Israel vẫn im lặng trước đề xuất của Tổng thống Trump về Gaza

Sự im lặng của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang trở thành tâm điểm chú ý sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố một khuôn khổ mới nhằm thúc đẩy hòa bình tại Dải Gaza. Theo đề xuất của Washington, việc giải giáp Hamas sẽ là bước đi tiếp theo trong lộ trình hướng tới chấm dứt xung đột và tái thiết vùng lãnh thổ này.

Tuy nhiên, hơn bốn ngày kể từ khi kế hoạch được công bố, người đứng đầu Chính phủ Israel vẫn chưa chính thức xác nhận liệu nước này có chấp thuận hay không. Trong khoảng thời gian đó, quân đội Israel gia tăng đáng kể các cuộc không kích nhằm vào Gaza. Theo các nguồn tin địa phương, ít nhất 28 người đã thiệt mạng trong hai ngày cuối tuần - mức thương vong cao nhất trong nhiều tuần gần đây, bất chấp việc kế hoạch mới kêu gọi các bên chấm dứt các hoạt động quân sự.

Tín hiệu trái chiều từ Tel Aviv

Ban đầu, Tổng thống Trump cùng các bên trung gian và một số quốc gia Ảrập đánh giá khuôn khổ mới là bước đột phá quan trọng, có thể mở đường cho giai đoạn hậu xung đột tại Gaza. Tuy nhiên, từ phía Israel, các phát ngôn chính thức lại rất hạn chế. Quan điểm của Tel Aviv chủ yếu được truyền đạt thông qua các quan chức giấu tên, người phát ngôn và những nhân vật thân cận với Chính phủ.

Theo đó, Israel khẳng định chưa ký kết bất kỳ thỏa thuận nào và không có kế hoạch rút quân khỏi Gaza trước khi Hamas hoàn tất việc giải giáp. Đây cũng là lập trường lâu nay của Chính phủ Thủ tướng Netanyahu.

Trong khi đó, các đảng phái cánh hữu và cực hữu trong liên minh cầm quyền còn phản ứng quyết liệt hơn. Nhiều lãnh đạo yêu cầu Thủ tướng Netanyahu triệu tập Nội các An ninh để chính thức bác bỏ kế hoạch của Mỹ, đồng thời ngăn chặn việc triển khai các bước tiếp theo.

Theo nhiều nguồn tin Israel, khả năng Thủ tướng Netanyahu chấp nhận rút quân trước cuộc bầu cử là rất thấp. Ông được cho là vẫn hoài nghi về thiện chí giải giáp của Hamas và lo ngại lực lượng này có thể lợi dụng khuôn khổ đàm phán để kéo dài thời gian, tránh một chiến dịch quân sự mới.

Mỹ thúc giục Israel kiềm chế

Đến tối 3/8, cường độ các cuộc không kích của Israel tại Gaza có dấu hiệu giảm xuống và khu vực này trải qua khoảng một ngày tương đối yên tĩnh. Tuy nhiên, làn sóng tấn công cuối tuần đã khiến Washington và các bên trung gian bày tỏ quan ngại.

Ông Nickolay Mladenov, Trưởng đặc phái viên của Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Trump thành lập cho biết các cuộc không kích cuối tuần đã gây thương vong cho dân thường và làm hư hại nhiều kho vật tư y tế, qua đó ảnh hưởng tới những nỗ lực đang được thúc đẩy nhằm triển khai khuôn khổ giải giáp Hamas. Ông đồng thời nhấn mạnh cả Israel và Hamas đều có trách nhiệm tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đạt được vào tháng 10/2025.

Theo hai nguồn tin am hiểu quá trình đàm phán, phát biểu trên phản ánh sự không hài lòng của Mỹ cũng như các nước trung gian đối với việc Israel tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự tại Gaza.

Chỉ vài giờ sau, ông Mladenov đã tới Israel cùng ông Aryeh Lightstone, cố vấn cấp cao của Mỹ, để hội đàm với Thủ tướng Netanyahu.

Theo thông báo của Hội đồng Hòa bình, cuộc gặp diễn ra theo hướng “xây dựng và chi tiết”. Hai bên thống nhất rằng mục tiêu cuối cùng vẫn là giải giáp hoàn toàn các lực lượng vũ trang và chuyển Gaza sang mô hình quản trị dân sự. Tuy nhiên, cách thức và lộ trình thực hiện vẫn còn đang được tiếp tục thảo luận.

Một nguồn tin cho biết phía Mỹ cũng hối thúc Israel chấm dứt các cuộc tấn công nhằm tạo điều kiện cho tiến trình ngoại giao.

Bất đồng về điều kiện rút quân

Dù vậy, ngay sau cuộc gặp, một quan chức Israel tiếp tục khẳng định nước này sẽ không rút khỏi các vị trí hiện nay tại Gaza và sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh cho người dân và binh sĩ Israel.

Israel cũng tái khẳng định không chấp nhận quay trở lại đường ranh giới được xác lập trong thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025. Kể từ đó, quân đội Israel đã mở rộng vùng kiểm soát sâu hơn vào Dải Gaza.

Trong khi đó, Hamas tuyên bố chỉ thực hiện cam kết giải giáp nếu Israel rút khỏi các khu vực bổ sung mà nước này đang kiểm soát. Điều này cho thấy một trong những bất đồng cốt lõi giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Tương lai kế hoạch phụ thuộc vào Washington

Các nhà phân tích nhận định diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc phần lớn vào mức độ quyết tâm của Tổng thống Donald Trump trong việc thúc ép Israel thực hiện cam kết. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết Tổng thống Trump sẽ “rất thất vọng” nếu Israel không tuân thủ khuôn khổ đã được công bố.

Theo một nguồn tin ngoại giao, Mỹ hiện là bên duy nhất có đủ ảnh hưởng để tác động đến các quyết định của Thủ tướng Netanyahu. Ông Michael Milstein, chuyên gia thuộc Trung tâm Dayan của Đại học Tel Aviv và từng giữ vị trí cấp cao trong tình báo quân đội Israel nhận định, các cuộc không kích cuối tuần nhiều khả năng mang thông điệp chính trị nhiều hơn là quân sự. Theo ông, Israel hoặc muốn thể hiện rằng họ vẫn sẽ tiếp tục chiến dịch bất chấp các hạn chế mới, hoặc đang tận dụng khoảng thời gian còn lại để gia tăng sức ép quân sự trước khi tiến trình chính trị được triển khai.

Chuyên gia này dự báo Thủ tướng Netanyahu nhiều khả năng sẽ tiếp tục chiến lược trì hoãn thay vì công khai bác bỏ đề xuất của Mỹ: “Chừng nào chưa có một lộ trình rõ ràng với các mốc thời gian và cơ chế thực hiện cụ thể, việc giữ im lặng sẽ có lợi hơn về mặt chính trị đối với ông Netanyahu”, ông Milstein nhận định.

Tuy nhiên, trong bối cảnh sức ép từ các đồng minh cánh hữu ngày càng gia tăng, việc tiếp tục duy trì sự im lặng có thể sẽ không còn là lựa chọn dễ dàng đối với nhà lãnh đạo Israel. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc triển vọng của kế hoạch hòa bình Gaza do Tổng thống Trump khởi xướng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào những quyết định chính trị trong những ngày tới, cả tại Tel Aviv lẫn Washington.