Minh bạch và công bằng – Chìa khóa triển khai kiểm định khí thải xe cơ giới

Chia sẻ tại Toạ đàm “Kiểm định khí thải xe cơ giới và vấn đề chống ô nhiễm không khí” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường cho rằng cơ chế khuyến khích người dân tham gia hỗ trợ và kiểm soát công bằng minh bạch là rất quan trọng.

Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành lộ trình áp dụng mức khí thải đối với xe cơ giới. Ngoài ra, Bộ Xây dựng dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ ban hành một lộ trình liên quan đến việc loại bỏ các phương tiện quá hạn sử dụng, do đó sẽ cần tính toán thêm về vấn đề hỗ trợ chuyển đổi.

Liên quan đến tính rõ ràng và minh bạch, trong quá trình xây dựng lộ trình cũng như quy chuẩn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định các tiêu chuẩn, quy trình đo các khí thải đảm bảo đồng bộ, thống nhất đối với tất cả các đơn vị theo đúng tiêu chuẩn Việt Nam.

“Để người dân dễ tiếp cận, các mạng lưới phải nhanh và điều cần nghĩ đến là vấn đề xã hội hóa. Chúng ta phải thúc đẩy vấn đề đó để vừa giảm ngân sách vừa phủ dày mạng lưới, đơn cử như các cơ sở bảo trì, bảo dưỡng cũng có thể làm được công tác kiểm định”, ông Trương Mạnh Tuấn đề xuất.

Kiến nghị về việc đảm bảo minh bạch cơ chế thanh tra kiểm tra trong quá trình triển khai công tác quản lý, theo Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường, muốn công tác này đi đúng “đường ray” thì phải đổi mới phương pháp.

Với một xã hội công nghệ, chuyển đổi số, phải sử dụng các công cụ công nghệ để giám sát. Đơn cử như dữ liệu về kiểm định, những hoạt động về kiểm định, truyền tải dữ liệu, quan sát các quy trình kiểm định thông qua camera... đây là những hoạt động khả thi trong thời điểm hiện nay về giá thành, công nghệ và thiết bị.

Bài toán giải quyết ô nhiễm không khí là một bài toán lớn và công cụ kiểm định áp dụng quy chuẩn các phương tiện chỉ là một phần trong rất nhiều các công cụ khác.

Các chuyên gia nhận định, một chính sách ban hành không thể đạt được mục tiêu ngay lập tức, đặc biệt là vấn đề ô nhiễm môi trường không khí bởi tác động đa nguồn và đa diện khắp mọi nơi. Chính vì vậy, khi có một công cụ cần phải làm đồng bộ trên diện rộng.

Muốn giải quyết bài toán lớn về giao thông, phải giải quyết được vấn đề hạ tầng, đặc biệt là giao thông công cộng. Vì vậy, cần tiếp tục xây dựng các hạ tầng như hệ thống metro làm giải pháp thay thế để người dân sử dụng. Từ đó mới giải được bài toán lâu dài về mặt giao thông.

Về bài toán không khí, cần nguồn lực rất lớn và cần nhiều thời gian, do đó các chuyên gia kỳ vọng trong thời gian tới các chính sách về lộ trình, về quy chuẩn khí thải sẽ được tăng cường truyền thông, để người dân hiểu đó là trách nhiệm gắn với việc bảo vệ môi trường sống của chính mình.