Kinh doanh lương thực cần chính sách riêng biệt

Hội nghị quốc tế lần thứ 7 của Hiệp hội các nhà kinh tế nông nghiệp châu Á có chủ đề Nền nông nghiệp và kinh tế học nông nghiệp châu Á - những thách thức vì sự phát triển bền vững trong tương lai. Hội nghị quy tụ khoảng 300 đại biểu là các nhà kinh tế nông nghiệp, các nhà vận động phát triển, các nhà hoạch định chính sách đến từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, với các chủ đề thảo luận: nông nghiệp châu Á trong phát triển; biến đổi khí hậu và một nền nông nghiệp châu Á bền vững; tăng cường an ninh lương thực ở châu Á, phát triển hệ thống marketing thực phẩm nông nghiệp châu Á; đầu tư vào nông nghiệp và giảm đói nghèo; nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - vấn đề và chiến lược. Tại Hội nghị, các đại biểu đã bị thu hút trước khẳng định sẽ quyết liệt giữ lại diện tích đất trồng lúa, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và trong chừng mực nào đó góp phần bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu của Việt Nam - nước đăng cai tổ chức Hội nghị lần này.

Chủ tịch Hiệp hội các nhà kinh tế nông nghiệp châu Á Choe Yangboo cho rằng, với đa số các quốc gia châu Á, trước khi quá trình công nghiệp hóa diễn ra, các nền kinh tế đều dựa vào nông nghiệp. Tuy nhiên, khi thúc đẩy nhanh công nghiệp hóa, do phát triển công nghiệp được đặt lên trên, nên xuất hiện những đô thị nông nghiệp thay thế cho những vùng sản xuất nông nghiệp trước đây. Thực tế này đã khiến ngành nông nghiệp phải đối diện với hai thách thức là quỹ đất cho nông nghiệp giảm, thu nhập từ nông nghiệp cũng giảm theo. Đó là một trong những vấn đề phải giải quyết, là thách thức của ngành nông nghiệp trong hiện tại và tương lai. Ông Choe Yangboo nhấn mạnh, Việt Nam giữ được đất lúa là một sự đảm bảo cho tương lai an ninh lương thực của quốc gia và cả khu vực. Nhưng Việt Nam, cũng như các nước trong khu vực châu Á cần đầu tư mạnh hơn để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp, và ít nhất để bảo đảm sản lượng lương thực, thực phẩm cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng trong nước. Bên cạnh đó, tăng cường đầu tư và cải thiện hạ tầng là khâu rất quan trọng để tăng hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Theo quan điểm của nhiều nhà kinh tế nông nghiệp quốc tế, tại các quốc gia đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, quá trình đô thị hóa sẽ diễn ra mạnh mẽ. Tại những quốc gia này nếu đầu tư cho nông nghiệp đơn giản chỉ để tìm kiếm lợi nhuận thì sẽ đi không đúng đường. Bản chất nông nghiệp, trước hết không hoàn toàn là thương vụ. Nông nghiệp là lĩnh vực liên quan đến cuộc sống con người, nuôi sống con người. Nhiều quốc gia thích công nghiệp hơn nông nghiệp, rồi hoạch định chính sách theo hướng như vậy. Đó không phải là cách tiếp cận phù hợp.

Thực tế ở nước ta thời gian qua, quá trình công nghiệp hóa kiểu chạy theo thành tích đã có những hệ lụy nhất định. Tuy chưa ảnh hưởng tới an ninh lương thực, nhưng đã có những bất ổn trong đời sống nông thôn. Quyết sách kiên quyết giữ 3,8 triệu ha lúa của Đảng đã được thể hiện qua bài phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành TW Đảng Khóa XI của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng làm nức lòng người dân nông thôn, giới chuyên gia, nhà quản lý nặng lòng với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Giám đốc Viện khoa học nông nghiệp Việt Nam Nguyễn Văn Bộ phân tích, đất lúa là tài sản quốc gia. Quyết sách của Đảng, Nhà nước tạo niềm tin cho người sản xuất nông nghiệp. Nếu tính hệ số 2 vụ/năm, chúng ta có khoảng 7,6 triệu ha gieo trồng. Trung bình mỗi ha đạt khoảng 10 tấn/năm, thì một năm chúng ta có sản lượng lương thực khoảng 40 triệu tấn/năm, đủ nuôi sống dân số như hiện nay, có dư để xuất khẩu. Thiếu lúa gạo, xã hội sẽ bất ổn. Do đó, giữ lại đất lúa là bài toán khó, nhưng phải quyết tâm giữ. Hơn nữa, thế giới cũng đặt nhiều kỳ vọng vào Việt Nam để bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu.