Mở “khung trời mới” cho hợp tác giáo dục Việt Nam - Đan Mạch
Từ đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp đến nghiên cứu khoa học và kết nối các trường đại học, hợp tác giáo dục Việt Nam - Đan Mạch đang có thêm những hướng phát triển thiết thực. Đề xuất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về mở rộng hợp tác đào tạo, nghiên cứu và kết nối nhân tài tại Đại học Copenhagen mở ra triển vọng đưa lĩnh vực này trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương.
Trong bài phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen ngày 19/10, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu lấy kết nối con người, giáo dục và đào tạo, tăng cường giao lưu nhân dân làm nền tảng lâu dài của quan hệ hai nước. Theo đó, Việt Nam có nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi Đan Mạch có nền tảng khoa học và giáo dục phát triển, cùng kinh nghiệm trong các lĩnh vực có ý nghĩa đối với định hướng phát triển của Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất hai nước phát triển các nhóm nghiên cứu chung, phối hợp hướng dẫn nghiên cứu sinh, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ tham gia hợp tác quốc tế. Đáng chú ý, Việt Nam đề nghị Đại học Copenhagen nghiên cứu khả năng mở phân hiệu tại Việt Nam, đồng thời cam kết tạo điều kiện thuận lợi về thuế và đất đai, phục vụ sinh viên Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Nhằm thu hút và phát huy tài năng, Việt Nam đang nỗ lực xây dựng môi trường nghiên cứu coi trọng chất lượng, tính trung thực và kết quả đóng góp, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế cho các nhà khoa học trẻ. Hai nước cần phát triển các nhóm nghiên cứu chung, cùng hướng dẫn nghiên cứu sinh và chia sẻ hạ tầng để hình thành thế hệ trí thức gắn bó lâu dài. Đặc biệt, Việt Nam đề nghị Đại học Copenhagen nghiên cứu mở phân hiệu tại Việt Nam và cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất về thuế, đất đai để phục vụ sinh viên Việt Nam lẫn khu vực Đông Nam Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Những đề xuất của nhà lãnh đạo cao nhất Việt Nam cho thấy định hướng hợp tác giáo dục song phương không chỉ dừng ở trao đổi sinh viên hay chia sẻ kinh nghiệm đào tạo, mà hướng tới xây dựng các kết nối lâu dài giữa cơ sở giáo dục, đội ngũ nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của hai nước.
Việt Nam xác định mô hình phát triển tự chủ, tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức là động lực cốt lõi; chuyển đổi xanh, năng lượng là cơ hội tái cấu trúc nền kinh tế mà không đánh đổi môi trường; giáo dục là quốc sách hàng đầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Từ đào tạo nghề đến phát triển kỹ năng cho nền kinh tế xanh
Một nền tảng hợp tác thiết thực giữa Việt Nam và Đan Mạch là giáo dục nghề nghiệp, lĩnh vực hai nước đã phối hợp từ năm 2017 thông qua chương trình Hợp tác chiến lược ngành (Strategic Sector Cooperation) - chương trình hướng tới nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam trước nhu cầu kỹ năng và trình độ chuyên môn của khu vực doanh nghiệp. Một trong những trọng tâm là tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, đồng thời thử nghiệm các hình thức học tập gắn với công việc trong chương trình đào tạo.
Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa trong bối cảnh cơ cấu kinh tế Việt Nam đang chuyển dịch, nhu cầu về lao động có kỹ năng ngày càng gắn với công nghệ, tự động hóa và các tiêu chuẩn sản xuất bền vững. Kinh nghiệm của Đan Mạch trong kết nối đào tạo với thị trường lao động cung cấp những tham khảo hữu ích cho quá trình đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo và tổ chức thực hành tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp Việt Nam.
Giai đoạn tiếp theo của hợp tác chiến lược ngành về giáo dục giữa hai nước đã bắt đầu từ đầu năm nay, với ưu tiên nâng cao năng lực cho các trường cao đẳng nghề, đáp ứng nhu cầu kỹ năng của lực lượng lao động phục vụ chuyển đổi xanh. Nội dung được hai bên thảo luận bao gồm điều chỉnh chương trình và phát triển chương trình giảng dạy phù hợp với đổi mới công nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh.
Ảnh minh hoạ: HCMUT
Việc đưa yêu cầu chuyển đổi xanh vào đào tạo nghề cho thấy mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa giáo dục và những ưu tiên hợp tác kinh tế của hai nước. Nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và sản xuất bền vững đòi hỏi chương trình đào tạo phải được cập nhật thường xuyên, đồng thời tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo.
Kết nối nghiên cứu, đưa tri thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn
Bên cạnh đào tạo nghề, hợp tác nghiên cứu giữa các cơ sở khoa học của Việt Nam và Đan Mạch cũng là một kênh quan trọng để phát triển năng lực nghiên cứu, đào tạo nhân lực trình độ cao và thúc đẩy ứng dụng tri thức.
Theo Đại sứ quán Đan Mạch, từ năm 2017, hoạt động hợp tác nghiên cứu giữa hai nước được liên kết chặt chẽ với chương trình Hợp tác chiến lược ngành. Các trường đại học và tổ chức nghiên cứu của Đan Mạch phối hợp với đối tác Việt Nam xây dựng đề xuất nghiên cứu trong những lĩnh vực gắn với nội dung hợp tác chuyên ngành. Trung tâm Học bổng Danida quản lý các đợt tiếp nhận hồ sơ và cấp tài trợ nghiên cứu theo ủy quyền của Bộ Ngoại giao Đan Mạch.
Một số dự án đang được thực hiện là Energy Transition and Climate-Smart Agriculture in Vietnam (Chuyển đổi năng lượng và nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam), triển khai giai đoạn 2024-2028; De-risking Vietnamese offshore wind farm development by using onsite seabed conditions and optimizing locations using marine spatial planning (Giảm thiểu rủi ro trong phát triển các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam thông qua khảo sát điều kiện đáy biển tại chỗ và tối ưu hóa vị trí dự án bằng quy hoạch không gian biển), triển khai giai đoạn 2023-2028; Childhood Obesity in Vietnam: Advancing Lifelong Health after Gestational Diabetes (Béo phì ở trẻ em tại Việt Nam: Thúc đẩy sức khỏe suốt đời sau tiểu đường thai kỳ) triển khai giai đoạn 2026-2031...
Các dự án cho thấy hợp tác giáo dục đại học và nghiên cứu Việt Nam - Đan Mạch không chỉ tạo cơ hội trao đổi học thuật, mà còn giúp các nhóm nghiên cứu cùng giải quyết những vấn đề cụ thể trong phát triển kinh tế, năng lượng, nông nghiệp và y tế. Mô hình hợp tác này cũng tạo môi trường để nghiên cứu sinh, giảng viên và nhà khoa học trẻ tham gia các mạng lưới nghiên cứu quốc tế, tiếp cận phương pháp và hạ tầng nghiên cứu của đối tác.
Từ hợp tác dự án đến kết nối dài hạn giữa các trường đại học
Những hoạt động hợp tác hiện nay tạo nền tảng để Việt Nam và Đan Mạch mở rộng quan hệ giáo dục theo hướng có chiều sâu hơn. Nếu hợp tác giáo dục nghề nghiệp tập trung vào kỹ năng và khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, thì hợp tác giữa các trường đại học và viện nghiên cứu có thể đóng vai trò thúc đẩy tri thức, đổi mới công nghệ và đào tạo nhân lực trình độ cao.
Để phát triển bền vững, một đất nước cần xây dựng năng lực mới. Việt Nam có nhu cầu lớn về nhân lực chất lượng cao, trong khi Đan Mạch sở hữu nền tảng khoa học và giáo dục xuất sắc - tiêu biểu là Đại học Copenhagen. Những kết quả hợp tác tích cực trong y tế, điều trị bệnh không lây nhiễm cần được nhân rộng sang các lĩnh vực mũi nhọn khác như công nghệ sinh học, y dược, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển hợp tác khoa học và công nghệ từ những hoạt động trao đổi riêng lẻ sang cơ chế thường xuyên, bao gồm đồng tài trợ nghiên cứu, trao đổi nhà khoa học trẻ và chuyển giao công nghệ có chọn lọc. Đối với giáo dục đại học, việc phát triển các nhóm nghiên cứu chung, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và chia sẻ hạ tầng nghiên cứu sẽ góp phần hình thành những mạng lưới học thuật bền vững.
Trong dài hạn, triển vọng hợp tác giáo dục Việt Nam - Đan Mạch nằm ở khả năng kết nối ba khâu: đào tạo đáp ứng nhu cầu phát triển; nghiên cứu giải quyết các bài toán thực tiễn; và chuyển giao tri thức, công nghệ vào sản xuất, đời sống. Với nền tảng hợp tác đã được xây dựng và những định hướng mới được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi mở trong chuyến thăm, giáo dục có thể trở thành một lĩnh vực đóng góp thiết thực vào quan hệ đối tác giữa hai nước, đồng thời hỗ trợ Việt Nam phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn phát triển mới.
.jpg)
