Khi nào chấm dứt tình trạng tăng giá trước và sau Tết?

Mùng 8 Tết, nhiều chợ và siêu thị ở Hà Nội đã mở cửa kinh doanh, nhưng nhiều mặt hàng tăng giá cao. Giá các loại rau xanh vẫn đứng ở mức cao như ngày cận Tết. Giá rau cần từ 10 - 15 ngàn đồng/bó; rau cải 5 ngàn đồng/bó; rau cải xoong: 10 ngàn đồng/bó; cải thảo, cải chíp giá 15-20 ngàn đồng/kg... Ngoài ra, dù giá bán mặt hàng gia súc, gia cầm đã giảm nhưng nguồn cung ít nên nhiều lo ngại về đợt tăng giá mới trong tháng 2 này. Một số tiểu thương cho biết, giá bán gia súc, gia cầm được điều chỉnh do giá đầu nhập vào tăng cao. Điều này khiến người bán lẻ chịu nhiều thiệt thòi do chi phí kinh doanh tăng, trong khi số lượng hàng hóa tiêu thụ giảm. Mặt khác, do dịch bệnh trong dịp trước Tết khiến người nông dân không chăn nuôi nữa, nguồn cung bị giảm sút, phụ thuộc vào một số công ty thu mua lợn từ các trang trại.

Nguồn: vietbao.vn

Sau Tết, để cải thiện bữa ăn, nhiều gia đình đi mua hàng thủy hải sản thay các nguyên liệu chế biến thông thường. Nhưng nhiều chủ cửa hàng đều tăng giá từ 20-30 ngàn đồng/kg, với lý giải do nguồn cung hạn chế và rét đậm, rét hại kéo dài gây khó khăn cho việc vận chuyển. Cụ thể là mặt hàng ngao có giá bán là 40-60 ngàn đồng/kg; tôm giá 400 - 450 ngàn đồng/kg, cá 100 - 250 ngàn đồng/kg tùy từng loại. Tương tự như giá bán gia súc, gia cầm, giá bán thủy sản được điều chỉnh do giá nguyên nhiên liệu, chi phí vận chuyển tăng.

Thường thì cứ sau Tết Nguyên đán, nhiều hàng hóa, sản phẩm điều chỉnh giá bán. Ngoài nguyên nhân khách quan là thời tiết, dịch bệnh ở gia súc, gia cầm gây mất cân đối cung - cầu hàng hóa, thì còn bởi việc tự ý nâng giá của các chủ cửa hàng. Trong khi đó, các biện pháp kiểm soát thị trường, giá cả hàng hóa, bình ổn giá cả của các ngành chức năng chưa đạt hiệu quả cao. Theo một số chuyên gia kinh tế, hàng lương thực do phụ thuộc vào yếu tố thiên tai, dịch bệnh nên cân đối thường xuyên bị phá vỡ. Do không có mô hình chăn nuôi lớn, hệ thống phân phối còn nhiều bất cập. Vì vậy, mỗi khi xảy ra dịch bệnh là nguồn cung bị ảnh hưởng và giá cả bị đẩy lên. Người dân vẫn còn đó nỗi lo giá cả cứ cao mãi sau Tết.

Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 2051 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường các biện pháp nhằm bình ổn giá cả, thị trường, bảo đảm trật tự an toàn xã hội sau Tết Nguyên đán Nhâm Thìn 2012, hạn chế tối đa tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với đời sống, xã hội đặc biệt là đến việc thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, trên thực tế lại đặt ra câu hỏi, liệu các bộ, ngành đã tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành quy định pháp luật về giá để mọi tổ chức, cá nhân đều phải tuân thủ nghiêm các quy định về đăng ký, niêm yết giá và bán hàng đúng giá niêm yết hay chưa? Tại sao trong khi giá hàng hóa bán trong các siêu thị ổn định thì giá ngoài chợ lại tăng cao? Người tiêu dùng rất mong các ngành chức năng thực sự vào cuộc kiểm soát chặt chẽ thị trường, tăng cường các chương trình bán hàng bình ổn giá, để không phải lo giá cả tăng cả trước và sau Tết.

Nhưng có thể thấy, Chính phủ đã giao cho Tổ Điều hành thị trường trong nước nhanh chóng nghiên cứu và áp dụng cơ chế khẩn cấp trong điều hành thị trường khi có biến động mạnh về quan hệ cung cầu do thiên tai, dịch bệnh, khó khăn nguồn cung trong các dịp lễ, Tết hoặc trong những tình huống mất cân đối cục bộ về một mặt hàng tại một địa phương. Nhà nước sẽ cấp vốn lớn hoặc tạo điều kiện về cơ chế xuất nhập khẩu để doanh nghiệp có điều kiện tập trung khai thác quỹ hàng hóa đủ lớn, đáp ứng được nhu cầu thị trường với ưu tiên kiềm chế giá, giữ giá. Tổ Điều hành thị trường trong nước được Chính phủ giao nhiệm vụ theo dõi cung - cầu giá cả của 10 mặt hàng thiết yếu như sắt, thép, phân bón, lương thực thực phẩm… Tổ Điều hành thị trường trong nước tiếp tục đổi mới mô hình hoạt động theo hướng mở rộng thành phần tham gia Tổ là đại diện Hiệp hội các nhà bán lẻ, các địa phương có tỉnh biên giới, các địa phương lớn, thành lập bộ phận chuyên trách dự báo về cân đối cung cầu để chủ động nắm tình hình thị trường. Khi nguồn hàng cung cấp ổn định, sức mua cân đối, cùng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ thị trường giá cả của các ngành chức năng thì sẽ ổn định được thị trường sau Tết.