Kỷ niệm 101 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026)Nhịp cầu nâng cao chất lượng hoạt động cơ quan dân cử trong thời đại số

Đối với hoạt động của các cơ quan dân cử, báo chí không chỉ là kênh thông tin phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri mà còn là công cụ giám sát xã hội quan trọng, góp phần thúc đẩy trách nhiệm giải trình và lan tỏa những quyết sách vì dân. Trong kỷ nguyên dữ liệu, sự đồng hành giữa báo chí và cơ quan dân cử càng trở nên chặt chẽ, hiệu quả, hướng tới mục tiêu phục vụ Nhân dân và xây dựng nền quản trị hiện đại, minh bạch.

Dữ liệu làm sâu sắc hơn tiếng nói của cử tri, hoạt động giám sát

Trải qua 101 năm đồng hành cùng dân tộc, Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, yêu cầu đối với báo chí không dừng lại ở việc đưa tin nhanh, kịp thời mà phải đi sâu phân tích, lý giải nguyên nhân và đề xuất giải pháp cho những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Đó cũng là yêu cầu Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh khi cho rằng trong thời đại số, dữ liệu là một trụ cột của báo chí; dữ liệu không chỉ là những con số đơn thuần mà là nền tảng của kiểm chứng, là công cụ giúp các tác phẩm báo chí trở nên thuyết phục, toàn diện hơn và có khả năng phát hiện vấn đề từ sớm.

Đối với hoạt động của cơ quan dân cử, điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi kỳ họp, mỗi cuộc giám sát, mỗi phiên chất vấn đều tạo ra một khối lượng lớn dữ liệu, được khai thác hiệu quả sẽ giúp báo chí không chỉ phản ánh sự kiện mà còn chỉ ra những bất cập trong thực thi chính sách và cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định các quyết sách. “Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề nổi cộm trong đời sống dân sinh được các cơ quan dân cử đưa vào chương trình giám sát, chất vấn bắt nguồn từ những phản ánh trên mặt báo. Trong kỷ nguyên số, các phản ánh ấy ngày càng được củng cố bằng dữ liệu và các bằng chứng được kiểm chứng, giúp nhận diện vấn đề đầy đủ, khách quan hơn. Ngược lại, các kết luận giám sát, nghị quyết của HĐND khi được báo chí phân tích, lý giải bằng số liệu và dữ liệu thực tiễn cũng giúp cử tri hiểu rõ hơn hiệu quả, tác động và tính khả thi của chính sách”, nhà báo Thùy Dương, Báo và Phát thanh Hà Tĩnh chia sẻ.

Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò này càng trở nên quan trọng. Không chỉ phản ánh ý kiến, nguyện vọng của người dân, báo chí còn góp phần chuyển hóa thông tin, dữ liệu từ thực tiễn thành nguồn tham khảo hữu ích cho hoạt động giám sát và quyết định của cơ quan dân cử. “Các thông tin báo chí phản ánh, đặc biệt là từ Báo Đại biểu Nhân dân và báo địa phương, là nguồn tư liệu quan trọng giúp đại biểu cập nhật thực tiễn, nhận diện những vấn đề cần quan tâm trong hoạt động giám sát. Những sản phẩm báo chí ứng dụng dữ liệu cũng giúp thông tin trở nên khách quan, trực quan và có giá trị tham khảo cao hơn, nhanh hơn đối với hoạt động của HĐND”, ông Trần Tuấn Anh, đại biểu HĐND phường 1, tỉnh Lâm Đồng cho biết.

Đồng hành xây dựng nền dân chủ số, chính quyền phục vụ

Ngày nay, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể trở thành người phát tán thông tin trên mạng xã hội. Trong dòng chảy thông tin khổng lồ ấy, điều làm nên giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng không chỉ là tốc độ mà là độ tin cậy. Đối với cơ quan dân cử, niềm tin của cử tri là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động. Mỗi quyết sách được ban hành chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân hiểu đúng, đồng thuận và tham gia giám sát việc thực hiện. Báo chí chính là lực lượng giúp củng cố niềm tin đó thông qua việc cung cấp thông tin chính xác, khách quan và có trách nhiệm.

Trong thời đại số, sự đồng hành giữa báo chí và cơ quan dân cử cần được nâng lên một tầm cao mới. Báo chí cần trở thành một “trung tâm dữ liệu công khai” giúp người dân tiếp cận dễ dàng hơn với các nghị quyết, kết luận giám sát, kết quả giải quyết kiến nghị cử tri và những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh. Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích hiện đại sẽ mở ra cơ hội để báo chí phát hiện sớm những bất cập trong thực thi chính sách; nhận diện các xu hướng xã hội từ phản ánh của người dân; đồng thời hỗ trợ cơ quan dân cử đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả quản lý nhà nước trên từng lĩnh vực. Đây cũng là nền tảng xây dựng nền dân chủ số, nơi người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn tham gia phản hồi, góp ý và giám sát hoạt động của bộ máy công quyền thông qua các nền tảng trực tuyến.

Quá trình đó, báo chí giữ vai trò dẫn dắt dư luận bằng dữ liệu xác thực, bằng những phân tích khách quan thay vì những cảm xúc nhất thời trên mạng xã hội. “Song hành với sự phát triển của công nghệ số, xu thế đọc báo điện tử dần ưu thế hơn báo in truyền thống. Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò của báo in bởi mỗi hình thức thể hiện đều có những vai trò, sứ mệnh khác nhau. Bản thân tôi gắn bó với HĐND và Báo Đại biểu Nhân dân mấy chục năm. Với tính chính thống, độ tin cậy và chiều sâu thông tin, tờ báo in không chỉ lưu giữ tư liệu để nghiên cứu mà còn là nhân chứng sống phản ánh sự phát triển, hoàn thiện của thiết chế cơ quan dân cử qua từng thời kỳ lịch sử” - cử tri Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Ủy viên Thường trực HĐND thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh chia sẻ.