Khoản lỗ của Chubb Life phản ánh điều gì về thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam?

Theo báo cáo tài chính năm 2025, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Chubb Việt Nam ghi nhận khoản lỗ trước thuế gần 214 tỷ đồng và lỗ sau thuế hơn 171 tỷ đồng, trong khi năm trước doanh nghiệp vẫn đạt lợi nhuận trước thuế hơn 105 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 84 tỷ đồng.

Đây là một bước lùi đáng chú ý đối với doanh nghiệp đã hoạt động tại Việt Nam hơn hai thập kỷ và luôn được đánh giá có nền tảng tài chính vững mạnh.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số lỗ sẽ rất dễ dẫn đến một kết luận sai. Thực tế, vấn đề của Chubb Life không nằm ở sức khỏe tài chính hay hiệu quả đầu tư. Điều doanh nghiệp đang đối mặt là sự suy giảm hiệu quả của hoạt động kinh doanh cốt lõi trong bối cảnh thị trường bảo hiểm nhân thọ bước vào giai đoạn tái cấu trúc.

Khoản lỗ không đến từ hoạt động đầu tư

Ở hầu hết doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, hoạt động đầu tư luôn được xem là "cỗ máy lợi nhuận" quan trọng. Nguồn phí bảo hiểm được đầu tư vào trái phiếu, tiền gửi và các tài sản tài chính có mức độ an toàn cao nhằm tạo ra dòng tiền ổn định để bù đắp chi phí khai thác và gia tăng lợi nhuận.

Chubb Life vẫn duy trì được lợi thế này. Báo cáo tài chính cho thấy doanh thu hoạt động tài chính năm 2025 đạt khoảng 1.243 tỷ đồng, tăng so với mức 1.210 tỷ đồng của năm trước. Lợi nhuận thuần từ hoạt động tài chính cũng tiếp tục cải thiện, phản ánh danh mục đầu tư của doanh nghiệp vẫn vận hành hiệu quả.

Điều đó đồng nghĩa, khoản lỗ hơn 171 tỷ đồng sau thuế không xuất phát từ các quyết định đầu tư sai lầm hay biến động của thị trường tài chính. Nguyên nhân nằm ở một khu vực khác – hoạt động bảo hiểm cốt lõi.

Trong nhiều năm, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam theo đuổi chiến lược mở rộng mạng lưới đại lý, gia tăng chi phí khai thác và nhanh chóng mở rộng quy mô hợp đồng mới. Khi thị trường tăng trưởng hai con số, mô hình này tạo ra kết quả tích cực.

Nhưng bối cảnh hiện nay đã khác. Năm 2025, Chubb Life cắt giảm hơn 500 tỷ đồng chi phí bán hàng so với năm trước. Tuy nhiên, ngay cả khi doanh nghiệp đã chủ động tiết giảm chi phí, kết quả kinh doanh vẫn không thể quay lại trạng thái có lãi. Trong khi đó, chi phí quản lý doanh nghiệp gần như duy trì ở mức cao và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chuyển từ lãi sang lỗ hơn 218 tỷ đồng.

Điều này phản ánh một thực tế đáng chú ý: chi phí để tạo ra một hợp đồng bảo hiểm mới ngày càng lớn, trong khi hiệu quả chuyển hóa các khoản chi này thành doanh thu và lợi nhuận ngày càng giảm.

Nói cách khác, Chubb Life không đơn thuần đối mặt với bài toán cắt giảm chi phí. Doanh nghiệp đang phải thích nghi với một môi trường kinh doanh mà công thức tăng trưởng cũ không còn phát huy tác dụng.

Thách thức của Chubb Life cũng là bài toán của cả ngành

Khoản lỗ của Chubb Life xuất hiện trong bối cảnh toàn ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam vẫn đang trải qua giai đoạn điều chỉnh.

Sau những tranh cãi liên quan đến hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng trong các năm trước, niềm tin của người mua bảo hiểm bị ảnh hưởng đáng kể. Song song với đó, cơ quan quản lý tăng cường các yêu cầu về minh bạch thông tin, quy trình tư vấn và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Những thay đổi này là cần thiết để thị trường phát triển lành mạnh hơn, nhưng cũng khiến doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ, quản trị rủi ro, đào tạo đại lý và hệ thống kiểm soát tuân thủ.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ toàn thị trường năm 2025 tiếp tục suy giảm, trong khi số lượng hợp đồng có hiệu lực cũng giảm so với năm trước. Điều này cho thấy áp lực không chỉ xuất hiện ở một doanh nghiệp riêng lẻ mà đã trở thành xu hướng của toàn ngành.

Đối với Chubb Life, áp lực còn lớn hơn bởi doanh nghiệp không nằm trong nhóm dẫn đầu về thị phần. Khi quy mô hoạt động nhỏ hơn các đối thủ lớn như Prudential, Manulife, Dai-ichi Life, AIA hay FWD, lợi thế về quy mô cũng hạn chế hơn. Điều đó đồng nghĩa chi phí khai thác trên mỗi hợp đồng khó giảm, trong khi cuộc cạnh tranh về đại lý, sản phẩm và chất lượng dịch vụ ngày càng gay gắt.

Chuyển giao điều hành trong giai đoạn bản lề

Một điểm đáng chú ý khác là Chubb Life Việt Nam cũng bước vào giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

Tập đoàn Chubb đã bổ nhiệm ông Sang Hui Lee giữ cương vị Tổng Giám đốc Chubb Life Việt Nam sau khi được cơ quan quản lý chấp thuận. Với nhiều năm kinh nghiệm điều hành tại các thị trường bảo hiểm lớn trong khu vực, sự xuất hiện của lãnh đạo mới cho thấy Việt Nam vẫn được tập đoàn xem là thị trường có tiềm năng dài hạn.

Tuy nhiên, ban điều hành mới tiếp quản doanh nghiệp trong bối cảnh không còn nhiều dư địa cho tăng trưởng theo mô hình cũ.

Bài toán đặt ra giờ đây không chỉ là mở rộng doanh số hay tăng số lượng hợp đồng mới, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng, tối ưu chi phí khai thác, cải thiện tỷ lệ duy trì hợp đồng và khôi phục niềm tin của khách hàng.

Đó cũng là thách thức mà nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam đang phải giải quyết.

Khoản lỗ của Chubb Life nói gì về tương lai ngành bảo hiểm?

Nếu nhìn ở góc độ ngắn hạn, khoản lỗ hơn 171 tỷ đồng của Chubb Life có thể được xem là kết quả không như kỳ vọng của một năm tài chính.

Nhưng ở góc độ dài hạn, con số này phản ánh một sự chuyển dịch quan trọng của thị trường. Trong giai đoạn tăng trưởng nóng trước đây, doanh nghiệp có thể chấp nhận chi phí khai thác lớn để đổi lấy tốc độ mở rộng quy mô. Ngày nay, khi thị trường trưởng thành hơn, khách hàng thận trọng hơn và yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc chi nhiều hơn cho bán hàng, mà nằm ở năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ và hiệu quả vận hành.

Đó cũng là lý do vì sao một doanh nghiệp vẫn duy trì danh mục đầu tư hiệu quả như Chubb Life vẫn có thể rơi vào tình trạng thua lỗ.

Nói cách khác, khoản lỗ năm 2025 không phản ánh sự suy yếu về năng lực tài chính của Chubb Life. Nó phản ánh một thách thức lớn hơn: khả năng tái tạo động lực tăng trưởng trong một thị trường mà luật chơi đã thay đổi.

Đối với Chubb Life, nền tảng vốn, kinh nghiệm của tập đoàn mẹ và sự hỗ trợ từ đội ngũ lãnh đạo mới vẫn là những lợi thế quan trọng. Nhưng để biến những lợi thế đó thành tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp sẽ cần nhiều hơn một bảng cân đối tài chính mạnh. Điều quan trọng hơn là xây dựng lại hiệu quả của hoạt động kinh doanh cốt lõi, thích ứng với kỳ vọng mới của khách hàng và tìm được mô hình tăng trưởng phù hợp với chu kỳ phát triển mới của thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam.