Lựa ý dân

Hai công dân Latvia bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý về giải tán Quốc hội

Nguồn: Reuters

Theo kết quả kiểm phiếu sơ bộ do Ủy ban Bầu cử trung ương công bố, với 822 địa điểm bỏ phiếu trong tổng số 1.028 địa điểm, 94,7% phiếu ủng hộ việc giải tán Nghị viện. Hiến pháp Latvia quy định nếu đa số dân chúng ủng hộ việc giải tán Quốc hội thì trong vòng 2 tháng tới, nước này sẽ phải tiến hành tổng tuyển cử.

Quyết định trưng cầu ý dân về giải tán Quốc hội đương nhiệm được cựu Tổng thống Zatlers đưa ra ngày 28.5 khi ông còn đương chức với lý do một số nghị sỹ “mua quan bán chức, tham lam và giả dối, cần phải bầu chọn các đại biểu mới thực sự của người dân”. Đây là nước cờ khôn ngoan của ông trong nỗ lực vực dậy đất nước sau khủng hoảng tài chính. Một bộ máy với các nghị sỹ có uy tín, trong sạch cùng chính phủ mới sẽ tạo luồng sinh khí mới cho đất nước và thực hiện các chính sách kinh tế đúng đắn hướng tới mục tiêu gia nhập Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) vào năm 2014.

Cùng như nhiều nước nhỏ bé trong Liên minh châu Âu (EU), Latvia hiện vẫn đang phải vật lộn với những tác động tiêu cực của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu vừa qua. Trong năm 2009, nền kinh tế nước này đã suy giảm tới 18% do buộc phải cắt giảm chi tiêu ngân sách. Trong khi đó, nạn tham nhũng vẫn là một trong những vấn nạn nghiêm trọng, khiến giới lãnh đạo  Riga không khỏi đau đầu. Tổng thống Zatlers đã quyết định giải tán quốc hội sau khi cơ quan lập pháp này bác bỏ yêu cầu của cơ quan chống tham nhũng việc khám xét nhà riêng và tiến hành kiểm kê tài sản của một nghị sỹ có nhiều ảnh hưởng, người đồng thời là một doanh nhân nổi tiếng liên quan đến một cuộc điều tra tham nhũng. Ông Zatlers cho rằng việc Quốc hội cản trở một cuộc điều tra tham nhũng “thể hiện sự thiếu tôn trọng cơ quan tư pháp” và “báo động sự xung đột giữa quyền hạn của cơ quan lập pháp và bộ máy tư pháp”. Giải tán Quốc hội, tiến hành bầu cử trước thời hạn cũng đồng thời thể hiện quyết tâm đặt dấu chấm hết cho liên minh ma quỷ giữa các quan chức với các nhà tài phiệt, là nhân tố lũng đoạn chính trường và thương trường. Nhiều người dân Latvia chia sẻ với ông Zatlers nỗi quan ngại trước thực tế là giới làm ăn có ảnh hưởng quá lớn tới chính trường nước này và điều này chỉ có lợi cho một số bộ phận người dân. Theo họ, tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn là cần thiết để có cơ hội thay đổi thực trạng này, nói “không” với nạn tham nhũng và mở ra một tương lai mới cho đất nước nhỏ bé với 2,2 triệu dân của họ.

Không chỉ vì lợi ích quốc gia, dưới nhãn quan của các nhà phân tích tại chỗ, quyết định của ông Zatlers cũng nhằm phục vụ sự nghiệp chính trị của ông. Uy tín của chính khách này đã được củng cố cùng quyết định được lòng dân và cuộc tổng tuyển cử có thể diễn ra vào trung tuần tháng 9 tới. Ông Zatlers và chính đảng của mình chắc chắn sẽ có chân trong chính phủ và quốc hội mới.

Cuộc trưng cầu ý dân sẽ không dẫn đến những thay đổi trong các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” mà Riga đang áp dụng hiện nay. Latvia hiện vẫn đang trong tiến trình phục hồi sau khủng hoảng. Tháng 12.2008, nước này đã nhận được gói cứu trợ 7,5 tỷ USD của EU và Quỹ Tiền tệ quốc tế để tránh nguy cơ phá sản, song tình hình kinh tế - xã hội vẫn không mấy cải thiện. Tỷ lệ thất nghiệp tại Latvia hiện khoảng 25% và hàng chục nghìn người đã rời bỏ đất nước để sang Thụy Điển, Anh và Ireland tìm kế mưu sinh.