Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
Mới đây, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp ban hành Kế hoạch số 52-KH/ĐU về tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW ngày 20/6/2020 của Ban Bí thư, Công văn số 913-CV/ĐU ngày 20/6/2026 của Đảng ủy Chính phủ và Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 (có hiệu lực từ ngày 1/3/2027). Kế hoạch xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.
Hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức tuyên truyền pháp luật
Kế hoạch số 52-KH/ĐU được ban hành nhằm cụ thể hóa và triển khai nghiêm túc, hiệu quả các chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ và Luật PBGDPL năm 2026; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác PBGDPL. Kế hoạch đồng thời nhấn mạnh việc phát huy vai trò của Bộ Tư pháp trong tham mưu, hướng dẫn triển khai công tác này trên phạm vi cả nước.
Việc triển khai Kế hoạch gắn với thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận số 119-KL/TW ngày 20/01/2025 của Bộ Chính trị về định hướng đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật và Đề án "Chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025 - 2030".
Kế hoạch đề ra 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao quát từ công tác quán triệt chủ trương, hoàn thiện thể chế, kiện toàn đội ngũ đến đổi mới phương thức phổ biến pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số và đánh giá hiệu quả thực hiện. Theo đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị có trách nhiệm tổ chức phổ biến, quán triệt Công văn số 913-CV/ĐU và Luật PBGDPL năm 2026 bằng hình thức phù hợp. Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có trách nhiệm chủ động tìm hiểu, học tập, gương mẫu chấp hành pháp luật; gắn việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn với thông tin, hướng dẫn, giải đáp pháp luật cho Nhân dân, tích cực tham gia vận động người dân tuân thủ, chấp hành pháp luật.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch là hoàn thiện thể chế, chính sách về PBGDPL, bảo đảm đồng bộ với Luật PBGDPL năm 2026. Bộ Tư pháp xây dựng, trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật trước ngày 20/12/2026; ban hành Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tư pháp trước ngày 15/1/2027. Đồng thời, rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp. Kế hoạch cũng giao nhiệm vụ phối hợp đề xuất Bộ Tài chính ban hành Thông tư thay thế Thông tư số 56/2023/TT-BTC về kinh phí bảo đảm công tác này, thực hiện trong tháng 12/2027.
Kế hoạch cũng chú trọng củng cố, kiện toàn và nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác PBGDPL. Các nhiệm vụ được đặt ra gồm rà soát, nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ báo cáo viên pháp luật Trung ương tại Bộ Tư pháp; nghiên cứu, đề xuất chính sách đãi ngộ đối với báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật là người dân tộc thiểu số; đồng thời nghiên cứu, đề xuất chính sách huy động, khuyến khích luật gia, luật sư, chuyên gia, nhà khoa học tham gia PBGDPL, tư vấn và giải đáp pháp luật cho Nhân dân.

Việc đổi mới nội dung, hình thức PBGDPL được xác định theo hướng lấy người dân làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu của xã hội và đặc điểm của từng nhóm đối tượng, từng địa bàn. Công tác PBGDPL được yêu cầu chú trọng các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp, những nội dung được dư luận xã hội quan tâm; đồng thời tăng cường sử dụng tiếng dân tộc thiểu số và các hình thức truyền thông phù hợp với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn.
Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh truyền thông chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn đề xuất chính sách, soạn thảo đến khi văn bản được ban hành. Việc chủ động cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ, dễ tiếp cận sẽ góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội và giúp người dân, doanh nghiệp tham gia hiệu quả hơn vào quá trình xây dựng, thực thi pháp luật.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật
Chuyển đổi số là một trong những định hướng xuyên suốt trong triển khai các nhiệm vụ PBGDPL. Kế hoạch đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển nội dung, quản lý, khai thác và vận hành hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia; tăng cường ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI) và các phương tiện truyền thông đa phương tiện trong cung cấp, chia sẻ thông tin pháp luật.
Đồng thời, Bộ Tư pháp tiếp tục đẩy mạnh truyền thông chính sách, PBGDPL thông qua chuyên mục "Tiêu điểm chính sách" trên kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam, với các chương trình phát sóng sáng thứ Bảy hàng tuần. Việc kết hợp các phương thức truyền thông truyền thống với nền tảng số được kỳ vọng góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin pháp luật, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật ngày càng đa dạng của người dân và doanh nghiệp.
Kế hoạch nhấn mạnh nhiệm vụ của Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý trong chỉ đạo, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc các Sở Tư pháp trong việc hướng dẫn UBND cấp xã tổ chức triển khai công tác PBGDPL kịp thời, thống nhất, có chất lượng. Việc huy động các cơ quan, đơn vị, đoàn thể và thiết chế văn hóa, thông tin ở cơ sở tham gia PBGDPL; lồng ghép hoạt động này với hòa giải ở cơ sở, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý; ưu tiên nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đề án cho nhóm đối tượng đặc thù được xác định là những giải pháp quan trọng nhằm đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.
Đồng thời, Kế hoạch đặt ra yêu cầu đổi mới việc sơ kết, tổng kết và đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL. Theo đó, Bộ Tư pháp sẽ xây dựng, trình Bộ trưởng ban hành tiêu chí đánh giá dựa trên mức độ tiếp cận pháp luật, hiểu biết và tuân thủ pháp luật, sự hài lòng của đối tượng thụ hưởng cùng các nội dung phù hợp khác; ban hành trước ngày 15/01/2027 và tổ chức đánh giá hằng năm.
Kế hoạch giao Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý chủ trì xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 01/2027 Đề án "Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể trong xã hội giai đoạn 2027 - 2030, định hướng đến năm 2045". Nhiệm vụ này gắn đổi mới PBGDPL với mục tiêu thúc đẩy văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội.
Để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp yêu cầu cấp ủy đảng các đơn vị thuộc Bộ, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan căn cứ nhiệm vụ được giao để tổ chức thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Kết quả thực hiện Kế hoạch được nghiên cứu để gắn với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân theo quy định, qua đó đề cao trách nhiệm của người đứng đầu và nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL.
Các đơn vị báo cáo kết quả thực hiện định kỳ 6 tháng, hàng năm hoặc theo yêu cầu; Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp, báo cáo lãnh đạo Bộ về kết quả thực hiện các hoạt động được phân công theo Kế hoạch…

