Khai quật mộ liệt sĩ tập thể tại đường Trường Chinh, Quảng Ngãi

Tham dự buổi lễ có: Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quốc gia, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và tỉnh Quảng Ngãi.

Trước khi triển khai nhiệm vụ, các đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Đăk Cấm. Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trao quà tặng Đội K53 thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; đồng thời động viên cán bộ, chiến sĩ nỗ lực vượt qua khó khăn, không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu nào trong quá trình tìm kiếm.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị chính quyền hai phường Đăk Cấm và Kon Tum tiếp tục hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công tác tìm kiếm; các chuyên gia của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) ứng dụng đầy đủ các thành tựu khoa học, kỹ thuật phục vụ công tác khảo sát, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc cho biết, nhiệm vụ đặt ra là tiến hành khai quật, thăm dò dứt điểm để đưa hài cốt các anh hùng liệt sĩ thuộc Trung đoàn 24A/Mặt trận B3, Tiểu đoàn Đặc công 406 và Tiểu đoàn Bộ binh 304 hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 trở về với đồng đội và quê hương.

Khu vực triển khai tìm kiếm nằm dọc tuyến đường Trường Chinh, trải dài qua nhiều phân đoạn phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm cũng như tài sản, kiến trúc của người dân sinh sống trên địa bàn hai phường Đăk Cấm và Kon Tum. Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai nhiệm vụ.

Để bảo đảm công tác tìm kiếm, quy tập đạt hiệu quả cao nhất, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phát huy vai trò nòng cốt, trực tiếp chỉ huy Đội K53 thực hiện rà phá bom mìn và điều hành thi công khai quật. Quá trình thực hiện phải tuân thủ phương châm “chắc đến đâu làm đến đó, dễ làm trước, khó làm sau, thận trọng, tỉ mỉ”, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho lực lượng tham gia và thể hiện sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

Cùng với đó, chính quyền địa phương được yêu cầu tiếp tục duy trì các tổ công tác hỗ trợ người dân, thực hiện công tác đền bù, giải phóng mặt bằng công khai, minh bạch; phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, phân luồng giao thông, bảo vệ hiện trường trong suốt quá trình triển khai nhiệm vụ. Các sở, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ trong công tác trích lục hồ sơ, thẩm định di vật và định hướng thông tin tuyên truyền về ý nghĩa của chiến dịch.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi, trước khi tiến hành khai quật, đơn vị đã phối hợp với các chuyên gia Trường Đại học Khoa học Tự nhiên khảo sát địa vật lý bằng công nghệ radar xuyên đất (GPR). Công nghệ này cho phép phát hiện những bất thường trong cấu trúc địa chất dưới bề mặt, hỗ trợ xác định các vị trí nghi vấn liên quan đến hố chôn hoặc di vật còn nằm dưới lòng đất.

Ban Chỉ đạo tỉnh chia công tác tìm kiếm thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung tại khu đất trống rộng khoảng 900m² phía Đông Bắc Nghĩa trang Liệt sĩ phường Đăk Cấm và đoạn đường Trường Chinh từ số nhà 206 đến số nhà 282. Sau khi khảo sát và xác định vị trí nghi vấn, các lớp đất sẽ được bóc tách bằng phương tiện cơ giới; nếu phát hiện dấu hiệu sinh học hoặc di vật liên quan, lực lượng công binh và Đội K53 sẽ tiến hành khai quật thủ công, sàng lọc cẩn trọng từng lớp đất. Giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng khảo sát dọc hai bên đường Trường Chinh, nơi có hệ thống hạ tầng đô thị hiện hữu và điều kiện triển khai phức tạp hơn.

Trước đó, ngày 29/5, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 5 phối hợp Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức hội thảo xác minh, qua đó thống nhất kết luận: có đủ cơ sở khoa học và thực tiễn để tiến hành tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực đường Trường Chinh.

Kết quả xác minh cho thấy đây có thể là nơi chôn cất tập thể khoảng 70 - 90 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24A/B3 cùng các lực lượng hiệp đồng hy sinh trong trận đánh ngày 2.2.1968. Qua quá trình xác minh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi xác định hiện còn khoảng từ 30 - 50 hài cốt liệt sĩ cần tiếp tục được tìm kiếm, quy tập tại khu vực này.