Không hợp pháp các sai phạm có tính chất vụ lợi

Quảng bá hình ảnh, tạo vị thế du lịch cho Đặc khu Phú Quốc

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nêu rõ, Hội nghị APEC 2027 là dịp rất thuận lợi để quảng bá hình ảnh và tạo vị thế du lịch cho Đặc khu Phú Quốc. Nếu không tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, thì nguy cơ không hoàn thành là rất cao. Đây là lý do cần ban hành dự thảo Nghị quyết này.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý, dự án Nghị quyết cần bảo đảm 3 nguyên tắc cơ bản: Không hợp pháp các sai phạm có tính chất vụ lợi; không loại trừ trách nhiệm của tập thể cá nhân nếu có vụ lợi và không tạo thành tiền lệ để phát sinh các sai phạm mới.

“Về tổ chức thực hiện, chúng ta đã không thực hiện tiền kiểm, cho nên chắc chắn hậu kiểm phải thực sự chặt chẽ, bảo đảm đúng nguyên tắc không vụ lợi”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.

Cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện của tổ chức và cá nhân

Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến lưu ý, phải cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện của tổ chức và cá nhân.

“Nếu muốn ứng dụng công nghệ thông tin, hoạt động trên không gian số, mà không kích thích được sự tự nguyện, tự giác của chủ thể, doanh nghiệp và cá nhân thì không thành công được”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị, phải tạo đột phá về cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí, thời gian thực hiện thủ tục hành chính; thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến cho người khai hải quan không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Đây là bước chuyển từ một nền hành chính quản lý sang kiến tạo sự phát triển. Việc không phụ thuộc vào thủ tục địa giới hành chính chính là một bước tiến bộ.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng yêu cầu, dự án Luật phải tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin và chia sẻ dữ liệu.

Góp ý về quy định xác thực định danh điện tử trong giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới, ĐBQH Trần Thị Vân (Bắc Ninh) cho rằng, việc bắt buộc các cá nhân mua hàng nhỏ lẻ từ nước ngoài qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới phải thực hiện định danh điện tử hải quan sẽ tạo ra một hàng rào cản lớn về thủ tục hành chính cho người tiêu dùng. Quy định này thiếu tính khả thi đối với những người mua vãng lai là người nước ngoài, hay khách du lịch Việt Nam chưa có mã số thuế hoặc tài khoản VNeID.

Hơn nữa, dự thảo Luật quy định trách nhiệm xác thực định danh điện tử của người bán trên nền tảng thương mại điện tử, tuy nhiên nội dung này đã được Luật Thương mại điện tử năm 2025 quy định tương đối đầy đủ, trong đó có quy định rất rõ: “người bán phải có nghĩa vụ cung cấp thông tin, chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, cập nhật khi thông tin có sự thay đổi”. Ngoài ra, hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 248 năm 2026 của Chính phủ cũng đã quy định rất chi tiết ở nội dung này.

Vì vậy, đại biểu đề nghị rà soát thật kỹ nội dung này để tránh trùng lặp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nếu thấy thật sự cần thiết, chỉ cần quy định các nguyên tắc về phối hợp hoặc dẫn chiếu đến Luật Thương mại điện tử và pháp luật về định danh xác thực điện tử, chứ không nên quy định trong Luật Hải quan.

Xác định cụ thể thủ tục nào được bãi bỏ, giấy phép nào không còn phải xin

Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, khi cắt giảm những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, tức là chúng ta thực hiện chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Việc cắt giảm thủ tục hành chính rất quan trọng, vì chúng ta sẽ hậu kiểm bằng sản phẩm do thị trường, xã hội chấp nhận và nếu gây ra hậu quả, thì đương nhiên vẫn phải chịu trách nhiệm.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) tán thành với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư và cho rằng, việc tiếp tục cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là đúng hướng, góp phần mở rộng quyền tự do kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Báo cáo của Chính phủ, Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP đã cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; dự thảo Luật lần này tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề và bổ sung 1 ngành, nghề mới. Chính phủ báo cáo mức cắt giảm là 28,28% so với Luật Đầu tư năm 2025 và 40% so với Luật Đầu tư năm 2020. Dự thảo Phụ lục IV mới còn 141 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ căn cứ và phương pháp tính mức cắt giảm, nhưng quan trọng hơn là cần lượng hóa được kết quả cải cách đối với doanh nghiệp: đã giảm được bao nhiêu giấy phép, bao nhiêu thủ tục, bao nhiêu ngày chờ đợi và bao nhiêu chi phí tuân thủ.

“Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí thực hiện một thủ tục hành chính thường không lớn nếu nhìn riêng từng khoản, nhưng tổng hợp lại có thể trở thành gánh nặng đáng kể. Doanh nghiệp lớn có bộ phận pháp chế và nhân sự chuyên trách; trong khi một doanh nghiệp nhỏ, chủ doanh nghiệp nhiều khi vừa phải tìm hiểu quy định, chuẩn bị hồ sơ, vừa trực tiếp đi làm thủ tục. Một thủ tục kéo dài thêm vài tuần có thể ảnh hưởng trực tiếp đến vòng quay vốn, hợp đồng và cơ hội kinh doanh”.

Vì vậy, đại biểu đề nghị sau khi luật được ban hành, Chính phủ công khai một danh mục rõ ràng, dễ tiếp cận, trong đó xác định cụ thể: thủ tục nào được bãi bỏ; giấy phép nào không còn phải xin; điều kiện nào không còn phải đáp ứng; thời điểm áp dụng và cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện.

"Doanh nghiệp cần nhìn thấy và sử dụng được kết quả cải cách trong thực tế, thay vì phải tự đối chiếu giữa nhiều luật, nghị định và thông tư", đại biểu Nguyễn Duy Thanh nhấn mạnh.