Lãnh tụ tối cao Iran lên tiếng cảnh báo Mỹ sau thời gian dài im lặng

Trong thông điệp phát trên truyền hình nhà nước, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei vừa lên tiếng cho rằng, sau “hai tháng kể từ cuộc triển khai quân sự lớn nhất và hành động gây hấn của các thế lực bên ngoài khu vực”, một “chương mới” đang mở ra tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Ông đồng thời nhấn mạnh, Iran sẽ đảm bảo an ninh tuyến đường biển chiến lược này và chấm dứt những gì được mô tả là “các hành vi lạm dụng của đối phương”.

Tuyên bố cũng đề cập kế hoạch áp dụng cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz, mà Tehran cho rằng sẽ mang lại lợi ích kinh tế và ổn định cho các quốc gia trong khu vực. Động thái này được xem là nỗ lực của Iran nhằm gia tăng ảnh hưởng tại tuyến vận tải năng lượng quan trọng, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua.

Phát biểu nhân Ngày Vịnh Ba Tư, Lãnh tụ tối cao Iran khẳng định nước này sẽ tiếp tục bảo vệ các năng lực công nghệ chiến lược, từ công nghệ nano, sinh học đến hạt nhân và tên lửa, coi đó là “tài sản quốc gia” cần được bảo vệ tương tự như chủ quyền lãnh thổ.

Đáng chú ý, kể từ khi nhậm chức đầu tháng 3, ông Khamenei chưa xuất hiện trực tiếp trước công chúng. Một số nguồn tin cho rằng ông bị thương trong vụ tấn công cuối tháng 2, tuy nhiên thông tin này chưa được xác nhận chính thức.

Tuyên bố của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei được đưa ra trong bối cảnh tình hình thực địa tiếp tục diễn biến phức tạp. Mỹ từ giữa tháng 4 đã triển khai biện pháp phong tỏa nhằm hạn chế hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Đáp lại, Tehran tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz, khiến lưu lượng tàu thuyền qua lại sụt giảm mạnh, có thời điểm chỉ còn vài chuyến mỗi ngày so với mức bình thường hơn 100 chuyến.

Bế tắc trong các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian khiến triển vọng hạ nhiệt căng thẳng trở nên mờ nhạt. Giá dầu vì thế đã vượt ngưỡng 120 USD/thùng, gây áp lực lớn lên kinh tế toàn cầu cũng như chính trường Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận chưa có giải pháp nhanh chóng cho tình hình hiện tại, trong khi Axios thông tin, quân đội Mỹ vẫn đang đề xuất các phương án nối lại các cuộc tấn công quân sự. Các nguồn tin cho biết Washington đồng thời tìm cách phối hợp với các đồng minh nhằm xây dựng cơ chế giám sát quốc tế đối với eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.

Ở chiều ngược lại, phía Iran tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn. Một số quan chức quân sự khẳng định nước này sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát eo biển, coi đây là lợi ích chiến lược cốt lõi.

Thiếu tướng Mohsen Rezaee, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran mới đây đã có bài đăng trên mạng xã hội X: “Kịch bản bao vây sẽ thất bại và Iran sẽ không bao giờ mất eo biển Hormuz. Lịch sử sẽ ghi lại rằng dân tộc Iran đã đánh chìm siêu cường Mỹ tại Vịnh Ba Tư và Biển Oman. Cả mặt trận quân sự lẫn ngoại giao đều đang tiến triển với sự phối hợp của lãnh đạo cách mạng và sự ủng hộ của người dân”.

Cộng đồng quốc tế nhìn chung coi eo biển Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế cần được đảm bảo tự do hàng hải. Nhiều quốc gia vùng Vịnh bày tỏ lo ngại trước khả năng Iran áp đặt các biện pháp kiểm soát hoặc thu phí, cho rằng điều này có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh hiện nay, Iran đã đề xuất tạm gác các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân để ưu tiên đạt thỏa thuận về việc khôi phục lưu thông hàng hải qua eo biển. Tuy nhiên, khoảng cách lập trường giữa các bên vẫn còn lớn, khiến triển vọng đạt được giải pháp toàn diện trong ngắn hạn vẫn trở nên hết sức khó khăn.