Hội thảo về ngoại giao nghị viện trong kỷ nguyên số

Tham dự hội thảo có: đại diện các cơ quan của Quốc hội; các chuyên gia, cố vấn pháp luật của Quốc hội Liên bang Đức.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội (VPQH), Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Tổng thư ký nghị viện thế giới (ASGP) Lê Thu Hà nhấn mạnh, thế giới đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng, sâu rộng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ số mới đang tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức quản trị, tổ chức và hoạt động của các thiết chế công, trong đó có nghị viện.

Phó Chủ nhiệm VPQH cho biết, đối với Quốc hội, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng các công cụ công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả xử lý công việc, mà quan trọng hơn là từng bước đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích và khai thác dữ liệu, hỗ trợ ĐBQH tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời và có cơ sở khoa học; qua đó góp phần nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Phó Chủ nhiệm VPQH cũng cho biết, thời gian qua, Quốc hội và VPQH Việt Nam đã tích cực thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội số, phát triển các nền tảng và cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động của Quốc hội; đồng thời từng bước nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong công tác tham mưu, phục vụ hoạt động lập pháp và quản trị tri thức nghị viện.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ nhiệm VPQH, chuyển đổi số nghị viện không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà còn là câu chuyện của dữ liệu, con người, thể chế, phương thức hợp tác, chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu; yêu cầu về an ninh, an toàn; đạo đức và trách nhiệm trong sử dụng trí tuệ nhân tạo...

Phó Chủ nhiệm VPQH nhấn mạnh, nội dung trao đổi tại hội thảo cần trả lời được câu hỏi: làm thế nào để chuyển đổi số thực sự trở thành quá trình đổi mới phương thức hoạt động của nghị viện, trong đó công nghệ đi cùng với đổi mới quy trình, phát triển kỹ năng số và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức và ĐBQH.

Trưởng đại diện Hanns Seidel tại Việt Nam Axel Neubert cho rằng, chủ đề của hội thảo mang tính thời sự và phù hợp hơn bao giờ hết đối với không chỉ Việt Nam mà cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có CHLB Đức.

Nhấn mạnh những thay đổi lớn mà chuyển đổi số mang lại trong đời sống xã hội cũng như trong phương thức làm việc của các cơ quan Nhà nước, Trưởng đại diện Axel Neubert cũng cho rằng, các nghị viện đang ở vị trí trung tâm của sự chuyển đổi này, đòi hỏi các cơ quan lập pháp phải thay đổi phương thức làm việc nhằm bảo đảm việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả, đồng thời, bảo đảm quản lý và phòng ngừa rủi ro trong mỗi khâu quyết định.

Theo Trưởng đại diện Axel Neubert, Việt Nam đã xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là khâu đột phá. Các nước châu Âu, trong đó có Đức đã tích luỹ kinh nghiệm phát triển trong lĩnh vực này. Chính vì lẽ đó, việc chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động lập pháp là rất cần thiết, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Đức ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả.

Trưởng đại diện Axel Neubert cũng nhấn mạnh, cần phát huy vai trò của ngoại giao nghị viện và hợp tác quốc tế để kết nối kinh nghiệm, chia sẻ tri thức và thúc đẩy hợp tác giữa các nghị viện trong tiến trình chuyển đổi số.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi kinh nghiệm chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước nói chung, các cơ quan của Quốc hội nói riêng; kinh nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu và hoạt động xây dựng pháp luật; kinh nghiệm quản trị rủi ro khi sử dụng AI trong lĩnh vực pháp luật; nhu cầu dữ liệu, hạ tầng số và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động lập pháp dựa trên bằng chứng…

Chia sẻ tại hội thảo, chuyên gia về lập pháp của Đức, GS.TS Eric Hilgendorf nhấn mạnh, AI là công cụ hữu ích để hỗ trợ công việc và quá trình ra quyết định của con người, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó có rủi ro phát sinh từ hành vi của người sử dụng. Việc nhận diện các rủi ro này không đồng nghĩa với từ bỏ sử dụng AI; ngược lại, điều này hỗ trợ thiết kế các biện pháp ứng phó nhằm giảm thiểu hoặc loại bỏ hoàn toàn rủi ro.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh, chuyển đổi số đang mở ra không gian hợp tác mới cho ngoại giao nghị viện. Các vấn đề về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, an ninh mạng, đạo đức và quản trị công nghệ ngày càng mang tính xuyên biên giới; không một nghị viện nào có thể chỉ dựa vào kinh nghiệm của riêng mình. Do đó, tăng cường trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tri thức, dữ liệu, chuẩn mực, mô hình quản trị và các thực tiễn tốt giữa các nghị viện có ý nghĩa ngày càng thiết thực.

Phát biểu bế mạc hội thảo, Phó Chủ nhiệm VPQH Lê Thu Hà nêu rõ, những kinh nghiệm quý báu và những nội dung trao đổi tại hội thảo là nguồn tư liệu quý báu để Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng trong quá trình chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động, đặc biệt trong quá trình tiếp tục hoàn thiện các nền tảng số, quản trị dữ liệu, nâng cao năng lực số và nghiên cứu cơ chế sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm trong hoạt động của Quốc hội.

Phó Chủ nhiệm VPQH mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Hanns Seidel và các đối tác trong việc chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo, nâng cao năng lực và triển khai những sáng kiến hợp tác thiết thực trong lĩnh vực chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và ngoại giao nghị viện trong thời gian tới.