Miễn thuế suất ăn trường học, bệnh viện: Học sinh, người bệnh được lợi gì?

Chiều 23/10, Tổ 3, gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Hà Tĩnh, thảo luận về 3 nội dung: dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sau đây gọi dự thảo sửa 3 luật thuế); và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Sửa 3 luật thuế lần này, Chính phủ đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh dịch vụ này cũng được đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân, nhằm bảo đảm bình đẳng giữa doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh.

Chính sách nhằm hỗ trợ các đơn vị cung cấp suất ăn nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và giảm chi phí bữa ăn tại trường học, bệnh viện.

"Tôi đồng tình với mục tiêu hỗ trợ bữa ăn trong trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đây là nhu cầu thiết thực, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và điều kiện học tập, điều trị của người dân", ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) bày tỏ.

Tuy nhiên, dự thảo đang hướng tới mục tiêu này thông qua miễn thuế thu nhập cho tổ chức, cá nhân cung cấp suất ăn. Theo đại biểu, vấn đề cần làm rõ là phần thuế được miễn sẽ chuyển thành giảm giá, cải thiện dinh dưỡng hoặc nâng cao an toàn bữa ăn bằng cơ chế nào.

"Nếu giá hợp đồng giữ nguyên, việc miễn thuế có thể làm tăng lợi ích của nhà cung cấp mà chưa làm thay đổi chi phí của người sử dụng", đại biểu phân tích.

Với những đơn vị không phát sinh thu nhập chịu thuế, tác dụng hỗ trợ cũng có thể rất hạn chế. Do đó, quy mô ưu đãi dành cho nhà cung cấp chưa phản ánh đầy đủ mức hỗ trợ thực tế đến học sinh, người bệnh.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng lưu ý, an toàn thực phẩm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, quy trình chế biến, bảo quản, truy xuất nguồn gốc và giám sát. Miễn thuế có thể tạo thêm nguồn lực cho đơn vị cung cấp suất ăn, nhưng chưa đủ bảo đảm nguồn lực này được sử dụng để nâng cao chất lượng, an toàn bữa ăn.

Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá, so sánh hiệu quả của chính sách miễn thuế với phương án hỗ trợ trực tiếp bữa ăn cho những đối tượng cần hỗ trợ.

"Cùng một nguồn lực ngân sách, phương án nào giúp được nhiều người hơn, đúng đối tượng hơn và dễ kiểm tra kết quả hơn", đại biểu đặt vấn đề.

Theo ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga, nếu tiếp tục thực hiện chính sách miễn thuế, cần làm rõ đối tượng sử dụng suất ăn, phạm vi hợp đồng, cách tách doanh thu được miễn; đồng thời gắn ưu đãi với yêu cầu minh bạch giá, chất lượng và có thời điểm đánh giá lại hiệu quả.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ quy định tại khoản 1 Điều 18 liên quan khoản 5b Điều 15, tránh cách hiểu rằng được hưởng ưu đãi đồng nghĩa với miễn mọi nghĩa vụ về hóa đơn, chứng từ. Dù áp dụng phương pháp tính thuế nào, vẫn phải có căn cứ xác định hoạt động được miễn và truy xuất nguồn thực phẩm.

"Trước khi quyết định miễn thuế không xác định thời hạn cho đơn vị cung cấp, cần có căn cứ thuyết phục về lợi ích đến người thụ hưởng cuối cùng", đại biểu nhấn mạnh.

Không nên miễn thuế chỉ dựa vào hình thức tổ chức bếp ăn

Cùng quan tâm đến hiệu quả chính sách, ĐBQH Phạm Thu Xanh (TP. Hải Phòng), cho rằng việc miễn thuế cần được thiết kế phù hợp với thực tế tổ chức cung cấp suất ăn tại trường học và cơ sở y tế.

Theo đại biểu Phạm Thu Xanh, người đang giữ chức Giám đốc điều hành Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng, hiện có nhiều hình thức cung cấp suất ăn như cơ sở tự tổ chức bếp ăn, doanh nghiệp vận hành bếp tại chỗ, đặt suất ăn từ đơn vị bên ngoài hoặc cung cấp suất ăn theo chế độ dinh dưỡng đặc thù, được tài trợ, hỗ trợ.

Vì vậy, chính sách miễn thuế cần căn cứ vào bản chất hoạt động, đối tượng thụ hưởng, tư cách pháp lý của đơn vị cung cấp và loại thu nhập phát sinh, thay vì chỉ phân biệt suất ăn do cơ sở tự nấu hay thuê ngoài.

Đại biểu đề nghị làm rõ đối tượng được miễn thuế là cơ sở trực tiếp tổ chức bếp ăn hay doanh nghiệp, nhà thầu cung cấp suất ăn; xác định cụ thể loại thu nhập được miễn và nguyên tắc hạch toán riêng đối với đơn vị có nhiều hoạt động.

Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh, việc thành lập khoa dinh dưỡng, bộ phận bếp ăn không đồng nghĩa với việc cơ sở đương nhiên đủ điều kiện được miễn thuế.

Để bảo đảm chính sách được thực hiện đúng mục tiêu, đại biểu đề nghị có tiêu chí kiểm tra hợp đồng, hóa đơn, doanh thu, chi phí, đối tượng phục vụ và chất lượng suất ăn. Quan trọng hơn, cần đánh giá "lợi ích từ việc miễn thuế có chuyển đến được người bệnh hay học sinh hay không".

Theo ĐBQH Phạm Thu Xanh, miễn, giảm thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn chưa chắc đồng nghĩa với việc chất lượng dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn được cải thiện.

Do đó, bên cạnh việc hoàn thiện các quy định về miễn thuế, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc phương án đặt hàng dịch vụ hoặc hỗ trợ trực tiếp, nhằm lựa chọn giải pháp hiệu quả, bảo đảm lợi ích thực chất cho học sinh và người bệnh.

Ở góc nhìn khác, ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) cho rằng chính sách miễn thuế này có thể đạt được các mục tiêu đề ra, đồng thời góp phần tăng cường kiểm soát hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở y tế, trường học, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe học sinh và người bệnh. Bên cạnh đó, chính sách cũng tạo điều kiện quản lý tốt hơn hoạt động kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn cũng như công tác quản lý thuế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Miễn thuế để nâng cao chất lượng phục vụ học sinh, người bệnh

Tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi với các đại biểu về chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh cung cấp suất ăn cho các cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Thủ tướng, số thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhóm doanh nghiệp này không lớn. Bộ Tài chính đang tiếp tục rà soát, tính toán cụ thể. Tuy nhiên, ý nghĩa và lợi ích xã hội mà chính sách mang lại có thể lớn hơn rất nhiều so với số thu ngân sách được miễn, giảm.

Về vấn đề kiểm soát, hiện nay chúng ta đã có hệ thống hóa đơn, chứng từ tài chính, có thể xác định, bóc tách các khoản chi phí đầu vào, đầu ra của doanh nghiệp.

Chính sách chỉ áp dụng đối với những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ suất ăn cho các cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định. Vì vậy, việc kiểm soát chi phí và xác định đối tượng áp dụng hoàn toàn có thể thực hiện được. Các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế cũng có thể tham gia kiểm soát hoạt động cung cấp dịch vụ.

Thủ tướng khẳng định mục tiêu của chính sách là góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và học sinh.

Vấn đề bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm là một nội dung khác, phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật có liên quan. Việc miễn thuế tuyệt đối không được làm ảnh hưởng đến yêu cầu bảo đảm chất lượng, vệ sinh, an toàn thực phẩm. Đây vẫn phải là yêu cầu ưu tiên hàng đầu”, Thủ tướng nói.