Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần, Iran mở lại eo biển Hormuz
Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn theo đề xuất trung gian của Pakistan, mở ra cơ hội nối lại đối thoại nhằm hướng tới một thỏa thuận lớn hơn có thể chấm dứt xung đột.
Tối 7/4 (giờ địa phương, tức rạng sáng nay theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã xác nhận Washington chấp thuận đề xuất ngừng bắn. Ngay sau đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng tuyên bố Tehran đồng ý, đồng thời cho biết Iran sẽ cho phép lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, với sự phối hợp của các lực lượng vũ trang.
Theo các nguồn tin, đề xuất của Pakistan được đưa ra chỉ vài giờ trước thời hạn chót mà ông Trump đặt ra để tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn nếu không đạt được thỏa thuận. Nội dung chính bao gồm việc Mỹ tạm dừng các hoạt động quân sự và Iran cam kết mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.
Khoảng thời gian hai tuần được xem là “cửa sổ ngoại giao” để hai bên tiếp tục đàm phán một thỏa thuận toàn diện hơn. Dự kiến, các cuộc hòa đàm sẽ diễn ra vào cuối tuần này tại Islamabad, với khả năng Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu phái đoàn Washington.
Một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, lệnh ngừng bắn đã chính thức có hiệu lực và Mỹ đã đình chỉ toàn bộ các đòn tấn công. Tuy nhiên, quan chức này cũng lưu ý có thể mất thời gian để mệnh lệnh được triển khai đầy đủ tới các đơn vị cấp dưới, đặc biệt là phía lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.
Trong khi đó, quan chức Nhà Trắng cho biết, Israel đã đồng ý tham gia thỏa thuận và sẽ tạm dừng các hoạt động quân sự. Tuy nhiên, theo Thủ tướng Pakistan, lệnh ngừng bắn cũng được kỳ vọng áp dụng tại Lebanon - nơi Israel đang tiến hành chiến dịch quân sự - điều có thể tạo ra những thách thức chính trị đối với Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Trước đó, ông Netanyahu cùng lãnh đạo Ảrập Xêút, Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) và một số đồng minh của Mỹ đã kêu gọi Washington không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào nếu Iran không đưa ra những nhượng bộ đáng kể. Ở chiều ngược lại, một số cố vấn thân cận của ông Trump, bao gồm Phó Tổng thống Vance và đặc phái viên Steve Witkoff, được cho là đã khuyến nghị Tổng thống Mỹ tận dụng cơ hội đạt được thỏa thuận.
Thông tin về ngừng bắn đã tác động tích cực tới thị trường tài chính toàn cầu. Hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 tăng hơn 1%, trong khi giá dầu giảm khoảng 6%, phản ánh kỳ vọng rủi ro leo thang xung đột được hạ nhiệt.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh:
“Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi tạm dừng lực lượng hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz, tôi đồng ý đình chỉ các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần”.
Ông cho biết thêm: “Đây sẽ là một lệnh NGỪNG BẮN HAI CHIỀU! Lý do là chúng tôi đã đạt và vượt tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận dứt khoát về HÒA BÌNH LÂU DÀI với Iran và hòa bình tại Trung Đông”.
“Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Gần như tất cả các điểm bất đồng trước đây đã được hai bên Mỹ và Iran thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận”.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nêu rõ: “Thay mặt Cộng hòa Hồi giáo Iran, tôi bày tỏ sự biết ơn và trân trọng đối với Thủ tướng Pakistan Sharif và Thống chế Munir vì những nỗ lực không ngừng nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực.”
Ông khẳng định: “Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif, cũng như xét đến đề xuất đàm phán 15 điểm của Mỹ và tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm của Iran làm cơ sở đàm phán, tôi tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran: Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ”.
“Trong thời gian hai tuần, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran, đồng thời có tính đến các hạn chế kỹ thuật”.
Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện giảm căng thẳng và mở ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao lâu dài, dù những diễn biến trên thực địa cho thấy tình hình vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo cập nhật mới nhất từ CNN, các cuộc tấn công bằng tên lửa đã được báo cáo trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Một người phát ngôn quân đội Israel cho biết, quân đội Mỹ đã tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran, nhưng Israel vẫn đang tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công.
