Malaysia đổi cách dạy Toán, khơi dậy hứng thú học tập

Bộ Giáo dục Malaysia đang triển khai Kế hoạch Chuyển đổi Giáo dục Toán học giai đoạn 2026-2035, với trọng tâm là nâng cao năng lực giáo viên, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường khả năng vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn.

Đổi mới cách dạy, gắn toán học với đời sống

Theo Tiến sĩ Aszunarni Ayob, Phó Giám đốc phụ trách lĩnh vực Khoa học và Toán học thuộc Ban Phát triển Chương trình giảng dạy của Bộ Giáo dục Malaysia, theo kế hoạch, những giáo viên dạy toán có chuyên môn sâu sẽ được bổ nhiệm làm chuyên gia toán học, đảm nhiệm vai trò hướng dẫn và hỗ trợ đồng nghiệp. Một số Viện Đào tạo Giáo viên cũng sẽ được chỉ định làm trung tâm giáo dục toán học, tập trung phát triển chuyên môn và nâng cao chất lượng đào tạo.

Bên cạnh nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, Malaysia chú trọng thay đổi cách học toán, giúp học sinh hiểu bản chất của các khái niệm thay vì chỉ ghi nhớ công thức và quy tắc tính toán.

Theo bà Aszunarni, Chương trình giảng dạy nhà trường năm 2027 sẽ tăng cường phương pháp Cụ thể - Hình ảnh - Trừu tượng (Concrete-Pictorial-Abstract). Theo đó, học sinh tiếp cận kiến thức từ những vật thể và tình huống cụ thể, chuyển sang biểu diễn bằng hình ảnh, trước khi đi đến các khái niệm và ký hiệu trừu tượng.

Cách tiếp cận này nhằm giúp học sinh từng bước hình thành sự hiểu biết về toán học, thay vì phải tiếp nhận ngay những khái niệm khó hình dung.

Một phương pháp khác, được gọi là “Lớp học tư duy” (Bilik Darjah Fikrah), khuyến khích học sinh trình bày cách giải quyết vấn đề và giải thích cơ sở cho đáp án của mình. Qua đó, việc học toán không chỉ dừng ở kết quả đúng hay sai mà còn chú trọng quá trình tư duy và lập luận.

Ở bậc trung học, chương trình cũng hướng đến sự cân bằng giữa tính toán có sử dụng máy tính cầm tay và tính toán không sử dụng công cụ hỗ trợ. Mục tiêu là vừa củng cố kỹ năng tính nhẩm, ước lượng, vừa giúp học sinh xử lý những bài toán phức tạp hơn.

Cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy, Bộ Giáo dục Malaysia dự kiến xây dựng một nền tảng trực tuyến tích hợp các tài nguyên giáo dục toán học, tạo điều kiện để giáo viên và học sinh dễ dàng tiếp cận tài liệu. Theo bà Aszunarni, nhiều tài nguyên đã có sẵn nhưng cần được tập hợp trên một nền tảng thống nhất để phát huy hiệu quả sử dụng.

Giúp học sinh nhận ra toán học ở khắp mọi nơi

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch của Malaysia là đưa toán học ra khỏi phạm vi sách giáo khoa, gắn kiến thức với những tình huống quen thuộc trong cuộc sống.

Theo bà Aszunarni, học sinh có thể tiếp cận toán học thông qua những hoạt động đơn giản như quản lý tiền tiêu vặt, tính toán chi tiêu hoặc đo lường nguyên liệu khi nấu ăn. Những ví dụ gần gũi này giúp các em nhận ra rằng toán học không chỉ tồn tại trong bài kiểm tra mà còn hiện diện trong các quyết định và công việc hàng ngày.

“Chúng tôi muốn các em nhận ra rằng toán học có ở khắp mọi nơi. Chỉ khi đó, các em mới có thể cảm nhận được giá trị của môn học thay vì sợ nó”, bà nói.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Malaysia dự kiến tăng cường sự tham gia của các trường đại học, cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng vào mạng lưới giáo dục toán học. Các đơn vị sẽ chia sẻ kiến thức chuyên môn, đồng thời giúp học sinh hiểu cách toán học được ứng dụng trong nhiều ngành nghề và lĩnh vực khác nhau.

Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình cũng được xem là yếu tố quan trọng. Ban giám hiệu, giáo viên, chuyên viên tư vấn học đường, giáo viên các môn học khác và phụ huynh đều có vai trò trong việc khuyến khích học sinh tìm hiểu, thực hành và xây dựng sự tự tin với môn học.

Kế hoạch Chuyển đổi Giáo dục Toán học sẽ được Malaysia triển khai theo từng giai đoạn, bắt đầu bằng việc củng cố nền tảng và mức độ sẵn sàng, tiếp đó nâng cao chất lượng và mở rộng quy mô, trước khi tiến tới củng cố kết quả và đánh giá tác động - với mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thế hệ có kiến thức, kỹ năng và khả năng vận dụng toán học trong học tập cũng như cuộc sống.