Lần đầu tại Việt Nam phẫu thuật chỉnh vẹo cột sống không ghép xương

Góc vẹo cột sống giảm từ 48 độ xuống còn khoảng 10 độ

Ngày 22/10, Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện TWQĐ 108 thông tin, vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nắn chỉnh vẹo cột sống bằng kỹ thuật VBT (Vertebral Body Tethering), không ghép xương hàn khớp, lần đầu tiên tại Việt Nam.

Bệnh nhân là bé gái sinh năm 2014, ở Bắc Ninh, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Những tháng gần đây, gia đình nhận thấy hai vai của trẻ không cân xứng, thân mình biến dạng, dáng đi mất cân bằng và tình trạng cong vẹo cột sống ngày càng rõ rệt.

Qua thăm khám và chụp X-quang, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị vẹo cột sống ngực - thắt lưng, góc Cobb từ T7 đến L2 lên tới 48 độ. Tình trạng này có nguy cơ tiếp tục tiến triển và đã có chỉ định xem xét phẫu thuật.

Sau khi thăm khám, TS.BS Phan Trọng Hậu nhận thấy bệnh nhi đang ở giai đoạn trưởng thành xương Sanders 5, vẫn còn khả năng tăng trưởng nhất định. Căn cứ vào đặc điểm đường cong và mức độ trưởng thành xương, các bác sĩ lựa chọn phương pháp nắn chỉnh cột sống bằng dây VBT. Gia đình được tư vấn về lợi ích, nguy cơ và yêu cầu theo dõi lâu dài trước khi đồng ý phẫu thuật.

Ca phẫu thuật do Đại tá, TS.BS Phan Trọng Hậu cùng ê-kíp thực hiện. Đây là kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao trong đặt vít vào thân đốt sống, kiểm soát lực căng dây và xác định mức độ chỉnh hình phù hợp, đồng thời phải tính đến khả năng tăng trưởng còn lại của bệnh nhi.

Sau phẫu thuật, góc Cobb T7-L2 giảm từ 48 độ xuống còn khoảng 10 độ, tương đương mức chỉnh vẹo gần 80%. Trục cột sống được cải thiện rõ rệt, hình thể thân mình cân đối hơn. Đáng chú ý, phẫu thuật không cần ghép xương hàn khớp, giúp bảo tồn khả năng vận động tại các tầng cột sống được can thiệp.

Kỹ thuật VBT giúp bảo tồn khả năng vận động cột sống

Theo Đại tá, TS.BS Phan Trọng Hậu, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện TWQĐ 108, với phương pháp phẫu thuật chỉnh vẹo cột sống truyền thống, bác sĩ thường sử dụng hệ thống vít và thanh kim loại để nắn chỉnh biến dạng, kết hợp ghép xương hàn khớp nhằm duy trì kết quả lâu dài. Tuy nhiên, các đoạn cột sống được hàn xương sẽ mất khả năng vận động tương đối giữa các đốt sống.

Trong khi đó, kỹ thuật VBT sử dụng vít đặt vào thân đốt sống ở phía lồi của đường cong, kết nối bằng dây nhân tạo có độ bền cao. Bằng cách điều chỉnh lực căng dây, phẫu thuật viên có thể nắn chỉnh đường cong ngay trong quá trình phẫu thuật.

Kỹ thuật này còn tận dụng khả năng tăng trưởng của cột sống. Lực nén ở phía lồi có thể làm chậm sự phát triển tại khu vực này, trong khi phía lõm tiếp tục phát triển, góp phần điều chỉnh thêm đường cong khi trẻ trưởng thành. Ưu điểm của phương pháp là không cần ghép xương hàn khớp, bảo tồn vận động tại các đoạn cột sống được can thiệp và tạo điều kiện cho trẻ tiếp tục phát triển.

Với bệnh nhi còn khả năng tăng trưởng, kết quả điều trị cần được theo dõi định kỳ thông qua góc Cobb, mức độ trưởng thành xương, tình trạng dây và nguy cơ chỉnh quá mức hoặc mất chỉnh.

Đặc biệt, việc thực hiện thành công ca phẫu thuật VBT đầu tiên tại Việt Nam đánh dấu bước tiến trong ứng dụng kỹ thuật điều trị biến dạng cột sống tại Bệnh viện TWQĐ 108, đồng thời mở ra thêm lựa chọn cho bệnh nhân trẻ tuổi có chỉ định phù hợp, hướng tới mục tiêu chỉnh sửa biến dạng nhưng vẫn bảo tồn sự linh hoạt của cột sống.