Mở rộng trách nhiệm bồi thường của Nhà nước phải bảo đảm tính khả thi

Chiều 14/7, tiếp tục Phiên họp thứ Tư của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu bồi thường

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính để thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan và thể chế hóa Quy định số 231-QĐ/TW.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi quy định về xác định thiệt hại bằng tiền Việt Nam nhằm thống nhất cách hiểu trong xác định giá trị thiệt hại; hoàn thiện quy định về cơ quan giải quyết bồi thường phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Về trình tự, thủ tục, dự thảo Luật cắt giảm giấy tờ, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu bồi thường và quy định việc ban hành quyết định giải quyết bồi thường trong mọi trường hợp, kể cả khi thương lượng không thành. Đồng thời, tăng thời hạn để người yêu cầu bồi thường khởi kiện ra tòa.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi quy định về kinh phí bồi thường theo hướng: cơ quan giải quyết bồi thường ở cấp nào thì ngân sách cấp đó cấp kinh phí; bổ sung quy định về kinh phí phục vụ công tác quản lý nhà nước về bồi thường; và rút ngắn thời gian chi trả tiền bồi thường.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thi hành công vụ trong một số trường hợp cụ thể, đồng thời quy định việc xem xét trách nhiệm hoàn trả khi không xác định đầy đủ thông tin về người thi hành công vụ gây thiệt hại.

Theo báo cáo thẩm tra sơ bộ do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày, Thường trực Ủy ban đánh giá các quy định trong dự thảo Luật phù hợp với chủ trương của Đảng về bảo vệ quyền con người, quyền công dân và công tác bồi thường nhà nước; đồng thời phù hợp với Hiến pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ nguồn lực tài chính khi mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong các lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và quản lý thuế, nhằm bảo đảm tính khả thi.

Cơ quan soạn thảo cũng cần làm rõ khả năng đáp ứng về nhân lực tại UBND cấp xã sau sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm chất lượng, hiệu quả công tác bồi thường nhà nước. Đồng thời, tiếp tục rà soát, tiếp thu các nội dung trong báo cáo thẩm tra để hoàn thiện dự thảo Luật.

Thận trọng khi mở rộng các trường hợp được bồi thường

Cho ý kiến vào dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đề nghị xem xét thận trọng việc mở rộng các trường hợp được bồi thường, bảo đảm tính khả thi.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cho biết, thực tiễn công tác bồi thường có nhiều vướng mắc, nhất là trong tố tụng hình sự. Qua quá trình theo dõi, xem xét các đơn khiếu nại, tố cáo, có những vấn đề nổi lên như số tiền được bồi thường, thanh toán chậm, quyết toán khó khăn… Do vậy, nếu mở rộng bồi thường với những người chống tham nhũng, chống tiêu cực, mở rộng trong các trường hợp có liên quan đến quy định của luật thuế thì phải hết sức thận trọng, xác định rõ căn cứ thực tiễn, căn cứ pháp lý và tính khả thi.

Dự thảo Luật xác định người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cá nhân phản ánh, tố cáo, tố giác hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ công vụ được giao, trong quản lý sử dụng tài chính, tài sản công. Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đề nghị bổ sung đối tượng là "tổ chức", bởi Luật Phòng, chống tham nhũng đã quy định tổ chức có quyền phản ánh, tố cáo và báo cáo về hành vi tham nhũng.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo, tiếp tục rà soát chủ trương của Đảng và một số quy định của pháp luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo Luật.

Đối với các quy định mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đánh giá kỹ tác động, nhất là về tính khả thi và nguồn lực thực hiện, đồng thời báo cáo đầy đủ để Quốc hội xem xét, quyết định.

+ Chiều cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).