Luật hóa chuẩn tối thiểu về huấn luyện, trang bị bảo hộ

Sáng 5/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội đã thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Thể hiện đầy đủ vai trò của Quân đội nhân dân

Khoản 5, Điều 3 quy định nguyên tắc bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh, ĐBQH Võ Văn Hội (Vĩnh Long) cho rằng, quy định này mới chỉ định hướng về nội dung, phương pháp, nhiệm vụ, biện pháp và tổ chức lực lượng trong bảo vệ công trình, song chưa thể hiện đầy đủ yêu cầu phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ.

Vì vậy, đại biểu Võ Văn Hội đề nghị chỉnh lý cách diễn đạt, thay cụm từ "kết hợp giữa" theo hướng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, nắm chắc tình hình và chủ động xây dựng phương án bảo vệ công trình, nhằm bảo đảm đầy đủ hơn nội hàm của nguyên tắc.

Liên quan đến việc áp dụng biện pháp bảo vệ trong trường hợp đặc biệt, cấp thiết, đại biểu đồng tình giao Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng các biện pháp bảo vệ mà pháp luật chưa quy định, để bảo đảm tuyệt đối an toàn cho công trình trọng điểm về an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, đại biểu Võ Văn Hội cho rằng, cần bổ sung giới hạn về thời gian áp dụng các biện pháp này. Nếu quyết định được ban hành mà không có khung thời hạn, việc áp dụng có thể kéo dài, ảnh hưởng đến quyền tự do đi lại, quyền cư trú và quyền tài sản của công dân. Do vậy, cần bổ sung cụm từ "cho đến khi mối đe dọa, xâm hại đến công trình bị loại bỏ" sau cụm từ “pháp luật chưa quy định”. Quy định này xác định khung thời hạn, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt trong xử lý các tình huống đặc biệt, cấp thiết.

Về tổ chức lực lượng bảo vệ công trình, đại biểu Võ Văn Hội nhận thấy, dự thảo Luật chưa thể hiện đầy đủ vai trò của Quân đội nhân dân trong tham gia bảo vệ công trình. Theo nguyên tắc của dự thảo Luật, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là trách nhiệm của toàn dân, cả hệ thống chính trị và lực lượng vũ trang, trong đó lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong tổ chức, sử dụng lực lượng thuộc quyền để phối hợp, hỗ trợ lực lượng tại chỗ bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia ở địa bàn biên giới, biển đảo, thềm lục địa và các công trình trọng điểm quốc gia khác khi chuyển sang trạng thái khẩn cấp về quốc phòng.

Công khai bản đồ, mốc giới và loại hoạt động bị hạn chế

ĐBQH Vũ Minh Đạo (Lai Châu) dành sự quan tâm đến phân loại công trình theo chức năng thiết yếu và gắn từng loại với bảo vệ, nguồn lực tương ứng.

Theo đại biểu Vũ Minh Đạo, báo cáo tổng hợp tại tổ ghi nhận 12 ý kiến đề nghị quy định các nhóm tiêu chí có thể kiểm chứng tại Điều 7. Một trạm điều khiển có quy mô xây dựng nhỏ vẫn có thể làm gián đoạn việc cấp điện trên địa bàn rộng nếu hệ thống phụ thuộc vào trạm đó và thiếu phương án thay thế.

Đại biểu đề nghị, Điều 7 quy định các tiêu chí về số người và hệ thống phụ thuộc, khả năng dự phòng, thời gian khôi phục và nguy cơ gián đoạn dây chuyền. Đối với công trình loại I, cần đánh giá tầm quan trọng theo chức năng và hậu quả có thể xảy ra, kể cả khi công trình chỉ do một cơ quan quản lý.

Tương ứng, Điều 28 cần xác định yêu cầu bảo vệ tối thiểu cho từng loại công trình. Hồ sơ đề nghị đưa công trình vào Danh mục cần nêu rõ biện pháp bảo vệ, lực lượng thực hiện, chi phí dự kiến và nguồn bảo đảm. Điều 30 cần cho phép sử dụng kết quả lấy ý kiến, thẩm định ở giai đoạn đầu tư nếu đã đáp ứng yêu cầu, chỉ thẩm định bổ sung phần còn thiếu hoặc đã thay đổi.

Về Điều 20, 27 và 29 dự thảo Luật có liên quan trực tiếp đến đất ở, đất sản xuất và hoạt động kinh doanh, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (TP. Hồ Chí Minh) đề nghị đưa vào luật nguyên tắc thông báo trước cho người bị ảnh hưởng; công khai bản đồ, mốc giới và loại hoạt động bị hạn chế, trừ phần bí mật nhà nước; phân biệt hoạt động hợp pháp đã tồn tại với hoạt động mới phát sinh. Không buộc người dân, doanh nghiệp xin lại giấy phép mà luật chuyên ngành đã cấp.

Đặc biệt, đại biểu Nguyễn Vũ Trung lưu ý, đơn vị quản lý công trình, kể cả doanh nghiệp, không nên được đình chỉ hoạt động của người khác theo một tiêu chí chưa rõ. Chỉ được đình chỉ ngay khi có nguy cơ an ninh cụ thể, phải ghi nhận bằng văn bản và chịu kiểm tra kịp thời của cơ quan có thẩm quyền.

Về chế độ chính sách với lực lượng bảo vệ và cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề xuất sửa quy định theo hướng với lực lượng trực tiếp bảo vệ công trình, luật không thể chỉ ghi nhận nhiệm vụ mà phải bảo đảm điều kiện để họ hoàn thành nhiệm vụ và được bảo vệ khi đối mặt với hiểm nguy.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong luật những chuẩn tối thiểu về huấn luyện, trang bị bảo hộ, bảo hiểm nghề nghiệp và chế độ đối với người bị thương, hy sinh; đồng thời xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và nguồn kinh phí thực hiện.

Theo đại biểu Nguyễn Vũ Trung, việc giao những bảo đảm căn bản ấy cho văn bản dưới luật là chưa tương xứng với trách nhiệm mà lực lượng đang gánh vác.