Minh bạch chính sách thuế, củng cố niềm tin nhà đầu tư FDI

Trong đó, chính sách, pháp luật thuế được đặt yêu cầu công khai, hướng dẫn rõ ràng và thực hiện thống nhất, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), chủ động tuân thủ.

Công khai, thống nhất để doanh nghiệp dễ tuân thủ

Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề “Chính sách thuế và đầu tư đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” ngày 28/9, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, những năm qua, hệ thống chính sách, pháp luật thuế tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; phương thức quản lý thuế chuyển mạnh theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro, ứng dụng công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế.

Cùng với quá trình đổi mới quản lý trong nước, Việt Nam từng bước thực hiện các chuẩn mực quốc tế về thuế. Năm 2017, Việt Nam trở thành thành viên thứ 100 của Khuôn khổ hợp tác toàn diện về chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển dịch lợi nhuận (BEPS). Năm 2019, Việt Nam tham gia Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế.

Đáng chú ý, sau khi báo cáo đánh giá đồng cấp về Minh bạch và trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế của Việt Nam trong kỳ đánh giá 2021 - 2023 được công bố vào tháng 11/2025, Chính phủ đã triển khai các kế hoạch hành động ở cấp quốc gia, bộ, ngành, cơ quan, đơn vị để thực hiện các khuyến nghị. Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện pháp luật, tổ chức thực hiện và tổng hợp bằng chứng về kết quả cải cách.

Ngày 24/7/2026, Việt Nam chính thức hoàn thành việc nộp Hồ sơ đề nghị đánh giá chuyên sâu tới Ban Thư ký Diễn đàn toàn cầu. Trước đó, từ ngày 20 - 24/7/2026, Ban Thư ký Diễn đàn toàn cầu đã có chương trình hỗ trợ kỹ thuật tại Việt Nam nhằm rà soát việc thực hiện các tiêu chuẩn về minh bạch và trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.

Theo thông tin tại hội thảo, đến ngày 24/8/2026, Ban Thư ký Diễn đàn toàn cầu thông báo toàn bộ thành viên Nhóm Đánh giá đồng cấp và giám sát (PRMG) đã chấp thuận hồ sơ của Việt Nam. Đây là bước trong quá trình đánh giá, nâng hạng tuân thủ, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các vùng tài phán không hợp tác về thuế của Liên minh châu Âu. EU hiện vẫn liệt kê Việt Nam trong Phụ lục I của danh sách các vùng tài phán không hợp tác về thuế, theo tình trạng cập nhật ngày 17/2/2026.

Cục trưởng Mai Xuân Thành nhấn mạnh, với doanh nghiệp FDI, hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng gắn với nhiều chủ thể, thị trường và hệ thống pháp luật thuế khác nhau. Vì vậy, các vấn đề như giao dịch liên kết, Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, thủ tục thỏa thuận song phương, thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế, trao đổi thông tin và minh bạch dữ liệu ngày càng trở thành những nội dung trực tiếp gắn với quản trị thuế của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, minh bạch phải được thực hiện từ cả hai phía. Doanh nghiệp cần chủ động quản trị tuân thủ, bảo đảm hồ sơ, dữ liệu, thông tin phản ánh trung thực bản chất hoạt động và giao dịch; đồng thời chủ động trao đổi với cơ quan thuế khi phát sinh vấn đề phức tạp hoặc chưa rõ.

Ở chiều ngược lại, cơ quan thuế cũng phải xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Khi yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và nhất quán, chính sách, thủ tục và yêu cầu quản lý phải được công khai, hướng dẫn rõ ràng, thực hiện thống nhất và cung cấp thông tin kịp thời.

Theo Cục trưởng Mai Xuân Thành, hội thảo vì vậy không chỉ dừng ở việc giới thiệu chính sách, mà quan trọng hơn là tạo diễn đàn trao đổi để chính sách được hiểu đúng, thực hiện đúng và đi vào thực tiễn hiệu quả.

Chuyển trọng tâm thu hút FDI từ lượng sang chất

Cùng với yêu cầu minh bạch, nhất quán trong chính sách thuế, định hướng thu hút FDI của Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh về chất.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư Nước ngoài, Bộ Tài chính Nguyễn Anh Tuấn cho biết, sau gần 40 năm thực hiện đường lối Đổi mới, chủ trương mở cửa, hội nhập và thu hút đầu tư nước ngoài đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đóng góp vào tăng trưởng, xuất khẩu, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại và đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu.

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài xác lập định hướng mới: từ chủ yếu thu hút nguồn lực bên ngoài sang phát huy nguồn lực bên ngoài để nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế. Nghị quyết đặt yêu cầu chuyển mạnh từ chú trọng quy mô, số lượng sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; ưu tiên những dự án có công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó là yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực hấp thụ và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Chính sách ưu đãi đầu tư cũng được định hướng đổi mới theo hướng gắn với kết quả và hiệu quả thực tế.

Định hướng này diễn ra trong bối cảnh môi trường đầu tư quốc tế đang thay đổi nhanh. Cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia gia tăng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tác động ngày càng sâu tới chuỗi cung ứng và mô hình sản xuất toàn cầu. Với Việt Nam, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế đặt ra ngày càng rõ.

Từ góc nhìn quốc tế, đại diện Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) tại Việt Nam cho rằng Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, với những định hướng mới về phát triển và hội nhập. Theo đánh giá được nêu tại hội thảo, thành công trong thu hút FDI cũng là một biểu hiện của quá trình này khi năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, thu hút FDI vào Việt Nam đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua.

Riêng dòng vốn đầu tư trực tiếp từ Liên minh châu Âu vào Việt Nam đạt khoảng 30,5 tỷ USD tính đến cuối năm 2025. Con số này được đại diện phía EU nêu tại hội thảo, đồng thời cho rằng tiềm năng hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và EU còn lớn, nhất là trong thu hút các dự án chất lượng cao, có tính chiến lược.

Trong bức tranh đó, một môi trường thuế minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo trở thành một bộ phận quan trọng của môi trường đầu tư. Đối với doanh nghiệp FDI, sự rõ ràng của chính sách không chỉ liên quan đến nghĩa vụ thuế mà còn tác động trực tiếp đến khả năng hoạch định chi phí, quản trị giao dịch xuyên biên giới và đưa ra quyết định đầu tư dài hạn.

Từ yêu cầu nâng cao chất lượng dòng vốn FDI theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW đến quá trình hoàn thiện các chuẩn mực minh bạch thuế quốc tế, điểm chung được đặt ra là nâng cao chất lượng thực thi. Khi chính sách được công khai, hướng dẫn rõ ràng và áp dụng thống nhất; doanh nghiệp chủ động tuân thủ và cơ quan quản lý chủ động hỗ trợ, môi trường đầu tư sẽ có thêm nền tảng để củng cố niềm tin, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp.