Mỹ sẽ không từ bỏ mục tiêu kiểm soát Greenland!

Trong tuyên bố mới đây, Ngoại trưởng Rubio nói với báo giới rằng Tổng thống Trump vẫn giữ quyền lựa chọn sử dụng biện pháp quân sự để theo đuổi mục tiêu của mình bất chấp việc ông sẽ gặp các nhà lãnh đạo Đan Mạch vào tuần tới.

“Chúng tôi muốn giải quyết vấn đề bằng những con đường khác”, ông Rubio nói khi được hỏi liệu Mỹ có sẵn sàng mạo hiểm làm tổn hại liên minh quân sự NATO do Mỹ dẫn đầu nếu dùng vũ lực để kiểm soát Greenland hay không. Ông cho biết cách tiếp cận đó “bao gồm cả những gì đã diễn ra tại Venezuela”.

Việc lực lượng chấp pháp Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela cuối tuần trước đã làm dấy lên trở lại những lo ngại về ý đồ của Washington đối với Greenland. Trong khi đó, các quan chức Mỹ hầu như không đưa ra bất kỳ cam kết nào nhằm trấn an các đồng minh.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và người đồng cấp Greenland, bà Vivian Motzfeldt đã đề nghị một cuộc gặp khẩn cấp với ông Rubio để thảo luận tình hình. “Chúng tôi muốn các bên có thêm chừng mực trong quá trình đối thoại này”, ông Rasmussen viết trên mạng xã hội. “Những lời qua tiếng lại cần được thay thế bằng một cuộc trao đổi hợp lý hơn. Ngay bây giờ”.

Greenland tiếp tục bác bỏ mọi khả năng bị Mỹ sáp nhập, theo bà Aaja Chemnitz, một nghị sĩ Greenland trong Quốc hội Đan Mạch. “Greenland chưa bao giờ được rao bán và sẽ không bao giờ được rao bán”, bà nói với Reuters, đồng thời gọi việc các quan chức Mỹ không loại trừ khả năng can thiệp quân sự là “hoàn toàn đáng kinh ngạc”.

Một hành động quân sự của Mỹ nhằm chiếm hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản ở Bắc Cực này từ tay Đan Mạch - một đồng minh lâu năm sẽ gây chấn động nghiêm trọng trong NATO và khoét sâu thêm rạn nứt giữa Tổng thống Trump và các lãnh đạo châu Âu.

Vấn đề này cũng đã vấp phải sự phản đối tại Quốc hội Mỹ. Các thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa cho biết hôm thứ Tư rằng, họ kỳ vọng Thượng viện sẽ sớm bỏ phiếu đối với một dự luật nhằm kiềm chế khả năng của ông Trump trong việc tìm cách chiếm Greenland.

Greenland mang tính sống còn với an ninh Mỹ?

Greenland có vị trí chiến lược giữa châu Âu và Bắc Mỹ, từ lâu đã đóng vai trò then chốt đối với hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Trữ lượng khoáng sản phong phú của hòn đảo này cũng phù hợp với tham vọng của Washington trong việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Ông Trump lần đầu công khai ý tưởng giành quyền kiểm soát Greenland vào năm 2019, trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của mình. Ông lập luận rằng, Greenland có ý nghĩa sống còn đối với chiến lược quân sự của Mỹ và cho rằng Đan Mạch chưa làm đủ để bảo vệ hòn đảo này.

Tuy nhiên, thực tế là hai hiệp ước song phương, một được ký với Đan Mạch năm 1951 và một hiệp ước khác ký năm 2023, đã trao cho quân đội Mỹ quyền tiếp cận gần như không hạn chế đối với Greenland.

Các phương án của Nhà Trắng

Nhà Trắng cho biết, ông Trump đang thảo luận với các cố vấn về nhiều phương án khác nhau để giành quyền kiểm soát Greenland, bao gồm cả khả năng sử dụng quân đội Mỹ, bất chấp sự phản đối từ châu Âu.

Một số quan chức khác trong chính quyền cho rằng, vẫn còn nhiều cách tiếp cận khác. Theo hai nguồn tin am hiểu về một cuộc họp kín với lãnh đạo Quốc hội Mỹ vào tối thứ Hai, Ngoại trưởng Rubio nói rằng, mục tiêu của chính quyền là mua lại Greenland. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong cuộc họp báo hôm 7/1 rằng, khả năng Mỹ mua Greenland đang được ông Trump và đội ngũ an ninh quốc gia thảo luận tích cực. “Đối với Tổng thống Trump, mọi phương án luôn được đặt trên bàn. Nhưng lựa chọn đầu tiên của Tổng thống luôn là ngoại giao”, bà Leavitt nói.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa kỳ cựu Mitch McConnell, người từng nhiều lần bất đồng với ông Trump, đã chỉ trích gay gắt những phát ngôn đe dọa từ các quan chức Mỹ liên quan đến quyền sở hữu Greenland.

“Những lời đe dọa và hành động gây sức ép của các quan chức Mỹ liên quan đến việc sở hữu Greenland vừa phản cảm vừa phản tác dụng”, ông McConnell tuyên bố. “Việc sử dụng vũ lực để chiếm lãnh thổ có chủ quyền và dân chủ của một trong những đồng minh trung thành và năng lực nhất của Mỹ sẽ là một hành động tự gây tổn hại chiến lược nghiêm trọng, làm suy yếu ảnh hưởng toàn cầu của nước Mỹ”.

Châu Âu và Canada đồng loạt ủng hộ Greenland

Trong tuần này, các nhà lãnh đạo của những cường quốc châu Âu và Canada đã đồng loạt lên tiếng ủng hộ Greenland, khẳng định hòn đảo này thuộc về người dân Greenland.

Anh cho biết, Thủ tướng Keir Starmer, người đã công khai tuyên bố đứng về phía Đan Mạch trong vấn đề Greenland đã điện đàm với Tổng thống Trump hôm 7/1 và nêu rõ lập trường của mình.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cũng sẽ thảo luận vấn đề Greenland với những người đồng cấp Đức và Ba Lan trong ngày. “Chúng tôi muốn hành động, nhưng sẽ hành động cùng với các đối tác châu Âu”, ông nói trên đài France Inter.

Một nguồn tin từ Chính phủ Đức cho biết, Berlin đang “phối hợp chặt chẽ với các nước châu Âu khác và Đan Mạch để bàn về các bước tiếp theo”.

Theo một quan chức cấp cao châu Âu đề nghị giấu tên, Đan Mạch cần đóng vai trò dẫn dắt trong việc điều phối phản ứng chung, nhưng thừa nhận rằng “cho đến nay, phía Đan Mạch vẫn chưa thông báo rõ ràng với các đồng minh châu Âu về loại hỗ trợ cụ thể mà họ mong muốn”.

Ông Johannes Koskinen, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Phần Lan kêu gọi đưa vấn đề này ra thảo luận tại NATO, khi Hội đồng Bắc Đại Tây Dương dự kiến họp.

Theo ông Koskinen, các đồng minh NATO cần “xem xét liệu có cần hành động gì hay không, và liệu Mỹ có nên được đưa trở lại khuôn khổ các kế hoạch đã được thống nhất chung, thay vì đơn phương theo đuổi tham vọng quyền lực của mình”.

Greenland với dân số chỉ khoảng 57.000 người, không phải là thành viên độc lập của NATO, nhưng được bảo vệ theo tư cách thành viên của Đan Mạch.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tuyên bố, Liên minh châu Âu sẽ ủng hộ Greenland và Đan Mạch khi cần thiết, đồng thời khẳng định EU sẽ không chấp nhận bất kỳ hành vi vi phạm luật pháp quốc tế nào, dù xảy ra ở đâu.

Ông Andreas Østhagen, Giám đốc nghiên cứu tại Viện Fridtjof Nansen (Na Uy), nhận định các tuyên bố từ giới lãnh đạo chính trị châu Âu cho thấy một quyết tâm chính trị rõ ràng. “Đây không chỉ là vấn đề đoàn kết chính trị, mà còn là vấn đề tự bảo vệ, bởi tất cả các nước phương Tây đều mong muốn duy trì nguyên tắc chủ quyền quốc gia”, ông nói.