Khắc phục khoảng trống pháp lý trong kinh doanh thực phẩm online

Cần bắt buộc xác thực danh tính người kinh doanh thực phẩm trên không gian mạng

Các đại biểu tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật An toàn thực phẩm nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý an toàn thực phẩm, là mệnh lệnh cấp bách để bảo vệ sức khỏe nhân dân trong kỷ nguyên số.

Theo ĐBQH Sầm Minh Hồ (Cao Bằng), sửa đổi Luật An toàn thực phẩm với tư duy quản trị hiện đại chính là nền tảng để kiến tạo một thị trường minh bạch cho doanh nghiệp, đem lại sự an tâm tuyệt đối cho người dân và nâng cao uy tín thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế. Để luật mới thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu nhấn mạnh, cần khắc phục những kẽ hở pháp lý trong quản lý an toàn thực phẩm hoạt động cung cấp, kinh doanh thực phẩm trên không gian mạng, thiết lập cơ chế điều tra hình sự và minh bạch hóa trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.

Đại biểu Sầm Minh Hồ nêu thực trạng, hiện nay hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các nền tảng số như Facebook, TikTok, Zalo, Grab... đang bùng nổ theo mô hình không cửa hàng vật lý, không giấy phép đăng ký kinh doanh, không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, dẫn đến việc không thể truy vết khi xảy ra các sự cố ngộ độc thực phẩm từ đồ ăn mua online.

Xuất phát từ thực tế này, đại biểu Sầm Minh Hồ đề nghị, cần quy định bắt buộc xác thực danh tính người kinh doanh thực phẩm trên không gian mạng. Yêu cầu bổ sung quy định bắt buộc tất cả các cá nhân, tổ chức kinh doanh thực phẩm trực tuyến bao gồm trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội Facebook, TikTok, ứng dụng đặt và giao hàng thực phẩm online... phải xác thực, thực hiện xác thực danh tính điện tử.

Đại biểu cho rằng, nền tảng số, đơn vị giao hàng chính là hai mắt xích sống còn trong dòng lưu chuyển của thực phẩm và buộc các nền tảng số chủ động lọc và gỡ bỏ vi phạm; chuyển từ chờ phản ánh sang chủ động ngăn chặn thay vì đợi cơ quan chức năng gửi công văn yêu cầu gỡ bỏ lúc này sản phẩm bẩn có thể đã bán được hàng nghìn đơn. Do đó, cần quy định bắt buộc các nền tảng số, đơn vị giao hàng hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thực phẩm phải chủ động rà soát, đóng băng tài khoản/sản phẩm vi phạm; chuẩn hóa điều kiện giao vận của người giao hàng công nghệ (shipper) theo hướng bắt buộc dùng thùng chứa chuyên dụng, túi giữ nhiệt... chống ô nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín.

Đại biểu cũng đề nghị, cần công nhận tính pháp lý của chứng từ, dữ liệu số tương đương văn bản giấy; bắt buộc các bộ, ngành, địa phương chia sẻ dữ liệu an toàn thực phẩm về một cổng trung tâm.

Phân định rõ ràng giữa thực phẩm chức năng và thuốc

Quan tâm tới quản lý thực phẩm chức năng, ĐBQH Chu Lương Trí (Đoàn TP. Quảng Ninh) đề nghị bổ sung cơ chế và cơ quan chịu trách nhiệm phân định đối với các sản phẩm giao thoa giữa thực phẩm chức năng và thuốc, tránh việc nhà sản xuất lợi dụng quy trình tự công bố đơn giản của thực phẩm chức năng để lũng đoạn thị trường).

Cùng với đó, theo đại biểu Chu Lương Trí, việc công nhận công dụng sản phẩm dựa trên bài báo hoặc đề tài khoa học cần được kiểm soát chặt chẽ, tránh tình trạng doanh nghiệp tài trợ bóp méo kết quả hoặc ngụy tạo công bố khoa học.