Hư và thực

Tên lửa Unha-3 của Triều Tiên trong tình trạng sẵn sàng được phóng                   Nguồn: AP

CHDCND Triều Tiên luôn khẳng định vệ tinh Kwangmyongsong 3 (Quang Minh Tinh 3) được phóng lần này là vệ tinh quan trắc toàn cầu do Triều Tiên tự nghiên cứu chế tạo. Nếu chỉ đơn thuần xét từ góc độ quy định của luật pháp quốc tế trong việc sử dụng vũ trụ vào các mục đích hòa bình thì không nước nào có quyền ngăn cản Bình Nhưỡng trong vấn đề này. CHDCND Triều Tiên đang chuẩn bị cho đại lễ kỷ niệm 100 ngày sinh của cố Chủ tịch Kim Nhật Thành. Khi đó sẽ có lễ duyệt binh quy mô lớn nhất trong lịch sử và vụ phóng vệ tinh cũng là một sự kiện quan trọng nhằm tôn vinh ngày lễ trọng đại này. Thông qua đó, Triều Tiên cũng muốn cho thế giới thấy trình độ phát triển khoa học kỹ thuật của họ.

Tuy nhiên, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc một mực cho rằng tất cả những lý lẽ thuyết phục đó có thể chỉ là “hư chiêu” để che đậy hành động “thực chất” là phóng thử tên lửa tầm xa. Nói cách khác, các nước này cho rằng, Triều Tiên đang tìm cách đi từ khả năng phát triển vũ khí hạt nhân sang khả năng tấn công bằng vũ khí hạt nhân. Các nguồn tin từ báo chí cho biết, Mỹ từng kiến nghị Triều Tiên phóng vệ tinh trên thông qua Trung Quốc hoặc Nga song Bình Nhưỡng không chấp nhận. Sự cứng rắn này càng củng cố mối nghi ngờ của Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Bắc Triều Tiên thông qua động thái cứng rắn lần này để thu hút sự chú ý của toàn thế giới, củng cố vị thế của đội ngũ lãnh đạo mới, quy tụ được lòng dân trong nước, từ đó phát đi một tín hiệu không thỏa hiệp với bên ngoài. Với Mỹ, đây mới chính là mục đích thực sự của lần thử vệ tinh này.

Tương tự, những phát ngôn và động thái nhằm ngăn chặn Triều Tiên phóng vệ tinh cũng có hư và thực. Những ngày qua, Nhật Bản luôn miệng phản đối vụ phóng tên lửa với lý do xuất phát từ nhiệm vụ bảo vệ an toàn lãnh thổ, Tokyo lo ngại vệ tinh của Triều Tiên có thể không qua đượåc cửa ải. Nếu vụ phóng thất bại, những mảnh vỡ có thể rơi xuống lãnh thổ Nhật Bản, đe dọa sự an toàn của người dân. Nhưng thực tế, Nhật Bản nhân cơ hội này giám sát và tìm cách bắn hạ tên lửa của Triều Tiên, kiểm tra năng lực thực tế của hệ thống phòng thủ tên lửa đã được trang bị. Vì vậy xét ở góc độ này, cho dù với Mỹ hay Nhật Bản, hành động này mang lại những lợi ích hết sức thực tế.

Bên cạnh đó, để ngăn chặn tên lửa mang vệ tinh của CNDCND Triều Tiên, chính phủ Nhật Bản lần đầu tiên trong tình huống ngoài diễn tập, tiến hành triển khai quy mô lớn bố trí tên lửa trên biển, trên bộ và trên không tại các đảo miền Tây Nam. Việc làm này giúp tăng cường khả năng phòng vệ tại các đảo Tây Nam mà “Cương lĩnh phòng vệ” năm 2010 của Nhật Bản đã đề ra. Sự điều động này không chỉ để đề phòng Triều Tiên mà xa hơn, có thể kiềm chế các hoạt động của hải quân Trung Quốc.

Đối với nội bộ Mỹ hiện nay, cục diện cơ bản của cuộc bầu cử tổng thống đã được định hình. Cuộc chiến giữa Obama và ứng cử viên đảng Cộng hòa Mitt Romney sẽ là giai điệu chủ đạo trên chính trường nước Mỹ năm nay. Trong khi đó, chính sách đối ngoại được đánh giá là khá mềm yếu của Obama cùng những nhượng bộ của ông trong các vấn đề Iran, Afghanistan hay Triều Tiên đang là điểm yếu để đối thủ công kích. Lần này, sự cứng rắn của Triều Tiên trong quyết định phóng thử vệ tinh sẽ là cơ hội để Obama thể hiện lập trường của mình. Mỹ không chỉ ngừng cung cấp viện trợ lương thực cho Triều Tiên theo thỏa thuận mới đạt được hồi cuối tháng 2 vừa qua mà còn phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản chuẩn bị dùng vũ lực bắn rơi vệ tinh của Triều Tiên. Sau sự việc lần này, Obama có thể tạo dựng hình ảnh mới về một tổng thống cứng rắn trong chủ đề an ninh.

Xét trong tương lai gần, ngăn chặn vệ tinh của CHDCND Triều Tiên là một cuộc khảo nghiệm đối với hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại châu Á, mối đe dọa từ Triều Tiên sẽ càng chứng minh tính tất yếu của hệ thống này. Xét về lâu dài, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc hoàn toàn có thể mượn lý do mối đe dọa từ Triều Tiên, phục chế tại châu Á hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của châu Âu, sức mạnh răn đe hạt nhân của Trung Quốc lúc đó sẽ bị kìm hãm. Rõ ràng, trong khi đưa ra những lời phản đối mãnh mẽ và cứng rắn, chính Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc lại tìm thấy những lợi ích thực tế từ vụ phóng vệ tinh lần này.