3.116 tỷ đồng, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 20.802 căn nhà. Đồng hành với địa phương, Đoàn ĐBQH tỉnh đã vận động trên 58 tỷ đồng và xây dựng được 773 căn nhà cho người nghèo và các đối tượng khó khăn, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực hiện vai trò, vị trí hiến định của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tích cực tham gia góp ý 130 dự án luật và 22 dự thảo nghị quyết, trong đó có Luật Đất đai (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013. Việc tổ chức 1.412 hội nghị, tổng hợp 16.765 ý kiến không chỉ tạo đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn, mà còn phản ánh trung thực, đa chiều ý kiến Nhân dân, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật sát với thực tiễn, khẳng định rõ vai trò “cầu nối” của MTTQ Việt Nam tỉnh giữa Nhân dân với Quốc hội.

Bên cạnh đó, công tác tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân để chuyển đến Đoàn ĐBQH tỉnh và các cơ quan Trung ương tiếp tục được thực hiện kịp thời, đầy đủ, chất lượng ngày càng nâng cao. Nội dung kiến nghị ngày càng cụ thể, rõ địa chỉ, sát thực tiễn, nhận được sự trao đổi, phản hồi từ các bộ, ngành, được Đảng, Nhà nước và Quốc hội ghi nhận, tạo sự đồng thuận và tin tưởng trong Nhân dân.

Công tác phối hợp giám sát và giải quyết những vấn đề nổi cộm, bức xúc cử tri quan tâm cũng được tăng cường. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh và Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên phối hợp lựa chọn các nội dung trọng tâm đưa vào chương trình giám sát, chất vấn; đồng thời tham gia đầy đủ các cuộc giám sát, khảo sát liên quan đến các vấn đề phức tạp, kéo dài như đền bù, giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A, các dự án thủy điện, thủy lợi. Việc tiếp nhận, theo dõi, đôn đốc giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân được thực hiện chặt chẽ; định kỳ trước mỗi kỳ họp Quốc hội, ba cơ quan phối hợp làm việc với UBND tỉnh để nghe và đánh giá kết quả giải quyết, làm cơ sở cho hoạt động giám sát tiếp theo.

Hướng tới sự đổi mới và hiệu quả bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phối hợp vẫn còn một số hạn chế, như: chất lượng góp ý một số dự án luật chuyên ngành cao chưa đáp ứng yêu cầu; công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận sau giám sát chưa thường xuyên; việc tổ chức TXCT kết hợp giữa các cấp còn hạn chế; giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri chưa thật sự liên tục.

Từ những kết quả đạt được và kinh nghiệm trong công tác phối hợp giữa Đoàn ĐBQH tỉnh với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trong nhiệm kỳ qua, thời gian tới, các bên tiếp tục rút kinh nghiệm, chủ động đổi mới nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp. Trọng tâm được xác định trên một số nội dung chủ yếu sau:

Trước hết, các cơ quan liên quan cần chủ động xây dựng Quy chế phối hợp công tác giữa Thường trực HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, gắn với nhiệm kỳ của Quốc hội và HĐND các cấp; trong đó quy định cụ thể, chặt chẽ về quy trình, trách nhiệm của từng cơ quan và mối quan hệ phối hợp trong tổ chức TXCT.

Bên cạnh đó, tiếp tục tăng cường phối hợp trong việc tổ chức lấy ý kiến góp ý đối với các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội và các dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh; đồng thời thực hiện tốt công tác thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết của Thường trực, các Ban của HĐND tỉnh, cũng như hoạt động phản biện xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.

Song song với đó, cần chủ động phối hợp trong xây dựng kế hoạch, hướng dẫn và tổ chức TXCT theo hướng mở rộng đối tượng, đa dạng thành phần tham gia; chú trọng tổ chức các cuộc tiếp xúc chuyên đề, tiếp xúc theo lĩnh vực, tại nơi làm việc và đơn vị bầu cử. Việc nâng cao hiệu quả phối hợp trong giám sát, theo dõi, đôn đốc kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri cần được gắn với việc thiết lập các kênh thông tin phù hợp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thành lập các nhóm chuyên gia nhằm trao đổi, thống nhất nội dung phối hợp cụ thể, qua đó nâng cao chất lượng giám sát, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các nhiệm vụ chính trị quan trọng của tỉnh và những vấn đề bức xúc mà cử tri quan tâm. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ trong theo dõi, đôn đốc việc giải quyết các kiến nghị sau giám sát, bảo đảm đúng tiến độ, đúng quy định của pháp luật; nghiên cứu, phối hợp xây dựng phần mềm theo dõi việc tiếp nhận và giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân.

Cùng với đó, tăng cường giám sát và phối hợp giữa Đoàn ĐBQH với chính quyền địa phương và MTTQ Việt Nam nhằm bảo đảm việc tổ chức TXCT tại cơ sở (thôn, bản, tổ dân phố), xử lý kịp thời, triệt để các kiến nghị của cử tri; khắc phục tình trạng tiếp xúc chủ yếu diễn ra ở cấp cao hơn và ý kiến cử tri tập trung nhiều vào các vấn đề mang tính cục bộ địa phương. Trên cơ sở đó, từng bước thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ hằng quý từ địa phương về tiến độ giải quyết kiến nghị.

Ngoài ra, cần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác tuyên truyền, phổ biến các luật, nghị quyết mới được Quốc hội ban hành và các nghị quyết của HĐND tỉnh đã thông qua; đẩy mạnh tuyên truyền các sự kiện chính trị, kinh tế – xã hội lớn của tỉnh, hoạt động của Quốc hội, ĐBQH, HĐND tỉnh, đại biểu HĐND tỉnh và MTTQ Việt Nam các cấp trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số như Đài Truyền hình, báo chí, trang thông tin điện tử Đại biểu Nhân dân Nghệ An, Trang thông tin điện tử, Zalo OA, Fanpage của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.

Cuối cùng, tiếp tục phối hợp triển khai hiệu quả các phong trào thi đua, các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước và MTTQ Việt Nam phát động; duy trì việc trao đổi thông tin, thông báo chương trình công tác, kế hoạch làm việc của mỗi bên để chủ động phối hợp thực hiện, qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên là dấu son lịch sử khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân, vai trò, vị thế của Quốc hội Việt Nam. Trong nhiệm kỳ 2021 – 2026, sự phối hợp ngày càng thực chất, hiệu quả giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An và Đoàn ĐBQH tỉnh đã góp phần quan trọng vào phát huy vai trò đại diện của Nhân dân, củng cố niềm tin của cử tri, lan tỏa hiệu quả hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của địa phương và đất nước.