Làm rõ doanh thu, thu nhập và ngưỡng 10 tỷ đồng
Thảo luận tại Tổ 7 (Nghệ An, Lâm Đồng), chiều 21/8, về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp, các ĐBQH đồng tình với sự cần thiết của chính sách giảm thuế để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh; đồng thời nghiên cứu cơ chế phù hợp tại ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng để chính sách hỗ trợ sát thực tiễn hơn.
Nên thiết kế các mức ưu đãi theo các bậc doanh thu?
ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) nhất trí với sự cần thiết của chủ trương giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô nhỏ trong các năm 2026 và 2027.
Góp ý cụ thể, đại biểu cho biết, theo dự thảo, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp, không phân biệt phương pháp tính thuế. Đại biểu đánh giá đây là chính sách rất tích cực, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.
Tuy nhiên, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh đề nghị bổ sung số liệu định lượng để so sánh thực chất gánh nặng thuế giữa hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu với doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế trên thu nhập... Đồng thời, cần phân tích một số ngành nghề, mức doanh thu và tỷ suất lợi nhuận điển hình để làm cơ sở đánh giá mức giảm 30% đã tạo được sự hỗ trợ tương xứng hay chưa, nhất là đối với trường hợp doanh thu tương đối lớn nhưng biên lợi nhuận thấp.
Một vấn đề khác được đại biểu lưu ý là dự thảo chỉ quy định cá nhân, doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng mới được giảm 30% số thuế phải nộp. Trường hợp cuối kỳ xác định doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng thì không được hưởng mức giảm; đối với hộ, cá nhân kinh doanh còn phải nộp bổ sung toàn bộ số thuế đã được giảm trong năm.
Theo đại biểu, quy định này tạo ra sự đứt gãy chính sách khá lớn tại ngưỡng 10 tỷ đồng. Một chủ thể có doanh thu 10 tỷ đồng được hưởng toàn bộ mức giảm 30%, trong khi chủ thể có doanh thu chỉ cao hơn một mức rất nhỏ lại không được hưởng ưu đãi... Điều này khiến nguyên tắc công bằng theo quy mô chưa thực sự được bảo đảm và có thể tạo ra những động cơ kinh tế không mong muốn như trì hoãn ghi nhận doanh thu, chia nhỏ hoạt động kinh doanh, hạn chế mở rộng quy mô hoặc phát sinh các hình thức tổ chức giao dịch nhằm duy trì điều kiện được hưởng ưu đãi.
Vì vậy, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý, thay cho việc mất toàn bộ ưu đãi ngay khi doanh thu vượt ngưỡng 10 tỷ đồng. Có thể quy định một khoảng doanh thu chuyển tiếp, trong đó tỷ lệ giảm thuế giảm dần khi doanh thu tăng lên, hoặc thiết kế các mức ưu đãi theo các bậc doanh thu hợp lý.
Tính đến đặc thù của lĩnh vực sản xuất nông nghiệp
Cùng quan tâm đến căn cứ áp dụng chính sách, ĐBQH Trần Thị Oanh (Lâm Đồng) đồng tình với chủ trương giảm 30% số thuế đối với cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp, nhằm tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh.
Góp ý tại khoản 1 Điều 1 sửa đổi, đại biểu cho biết dự thảo quy định giảm thuế đối với thu nhập từ kinh doanh nhưng lại lấy tiêu chí doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hai khái niệm “thu nhập” và “doanh thu”.
Theo đại biểu Trần Thị Oanh, doanh thu và thu nhập là hai khái niệm khác nhau. Doanh thu là toàn bộ số tiền cá nhân, doanh nghiệp thu được trong quá trình sản xuất, kinh doanh; còn thu nhập được xác định sau khi lấy doanh thu trừ đi chi phí sản xuất.
Từ sự khác biệt này, đại biểu cho rằng: nếu lấy doanh thu làm căn cứ tính thuế thì chưa phản ánh đầy đủ khả năng chịu thuế của người kinh doanh. Điều này đặc biệt cần được lưu ý đối với lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, bởi doanh thu có thể rất lớn nhưng thu nhập thực tế lại thấp.
Vì vậy, ĐBQH Trần Thị Oanh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, quan tâm đến các ngành có tính chất đặc thù, trong đó có lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
