Khuyến công miền Trung - Tây Nguyên trong không gian phát triển mớiTăng liên kết, chuyển đổi xanh, nâng sức cạnh tranh

Khuyến công tiếp sức công nghiệp nông thôn

Phát huy tiềm năng, lợi thế và thích ứng với yêu cầu mới, các Sở Công Thương, đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đã tích cực triển khai chương trình, góp phần hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất.

Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK) cho biết, năm 2025, trong bối cảnh sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn, các địa phương, đơn vị trong hệ thống khuyến công đã chủ động triển khai các nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch được phê duyệt. Chính sách khuyến công tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới máy móc, thiết bị, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; từng bước tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Nhiều cơ sở cũng chủ động cơ cấu lại sản xuất, đổi mới phương thức kinh doanh, đầu tư nâng cao năng lực để thích ứng với yêu cầu thị trường.

Năm 2025, tổng kinh phí thực hiện hoạt động khuyến công tại các tỉnh, thành phố miền Trung - Tây Nguyên đạt 40,4 tỷ đồng, bằng 89,97% kế hoạch. Trong đó, kinh phí khuyến công quốc gia là 10,4 tỷ đồng, khuyến công địa phương 30 tỷ đồng. Một số địa phương dành nguồn lực khá lớn cho hoạt động này như Quảng Trị 6,7 tỷ đồng, Đà Nẵng 6,4 tỷ đồng và Nghệ An 5,5 tỷ đồng.

Năm 2026, tổng kinh phí khuyến công được duyệt của khu vực tăng hơn 21%, lên 54,6 tỷ đồng. Trong đó, nguồn khuyến công địa phương chiếm 70%, tương đương 38,2 tỷ đồng; khuyến công quốc gia chiếm 30%, tương đương 16,4 tỷ đồng. Trong 7 tháng, kinh phí thực hiện đạt 11,7 tỷ đồng, bằng 21,51% kế hoạch và bằng 109% so với cùng kỳ năm 2025.

Nguồn lực khuyến công được tập trung cho xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến và tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Các địa phương cũng triển khai mô hình thí điểm sản xuất sạch hơn tại 41 cơ sở công nghiệp nông thôn, với tổng kinh phí 8,52 tỷ đồng.

Cùng với hỗ trợ sản xuất, chương trình chú trọng phát triển và mở rộng thị trường cho sản phẩm công nghiệp nông thôn. Theo kế hoạch năm 2026, khu vực tổ chức 7 hội chợ, triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu, hàng thủ công mỹ nghệ; hỗ trợ khoảng 1.330 gian hàng tiêu chuẩn cho các cơ sở tham gia hội chợ trong nước.

Khoảng 208 sản phẩm dự kiến được bình chọn là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu các cấp. Chương trình cũng hỗ trợ 5 cơ sở xây dựng, đăng ký nhãn hiệu và đầu tư 5 phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm. Tổng kinh phí dành cho nhóm hoạt động này là 7,63 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, các địa phương dự kiến đào tạo, tập huấn về khởi sự và quản trị doanh nghiệp, sản xuất sạch hơn cho khoảng 300 học viên; tổ chức 9 hội thảo, tập huấn chuyên đề với khoảng 390 đại biểu.

Chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang liên kết chuỗi

Những kết quả đạt được cho thấy khuyến công tiếp tục là nguồn lực quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, hoạt động khuyến công vẫn chủ yếu tập trung vào từng cơ sở; các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, liên kết ngành và liên kết vùng chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong khi đó, dù tổng nguồn lực khuyến công năm 2026 tăng hơn 21%, đến hết tháng 7, kinh phí thực hiện mới đạt 21,51% kế hoạch. Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh nhân sự cũng dẫn đến thiếu hụt nhân lực tại một số đơn vị, ảnh hưởng tiến độ triển khai. Cơ sở vật chất, trang thiết bị và mạng lưới cộng tác viên khuyến công còn hạn chế, đòi hỏi phải tăng cường khảo sát, nắm bắt nhu cầu của cơ sở trong không gian quản lý mới.

Thời gian tới, hệ thống khuyến công khu vực miền Trung - Tây Nguyên đặt mục tiêu hoàn thành 100% đề án khuyến công quốc gia và địa phương được giao. Tập trung xây dựng các đề án nhóm, đề án điểm, đa dạng hóa hoạt động để tạo liên kết sản xuất, cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị và hỗ trợ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Các địa phương tiếp tục thực hiện mục tiêu theo Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP, Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và chương trình khuyến công địa phương đến năm 2030.

Cùng với đó, hệ thống khuyến công cần tiếp tục được củng cố, kiện toàn, bảo đảm hoạt động liên tục, thống nhất trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Đội ngũ cán bộ cần được nâng cao năng lực chuyên môn, am hiểu thực tiễn; mạng lưới cộng tác viên được mở rộng để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp cận chính sách thuận lợi hơn.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Cục ĐCK đề nghị các địa phương cũng cần tăng cường bố trí ngân sách, lồng ghép nguồn lực khuyến công với các chương trình, dự án khác để thu hút đầu tư; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm đề án triển khai đúng tiến độ và quy định.

Quan trọng hơn, hoạt động khuyến công cần đổi mới phương thức hỗ trợ, chuyển từ các đề án riêng lẻ sang tăng cường liên kết và nâng cao giá trị gia tăng. Theo đó, ưu tiên những đề án có sự tham gia của nhiều cơ sở, doanh nghiệp, kết nối từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải.

Liên kết giữa các tỉnh, thành phố trong khu vực và giữa các vùng cũng cần được tăng cường, qua đó chia sẻ kinh nghiệm, phát huy lợi thế từng địa phương và nâng cao hiệu quả nguồn lực khuyến công.