Khi người trẻ vùng cao trở thành “bộ lọc” thông tin cho bản làng

Thách thức thông tin nơi "bản làng số"

Chia sẻ bên lề lễ trao giải, anh Sùng A Lằng (Phó Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai) đã mang đến một lăng kính rất đời nhưng cũng đầy sức nặng về công tác tư tưởng tại cơ sở. Anh cho biết, quá trình chuyển đổi số đã đưa sóng 4G và điện thoại thông minh đến với nhiều nếp nhà trên sườn núi. Đồng bào có thêm công cụ để tiếp cận tri thức, vươn ra biển lớn. Song, không gian mạng cũng tiềm ẩn những rủi ro khôn lường.

“

Thông tin sai lệch có thể xâm nhập rất nhanh. Đôi khi, một nội dung được lan truyền chỉ vì bà con thấy quen giọng nói, quen hình ảnh quê hương mà chưa kịp kiểm chứng.

Tác giả Sùng A Lằng trăn trở

Đứng trước thực tế đó, anh nhận định thanh niên dân tộc thiểu số phải gánh vác sứ mệnh trở thành cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào. Bằng lợi thế am hiểu tiếng phổ thông và tiếng mẹ đẻ, người trẻ chính là những người truyền tải, giải thích những vấn đề phức tạp một cách gần gũi, thấu tình đạt lý. "Với tôi, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bắt đầu từ việc giúp người dân hiểu đúng, tin vào những điều có căn cứ và không bị dẫn dắt bởi thông tin sai lệch," anh nhấn mạnh.

Nhận diện rào cản và trang bị "sức đề kháng"

Dù mang nhiều nhiệt huyết, thanh niên vùng cao vẫn đối diện với không ít rào cản trên mặt trận tư tưởng. Theo phân tích của Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Lao Chải, rào cản lớn nhất nằm ở ranh giới ngôn ngữ. Các văn bản chính luận, thuật ngữ chính trị đôi khi mang tính hàn lâm, khiến người trẻ gặp khó khăn khi chuyển ngữ sang tiếng mẹ đẻ để giải thích cho thế hệ đi trước.

Bên cạnh đó là sự chênh lệch về kỹ năng số và hạ tầng công nghệ. "Thanh niên tiếp cận mạng xã hội rất nhanh, nhưng không phải ai cũng có kỹ năng kiểm chứng nguồn tin, thời điểm đăng tải hay nhận diện các sản phẩm truyền thông bị cắt ghép," anh Lằng đánh giá, đồng thời chỉ ra tâm lý e ngại, sợ sai lệch khi tranh luận của một bộ phận người trẻ. Do đó, việc trang bị kỹ năng và thiết lập các nguồn thông tin chính thống để đối chiếu là điều kiện tiên quyết.

Đề xuất giải pháp tạo "bộ lọc" thông tin, Sùng A Lằng đúc kết bằng một nguyên tắc cốt lõi: "Không tin ngay mọi điều nhìn thấy trên Internet". Trước khi chia sẻ, mỗi cá nhân cần tự vấn về nguồn gốc, tính xác thực và hệ lụy của thông tin. Khi đối diện với tin giả, thay vì vội vã tranh luận tạo thêm hiệu ứng lan truyền, cần bình tĩnh kiểm chứng, phản bác có căn cứ và kịp thời báo cáo với cơ quan chức năng.

Đặc biệt, tác giả giải A nhấn mạnh việc sử dụng chính bản sắc văn hóa làm "vũ khí" bảo vệ không gian số. "Thanh niên có thể dùng điện thoại để lan tỏa những câu chuyện đẹp về tiếng nói, trang phục, nghề dệt lanh và đời sống quê hương. Càng thấu hiểu và tự hào về cội nguồn, chúng ta càng có sức đề kháng mạnh mẽ trước những luận điệu xuyên tạc, âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc."

Đưa giải pháp từ trang viết vào đời sống

Với Sùng A Lằng, giải thưởng lớn nhất không chỉ dừng lại ở thành tích, mà là động lực để hiện thực hóa các giải pháp vào đời sống cơ sở.

Ngay sau cuộc thi, anh dự kiến phối hợp cùng tổ chức Đoàn và các Tổ công nghệ số cộng đồng tại địa phương để triển khai các buổi chia sẻ kỹ năng nhận diện thông tin, lồng ghép qua các tình huống thực tiễn. Một kế hoạch sản xuất các nội dung truyền thông ngắn, sử dụng song ngữ (tiếng phổ thông và tiếng Mông) cũng được anh ấp ủ nhằm giải đáp trực tiếp những vấn đề thiết thực với đời sống bà con.

"Mỗi đoàn viên, thanh niên hãy bắt đầu từ chính gia đình mình: hướng dẫn người thân kiểm chứng thông tin, tìm kiếm kiến thức hữu ích và sử dụng mạng an toàn," Sùng A Lằng bộc bạch.

Từ rẻo cao Lao Chải, người cán bộ trẻ mang theo một niềm tin vững chắc: Khi thanh niên vùng cao biết cách kiểm chứng thông tin, biết dùng ngôn ngữ của đồng bào để nói cho đồng bào hiểu, và nỗ lực lan tỏa những giá trị văn hóa chân thực, đó chính là lúc họ đang góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng những hành động cụ thể, thiết thực mỗi ngày.