Linh hoạt, hiệu quả và sát thực tiễn
Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2021 - 2025 đã mang lại nhiều kết quả tích cực, một số lượng lớn doanh nghiệp được tiếp cận thông tin pháp luật, hàng nghìn vướng mắc được tháo gỡ kịp thời. Tuy vậy, sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và hợp tác xã vẫn còn nhiều rủi ro pháp lý, đòi hỏi một chương trình mới hiệu quả hơn, linh hoạt hơn và tiếp cận sát thực tiễn hơn.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện và phức tạp, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và hợp tác xã là nhóm dễ tổn thương nhất trước các rủi ro pháp lý. Phần lớn các chủ thể này không có bộ phận pháp chế chuyên trách, thiếu khả năng cập nhật kịp thời các quy định mới về đất đai, thuế, lao động, đầu tư, môi trường, thương mại điện tử hay sở hữu trí tuệ. Khi vướng mắc phát sinh, họ thường xử lý mang tính đối phó, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật và phát sinh tranh chấp.
Xuất phát từ thực tế đó, Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã giai đoạn 2026 - 2031 được xây dựng trong bối cảnh đó, với định hướng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ pháp lý toàn diện, hiện đại, lấy người thụ hưởng làm trung tâm, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và định hướng hoàn thiện thể chế của Đảng và Nhà nước.

Không chỉ mở rộng đối tượng, chương trình mới còn đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức triển khai. Thay vì dàn trải, chương trình hướng tới xây dựng các chỉ tiêu định lượng rõ ràng, tổ chức hoạt động hỗ trợ, kết hợp cung cấp thông tin pháp lý, bồi dưỡng kiến thức và tư vấn pháp luật theo từng nhóm ngành, lĩnh vực. Cách tiếp cận này nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận tiện hơn, giảm rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực hoạt động trong môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh.
Bên cạnh đó, các cuộc khảo sát, tổng hợp phản ánh, kiến nghị, phân tích dữ liệu sẽ được triển khai thường xuyên để nhận diện chính xác những khó khăn pháp lý của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã. Những chủ đề đang có sự thay đổi lớn như đất đai, thuế, đầu tư, lao động, môi trường, tiêu chuẩn chất lượng, thương mại quốc tế hay chuyển đổi số sẽ được ưu tiên. Trên cơ sở đó, hoạt động hỗ trợ sẽ đi vào chiều sâu, mang tính thực hành cao, giúp doanh nghiệp "biết - hiểu - làm đúng", chứ không chỉ dừng lại ở việc phổ biến văn bản pháp luật.
Để hỗ trợ hiệu quả, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật là yêu cầu cấp thiết. Chương trình 2026 - 2031 đặt ra nhiệm vụ quan trọng: sửa đổi, bổ sung toàn diện khung pháp lý về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Một Nghị định mới thay thế Nghị định 55/2019/NĐ-CP về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được ban hành, với phạm vi mở rộng hơn, bổ sung đối tượng hộ kinh doanh và hợp tác xã - nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế nhưng ít có cơ hội tiếp cận hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp.
Bên cạnh đó, chính sách tài chính phục vụ công tác tư vấn pháp luật cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng thực chất. Thông tư thay thế Thông tư 64/2021/TT-BTC hướng dẫn lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước phục vụ hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự kiến cho phép tăng định mức chi, bảo đảm tương xứng với chất lượng dịch vụ, thu hút đội ngũ luật sư và chuyên gia tham gia vào mạng lưới tư vấn pháp lý.

