Hội thảo “Thắp lửa cùng tiến lên 2026”: Thúc đẩy năng lực kiến tạo thế hệ mới

Chuỗi hội thảo “Thắp lửa cùng tiến lên” được Mạng lưới Quản lý giáo dục không biên giới - EdulightenUp tổ chức đều đặn qua từng năm, mỗi mùa tập trung vào một lát cắt cốt lõi của quản lý giáo dục: từ quản trị nhà trường, năng lực lãnh đạo, đổi mới sáng tạo, đến phát triển con người trong bối cảnh xã hội và công nghệ biến chuyển không ngừng.

Bước sang năm 2026 - cột mốc khép lại chặng đường 5 năm đầu tiên, EdulightenUp lựa chọn chủ đề “Năng lực kiến tạo thế hệ mới” như một định hướng chiến lược cho giai đoạn tiếp theo.

Hội thảo diễn ra trong hai ngày 28 - 29/3, không chỉ dừng lại ở truyền cảm hứng, mà hướng đến kiến tạo năng lực mới cho thế hệ học sinh trong tương lai, bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy và hành động của chính đội ngũ quản lý giáo dục hôm nay.

Tại hội thảo, 250 nhà quản lý giáo dục đã có cơ hội tham gia hoạt động trải nghiệm STEM: Drone Soccer (thể thao công nghệ kết hợp UAV) - mô hình đột phá, mang lại giá trị giáo dục toàn diện; để mở rộng cách tiếp cận dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ.

Các thầy cô được trực tiếp cầm remote điều khiển drone, phối hợp chiến thuật, thay pin, thi đấu và trải nghiệm áp lực thực tế. Chỉ trong 150 phút, toàn bộ trải nghiệm tái hiện rõ nét triết lý giáo dục hiện đại: “learning by doing” - học thông qua trải nghiệm.

Trong quá trình “trở thành người chơi”, nhiều thầy cô đã trải qua những cung bậc cảm xúc từ hồi hộp, lúng túng, căng thẳng cho đến vỡ òa khi điều khiển thành công hoặc ghi điểm. Những va chạm, lỗi kỹ thuật hay những pha xử lý chưa chính xác không còn là “sai sót”, mà trở thành chất liệu của học tập.

Nhiều thầy cô chia sẻ, họ lần đầu tiên cảm nhận rõ ràng áp lực mà học sinh thường gặp khi tiếp cận một kỹ năng mới. Từ đó, hiểu sâu sắc hơn giá trị của việc tạo ra môi trường học tập an toàn, khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận sai lầm.

Cũng theo ban tổ chức, điểm đặc biệt của Drone Soccer nằm ở khả năng trò chơi hóa việc học (gamification). Mỗi trận đấu diễn ra với tốc độ nhanh, cảm xúc cao và yêu cầu sự tập trung tuyệt đối, từ đó tạo ra động lực nội tại mạnh mẽ.

Trong quá trình đó, người tham gia buộc phải vận dụng đồng thời nhiều kiến thức như toán học, vật lý, lập trình, điều khiển và tư duy chiến thuật. Đây chính là cách STEM trở nên sống động, hấp dẫn và thực sự “chạm” đến người học.

Không dừng lại ở trải nghiệm, Drone Soccer còn là môi trường lý tưởng để hình thành tư duy kỹ thuật - một năng lực cốt lõi trong kỷ nguyên số. Những tình huống như drone lệch hướng, va chạm, pin yếu hay lỗi kỹ thuật buộc người chơi phải liên tục thử - sai - sửa, phân tích và tối ưu. Đây chính là quá trình học tập thực tế, phản ánh đúng tinh thần của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018: phát triển năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo và ứng dụng công nghệ.

Quan trọng hơn, khi thầy cô trực tiếp trải nghiệm, tư duy dạy học cũng bắt đầu dịch chuyển. Thay vì đặt trọng tâm vào “truyền đạt đúng kiến thức”, nhiều giáo viên nhận ra vai trò mới của mình là người thiết kế trải nghiệm, người dẫn dắt quá trình học và người đồng hành cùng học sinh trong hành trình khám phá. Đây là một bước chuyển quan trọng từ “teaching” sang “coaching” trong giáo dục hiện đại.

Hoạt động này cũng tích hợp mạnh mẽ các yếu tố SEL (Social Emotional Learning) - học tập cảm xúc xã hội. Trong mỗi đội, vai trò được phân chia rõ ràng, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, khả năng kiểm soát cảm xúc khi gặp sự cố, cũng như tinh thần đồng đội và fair-play. Đây là những kỹ năng thế kỷ 21 mà giáo dục hiện đại hướng tới: hợp tác, giao tiếp, tự chủ và thích nghi.

Trong bối cảnh các Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 71-NQ/TW nhấn mạnh đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Drone Soccer không chỉ là một hoạt động trải nghiệm mà còn là mô hình giáo dục tích hợp có khả năng triển khai thực tế trong nhà trường.

Từ trải nghiệm thực tế tại hội thảo, nhiều định hướng triển khai đã được hình thành rõ ràng, như tích hợp vào chương trình STEM/Câu lạc bộ công nghệ; Thiết kế thành các module học tập; Tổ chức giải đấu nội bộ và liên trường; Liên kết với định hướng nghề nghiệp.

Đặc biệt, việc thầy cô đã trực tiếp “chơi - sai - sửa - thắng” giúp quá trình triển khai trong nhà trường trở nên thực tế hơn, tránh cách tiếp cận hình thức. Khi giáo viên hiểu sâu trải nghiệm, họ sẽ thiết kế được những hoạt động học tập thực sự hiệu quả và phù hợp với học sinh.

Thông qua đó, STEM được kết nối trực tiếp với các lĩnh vực công nghệ tương lai như nông nghiệp thông minh, logistics, cứu hộ cứu nạn, y tế và hệ thống UAV, mở ra định hướng nghề nghiệp rõ ràng cho học sinh.

Bên cạnh đó, Hội thảo cũng mang đến nhiều hoạt động có tính tương tác và trải nghiệm cao như Walking Conference: Tư duy trong chuyển động, đối thoại chuyên sâu về ESL, Khoa học và Công nghệ trong không gian mở; Festival of Ideas: Nơi các mô hình, sáng kiến giáo dục được chia sẻ và chuyển hóa thành định hướng hành động cụ thể; Tiếng nói học sinh: Không gian lắng nghe người học – yếu tố trung tâm để điều chỉnh giáo dục từ gốc rễ; Đêm truyền cảm hứng “Dám mơ - Hành trình thắp lửa”: Dấu mốc kỷ niệm 5 năm của một cộng đồng bền bỉ đồng hành vì sự đổi mới giáo dục.