Kiên định mục tiêu tăng trưởng, linh hoạt giải pháp điều hành

Không có kịch bản tăng trưởng thấp hơn

Tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2026 diễn ra ngày 17/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, từ đầu năm đến nay, kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, khó dự báo, tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến nền kinh tế Việt Nam - một nền kinh tế có độ mở lớn. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, Đảng, Nhà nước và Chính phủ vẫn thể hiện quyết tâm rất cao, kiên định mục tiêu tăng trưởng hai chữ số nhằm tạo nền tảng hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng.

Lãnh đạo Bộ Tài chính xác nhận, mục tiêu này không thay đổi dù môi trường kinh tế quốc tế còn nhiều bất định. Bộ đã chủ động theo dõi sát diễn biến trong nước và quốc tế, tham mưu cho Chính phủ nhiều chính sách tài chính - ngân sách quan trọng, đồng thời xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp với từng tình huống phát sinh.

Đến nay, Bộ Tài chính đã xây dựng nhiều kịch bản điều hành khác nhau, song “không có kịch bản nào đặt mục tiêu tăng trưởng thấp hơn mức đã đề ra”. “Chúng ta kiên định mục tiêu, không thay đổi. Điều quan trọng là phải có các giải pháp thích ứng, linh hoạt trong từng hoàn cảnh cụ thể để hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp và người dân phát huy tối đa nguồn lực cho phát triển”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Lãnh đạo Bộ Tài chính đồng thời lưu ý không được chủ quan với những kết quả tích cực đạt được trong thời gian qua. Theo ông, bối cảnh trong nước và quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, do đó các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp đã đề ra, chủ động thích ứng với mọi tình huống phát sinh để giữ vững đà tăng trưởng và hoàn thành mục tiêu cả năm.

Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, Bộ Tài chính đang tập trung hoàn thiện thể chế, khơi thông các nguồn lực cho đầu tư và sản xuất kinh doanh.

Từ đầu năm đến nay, Bộ đã xây dựng, trình cấp có thẩm quyền và ban hành 104 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 2 luật và nghị quyết của Quốc hội, 44 nghị định của Chính phủ, 3 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 55 thông tư. Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, đây là nỗ lực lớn nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo môi trường thuận lợi hơn để huy động và giải phóng các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, công tác tài chính - ngân sách tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 1,341 triệu tỷ đồng, bằng 53% dự toán và tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này góp phần bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và đầu tư phát triển.

Bộ Tài chính cũng tham mưu Chính phủ điều hành chính sách tài khóa theo hướng linh hoạt, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn. Nhiều chính sách giảm thuế tiếp tục được triển khai như giảm thuế giá trị gia tăng, giảm thuế bảo vệ môi trường, giảm thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng nhiên liệu; đồng thời đề xuất các giải pháp hoãn, giãn thuế nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Phó Cục trưởng Cục Thống kê Lê Thị Tường Thu cũng cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số là thách thức rất lớn, đòi hỏi phải phát huy đồng thời các động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và các ngành, lĩnh vực mới.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo đà tăng trưởng cho những tháng cuối năm, bà Thu lưu ý.

Đáng chú ý, quá trình phục hồi và mở rộng sản xuất cũng làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu đầu vào cho nền kinh tế. Đây là một trong những nguyên nhân khiến cán cân thương mại chuyển sang trạng thái nhập siêu trong những tháng đầu năm, song theo cơ quan thống kê, diễn biến này chủ yếu phản ánh nhu cầu phục vụ sản xuất và đầu tư.

Theo số liệu của Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 19,5%, nhập khẩu tăng 30,8%, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái xuất siêu 5,1 tỷ USD. Tuy nhiên, theo bà Lê Thị Tường Thu, khoảng 94% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng nhập siêu hay xuất siêu đều cần được đánh giá trong tổng thể bức tranh kinh tế vĩ mô. Điều quan trọng là phải phân tích cơ cấu hàng hóa nhập khẩu thay vì chỉ nhìn vào con số tuyệt đối. Việc nhóm máy móc, thiết bị và linh kiện nhập khẩu tăng mạnh là tín hiệu tích cực cho thấy doanh nghiệp đang chuẩn bị năng lực sản xuất cho các đơn hàng và cơ hội kinh doanh trong thời gian tới.

Nếu các điều kiện thị trường thuận lợi hơn, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến thuế quan và thương mại quốc tế được tháo gỡ, lượng nguyên vật liệu và thiết bị nhập khẩu hiện nay sẽ được chuyển hóa thành năng lực sản xuất và xuất khẩu trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhận định.

Theo Bộ Tài chính, dù chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số vẫn được giữ vững. Điều quan trọng là tiếp tục hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới để tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của nền kinh tế.