Huy động nguồn lực cho tăng trưởng, duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định

Hoàn thiện thể chế công khai, minh bạch và dễ thực hiện

ĐBQH Phan Duy Anh (TP. Đà Nẵng) nêu vấn đề, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Kế hoạch đầu tư trung hạn đã được Quốc hội quyết định là 8,22 triệu tỷ đồng, tương ứng với khoảng 1/5. Gần 4/5 còn lại, khoảng 30 triệu tỷ đồng phải huy động ngoài ngân sách nhà nước trong khi nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.

Đại biểu Phan Duy Anh đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho biết giải pháp lộ trình và chỉ tiêu cụ thể từng năm để phát triển các kênh vốn trung dài hạn. Đại biểu cũng muốn biết, Chính phủ có báo cáo Quốc hội định kỳ hàng năm về kết quả huy động phần vốn ngoài ngân sách này để Quốc hội giám sát việc thực hiện mục tiêu đề ra hay không?

Tại Nghị quyết số 27/2026/QH16, Quốc hội cũng đã thông qua chỉ tiêu là tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, tăng 5,35 triệu tỷ so với giai đoạn 2021-2025. ĐBQH Nguyễn Phi Hùng (TP. Cần Thơ) cho rằng, đây là con số rất lớn, nếu quản lý không tốt có thể tiềm ẩn những rủi ro nhất định đối với kinh tế vĩ mô.

Xuất phát từ trăn trở đó, đại biểu Nguyễn Phi Hùng nêu chất vấn: Chính phủ có giải pháp gì để cùng lúc vừa huy động nguồn lực lớn cho đầu tư công nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số, vừa kiểm soát tốt việc "bơm tiền" dàn trải dễ dẫn đến nguy cơ lạm phát, áp lực tỷ giá và "bẫy nợ", tác động tiêu cực đến mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong thời gian sắp tới?

Cũng quan tâm tới các giải pháp đột phá nhằm huy động nguồn lực cho phát triển, ĐBQH Thái Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) đề nghị Thủ tướng cho biết các chính sách cụ thể nhằm thu hút quỹ đầu tư quốc tế, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định trong thời gian tới.

Trả lời các chất vấn của đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, chúng ta đã có chương trình phát triển kinh tế - xã hội 5 năm theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và chương trình hành động để triển khai thực hiện Nghị quyết và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm. Những nội dung này đều đã báo cáo Trung ương và Quốc hội. Để thực hiện, chúng ta xác định mục tiêu cho cả nhiệm kỳ và mục tiêu cho từng năm, trong đó có mục tiêu tăng trưởng. Muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng phải xác định được mục tiêu huy động nguồn lực; muốn huy động được nguồn lực thì chắc chắn phải có các giải pháp.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, đối với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài, nguồn lực của các nhà đầu tư tư nhân, việc đầu tiên và quan trọng nhất là hoàn thiện thể chế. Đây cũng là nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá trong Nghị quyết Đại hội XIV. Theo đó, phải làm sao xây dựng được khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế, tạo lòng tin cho người dân, doanh nghiệp, các nhà đầu tư nước ngoài yên tâm vào môi trường pháp lý của chúng ta; có các quy định của pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, theo quy định, chỉ đạo, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội, Chính phủ sẽ tập trung triển khai, cụ thể hóa thành những nhóm nhiệm vụ về xây dựng các văn bản hướng dẫn, thi hành các luật, nghị quyết. Những nội dung về xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật trong Kỳ họp lần này cũng là để cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương, đường lối của cấp có thẩm quyền. Thủ tướng nhấn mạnh, giải pháp đầu tiên là phải hoàn thiện, tạo thể chế công khai, minh bạch và dễ thực hiện, củng cố lòng tin.

Xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng cho biết, phải tiếp tục kiên định, duy trì được nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, bảo đảm được các cân đối lớn. "Nhà đầu tư sẽ không bao giờ yên tâm nếu môi trường pháp lý không minh bạch, không rõ ràng, không dễ thực hiện; lòng tin cũng sẽ xói mòn nếu không giữ được các cân đối vĩ mô; như vậy chúng ta không thể huy động được nguồn vốn của các nhà đầu tư", Thủ tướng nêu rõ.

Nêu các nhóm nhiệm vụ đối với các nhóm nhà đầu tư cụ thể, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, đối với các nhà đầu tư trực tiếp, gián tiếp nước ngoài, nhất là các quỹ đầu tư, các nguồn vốn trung và dài hạn, chúng ta đã có đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán. "Quan trọng nhất là Chính phủ sẽ phải chỉ đạo để xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn để tạo điều kiện, có các cơ sở và công cụ tài chính cho các nhà đầu tư, như phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng cho biết thêm, vừa qua, tổ chức FTSE Russell đã nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam và Việt Nam cũng được tổ chức quốc tế xếp hạng tín nhiệm mức "đầu tư". Với môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, mục tiêu phát triển và các công cụ huy động vốn cũng như các công cụ kiểm tra, giám sát để đảm bảo dòng vốn vào đúng các mục tiêu, chắc chắn sẽ huy động được các nguồn vốn đầu tư.

Bảo đảm vốn đầu tư công đi đúng mục đích

Đối với nguồn vốn đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, chúng ta đã có chương trình, kế hoạch đầu tư công trung hạn, nhưng như nhiều đại biểu đã đề cập, quan trọng nhất là đưa nguồn vốn vào đâu?

Đặt câu hỏi này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nêu ra các hướng xử lý: theo Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, phải kiểm soát số lượng các dự án đầu tư công, tối thiểu phải giảm 30%. Nhiệm kỳ vừa qua đã giảm số lượng dự án rất mạnh, chỉ còn khoảng 5.000, và bây giờ tổng số dự án đầu tư công của ngân sách Trung ương chỉ khoảng trên 3.000, theo báo cáo của Bộ Tài chính.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, căn cứ vào Chương trình toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội để xác định những dự án đầu tư công có tính chất lan tỏa, liên vùng và đầu tư cho những hạ tầng thiết yếu như giao thông, các lĩnh vực khoa học - công nghệ then chốt, nông nghiệp. Khi xác định được số lượng dự án, kiểm soát được chất lượng và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công thì đồng vốn đi đúng mục đích và phục vụ mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng, lan tỏa để huy động các nguồn lực đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài mà không gây ra các bất ổn ở trên thị trường.

Về các chỉ tiêu giám sát, Thủ tướng nêu rõ, hàng năm Chính phủ đều báo cáo Trung ương, Quốc hội về các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có các chỉ tiêu về huy động tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội. Trong đó, phân tách rõ nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, từ nguồn đầu tư công, chi thường xuyên, nguồn vốn của doanh nghiệp nhà nước, nguồn vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, nguồn vốn tín dụng ngân hàng, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, cũng như nguồn vốn đầu tư tăng thêm ở trên thị trường chứng khoán.