Khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua “Ký ức cải lương - Sử Việt”

Theo kế hoạch, chương trình dự kiến diễn ra lúc 20h ngày 21/11 tại Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, phường Long An, Tây Ninh. Đây là hoạt động chào mừng gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần văn hóa - Đại đoàn kết năm 2026.

Xây dựng chương trình định kỳ, tăng cường giao lưu

“Ký ức cải lương - Sử Việt” không chỉ giới thiệu một tác phẩm sân khấu, mà định hướng hình thành chương trình nghệ thuật có tính kế thừa, kết nối và phát triển lâu dài.

Trong bối cảnh nghệ thuật sân khấu truyền thống đang đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động và tiếp cận công chúng, việc xây dựng một chương trình biểu diễn định kỳ, lấy các tác phẩm cải lương về đề tài lịch sử làm trọng tâm, được kỳ vọng góp phần tạo thêm không gian hoạt động cho các đơn vị nghệ thuật, đồng thời phát huy vai trò của sân khấu trong giáo dục truyền thống và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo định hướng của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, chương trình dự kiến được tổ chức mỗi quý một số, với những chủ đề phù hợp từng thời điểm. Từ năm 2027, đơn vị sẽ từng bước mời các đoàn cải lương tham gia biểu diễn, giao lưu, trên cơ sở lựa chọn những vở diễn lịch sử phù hợp với nội dung chương trình.

Một số đơn vị đã được Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ dự kiến giao lưu gồm: Đoàn Cải lương Tây Đô (Cần Thơ), Đoàn Cải lương Hương Tràm (Cà Mau), Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vĩnh Long (Vĩnh Long) và Đoàn Cải Lương An Giang (An Giang).

Việc mở rộng sự tham gia của các đơn vị nghệ thuật được kỳ vọng tạo thêm cơ hội biểu diễn cho nghệ sĩ, tăng cường giao lưu nghề nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm dàn dựng, đồng thời hình thành không gian giới thiệu tác phẩm cải lương lịch sử đến công chúng một cách thường xuyên hơn.

Đặc biệt, việc kết hợp biểu diễn trực tiếp với truyền hình, phát thanh và livestream trên các nền tảng số là hướng tiếp cận nhằm mở rộng phạm vi phục vụ khán giả, vượt ra ngoài giới hạn của không gian sân khấu truyền thống. Qua đó, những tác phẩm cải lương có giá trị có thêm điều kiện tiếp cận công chúng ở nhiều địa phương, trong đó có khán giả trẻ.

Khơi dậy tình yêu lịch sử, niềm tự hào dân tộc

“Ký ức cải lương - Sử Việt” lựa chọn vở diễn đầu tiên là “Tiếng trống Mê Linh” của hai tác giả Việt Dung - Vĩnh Điền, do NSND Hồ Thị Ngọc Trinh đạo diễn.

Lấy cảm hứng từ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, tác phẩm tái hiện một trang sử hào hùng của dân tộc, khắc họa tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự chủ.

Thông qua hình tượng Trưng Trắc, Trưng Nhị, vở diễn không chỉ tôn vinh khí phách của những người anh hùng dân tộc mà còn làm nổi bật vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam: giàu tình cảm, thủy chung nhưng kiên cường, sẵn sàng đặt nghĩa lớn lên trên những mất mát riêng tư.

“Tiếng trống Mê Linh” cũng nhằm chuyển tải những xung đột giữa tình riêng và nghĩa nước bằng ngôn ngữ đặc trưng của sân khấu cải lương. Qua lời ca, làn điệu và diễn xuất, những nhân vật lịch sử trở nên gần gũi, để câu chuyện của quá khứ tiếp tục lay động khán giả hôm nay.

Vở diễn quy tụ các nghệ sĩ: NSƯT Ngọc Đợi vai Trưng Trắc, Lê Hoàng Nghi vai Thi Sách, Thu Mỹ vai Trưng Nhị, NSƯT Vương Tuấn vai cụ Đô Trinh, Võ Hoàng Dư vai Đông Bảng, cùng nhiều nghệ sĩ của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ.

Việc lựa chọn tác phẩm mở đầu chương trình thể hiện định hướng đưa những vở cải lương có giá trị nghệ thuật và tư tưởng trở lại với công chúng, đồng thời khơi dậy tình yêu lịch sử, niềm tự hào dân tộc, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Theo kế hoạch, chương trình có thời lượng truyền hình trực tiếp 130 phút, với sự tham gia của hơn 40 nghệ sĩ, diễn viên múa, nhạc công và lực lượng kỹ thuật.

Trưởng đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, NSND Hồ Thị Ngọc Trinh chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn ‘Ký ức cải lương - Sử Việt’ không chỉ dừng lại ở một chương trình biểu diễn mà từng bước trở thành nơi kết nối các đoàn nghệ thuật, các thế hệ nghệ sĩ và khán giả yêu mến cải lương. Dự kiến mỗi quý, chương trình sẽ giới thiệu một chủ đề gắn với lịch sử dân tộc”.

Theo NSND Hồ Thị Ngọc Trinh, gìn giữ cải lương không chỉ nhắc nhớ những tác phẩm đã đi vào ký ức nhiều thế hệ, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để tác phẩm đó tiếp tục được biểu diễn, được khán giả đón nhận.

Với định hướng kết hợp giữa bảo tồn giá trị sân khấu truyền thống, mở rộng liên kết giữa các đơn vị nghệ thuật và đổi mới phương thức tiếp cận khán giả, “Ký ức cải lương - Sử Việt” được kỳ vọng trở thành hoạt động văn hóa có ý nghĩa thiết thực, góp phần duy trì sức sống của cải lương trong đời sống đương đại.

Chia sẻ thêm về ý nghĩa chương trình chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, NSND Hồ Thị Ngọc Trinh bày tỏ: “Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật nhìn nhận sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Với chúng tôi, được góp sức vào ngày hội chung của văn hóa nước nhà không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm và tình yêu nghề.

Chúng tôi mong muốn tinh thần ấy không chỉ được thể hiện trong một ngày kỷ niệm mà trở thành động lực cho những hoạt động nghệ thuật thiết thực, lâu dài. ‘Ký ức cải lương - Sử Việt’ ra đời từ mong muốn đó, để những giá trị của nghệ thuật cải lương tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trao truyền cho các thế hệ mai sau”.