Kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy: Lộ trình triển khai từ 1/7/2027

Thông tin tại tọa đàm, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Trương Mạnh Tuấn cho biết, Bộ đang trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành.

Dự thảo quyết định đã được hoàn thiện sau quá trình lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và thẩm định theo đúng quy định của pháp luật.

Theo ông Trương Mạnh Tuấn, lộ trình này được xây dựng trên nguyên tắc không gây xáo trộn đột ngột đối với người dân, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Dự thảo tiếp cận theo hướng phân loại theo khu vực địa lý và theo niên hạn phương tiện, trong đó các đô thị có mức độ ô nhiễm cao sẽ áp dụng sớm hơn.

Cụ thể, việc kiểm định khí thải bắt buộc đối với xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai trước tiên tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh từ ngày 1/7/2027. Các thành phố trực thuộc Trung ương khác sẽ bắt đầu áp dụng từ 1/7/2028, trong khi các tỉnh, thành phố còn lại sẽ thực hiện từ 1/7/2030.

Lộ trình này được đánh giá là phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng khu vực, đồng thời tạo thời gian chuẩn bị cho hệ thống trạm kiểm định và người dân.

Bên cạnh phân loại theo khu vực, dự thảo cũng quy định 4 mức kiểm soát khí thải, siết chặt dần theo năm sản xuất của phương tiện.

Theo đó, xe mô tô, xe gắn máy sản xuất trước năm 2008 sẽ áp dụng mức 1; xe sản xuất giai đoạn 2008-2016 áp dụng mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến trước ngày 30/6/2026 áp dụng mức 3; và xe sản xuất từ năm 2027 trở đi áp dụng mức 4 - mức cao nhất. Cách tiếp cận này nhằm tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi diễn ra từng bước, tránh gây tác động đột ngột đối với người sử dụng phương tiện.

Đáng chú ý, dự thảo còn quy định giai đoạn chuyển tiếp 18 tháng kể từ thời điểm bắt đầu kiểm định tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Trong giai đoạn này, các cơ quan chức năng sẽ triển khai kiểm định khí thải nhưng chưa áp dụng biện pháp xử lý đối với các phương tiện không đạt chuẩn, nhằm giúp người dân làm quen với quy định mới, đồng thời hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nhân lực phục vụ công tác kiểm định.

Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng, kiểm soát khí thải phương tiện giao thông là nhiệm vụ không thể trì hoãn trong bối cảnh ô nhiễm không khí đô thị ngày càng nghiêm trọng. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, cần có lộ trình rõ ràng, cơ chế thực thi đồng bộ và tăng cường công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Đây cũng là yếu tố then chốt để từng bước cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển đô thị bền vững.