Hội thảo khoa học quốc gia "Đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới: Thực trạng và giải pháp"

Hội thảo được tổ chức tại Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải (54 Triều Khúc, TP. Hà Nội), có sự tham gia của trên 150 đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, các giảng viên và sinh viên đến từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, các học viện, trường đại học, trường chính trị tỉnh, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu trên phạm vi cả nước.

Hướng tới đề xuất các giải pháp căn cơ, đồng bộ và khả thi

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải nhấn mạnh, Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh đất nước ta vừa đạt được nhiều dấu ấn quan trọng: thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra những định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra thành công tốt đẹp, tiếp tục củng cố nền tảng chính trị - xã hội vững chắc và niềm tin của nhân dân.

Đặc biệt, việc triển khai các Nghị quyết phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định rõ vai trò then chốt của tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao trong tiến trình phát triển đất nước.

Đây chính là những định hướng chiến lược có ý nghĩa sâu sắc, tạo hành lang chính sách và động lực mạnh mẽ để các cơ sở giáo dục đại học đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng đào tạo, gắn với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.

Theo PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu về nguồn nhân lực ngày càng cao, đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực. Chủ đề của Hội thảo vì vậy mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm đánh giá đúng thực trạng mà còn hướng tới việc đề xuất các giải pháp đột phá, góp phần phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với sự biến đổi của khoa học - công nghệ và thị trường lao động.

Việc lựa chọn chủ đề “Đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới: Thực trạng và giải pháp” không chỉ nhằm đánh giá một cách khách quan những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập trong công tác đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực hiện nay, mà còn hướng tới việc đề xuất các giải pháp căn cơ, đồng bộ và khả thi. Qua đó, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

“Hội thảo hôm nay là diễn đàn khoa học quan trọng để các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược, khả thi. Sự phối hợp giữa Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải và Báo Đại biểu Nhân dân càng làm tăng thêm ý nghĩa của hội thảo, góp phần kết nối giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn chính sách và đời sống xã hội”, PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm khẳng định.

Ông đồng thời bày tỏ tin tưởng, Hội thảo sẽ đạt được nhiều kết quả thiết thực, đóng góp tích cực vào việc triển khai hiệu quả các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục đào tạo, qua đó thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên mới.

Kết nối trí tuệ khoa học - nghị trường - thực tiễn đời sống

Phát biểu tại Hội thảo, Nhà báo Phạm Thị Thanh Huyền, Tổng biên tập Báo Đại biểu Nhân dân cho biết, trong tổng thể các đột phá chiến lược, Đại hội XIV đã nhấn mạnh rất rõ: phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, là một trong những động lực then chốt của mô hình tăng trưởng mới. Đây không chỉ là một định hướng, mà là một mệnh lệnh phát triển.

Tinh thần đó được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phải đi trước một bước, gắn với kinh tế số, xã hội số và hội nhập quốc tế; đồng thời khẳng định nhất quán quan điểm con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển. Phải đặt con người ở vị trí trung tâm của chuyển đổi số và phát triển bền vững, theo đó, không thể có chuyển đổi số thực chất nếu thiếu nguồn nhân lực số đủ năng lực và cũng không thể có tăng trưởng nhanh, bền vững nếu không có đầu tư thỏa đáng cho con người.

Theo Nhà báo Phạm Thị Thanh Huyền, nếu các cơ sở đào tạo là nơi hình thành năng lực, nếu doanh nghiệp là nơi kiểm chứng năng lực, nếu Nhà nước là nơi kiến tạo thể chế cho năng lực thì báo chí - truyền thông chính là lực lượng lan tỏa, kết nối và thúc đẩy năng lực đó trở thành nhận thức xã hội và hành động chính sách.

Với vai trò là cơ quan ngôn luận của Quốc hội, diễn đàn của đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân và cử tri cả nước, Báo Đại biểu Nhân dân nhận thức sâu sắc rằng một chủ trương lớn của Đảng, nếu không được truyền thông kịp thời, sâu sắc, sẽ khó tạo đồng thuận xã hội. Một chính sách đúng, nếu không được lan tỏa hiệu quả, sẽ khó đi vào cuộc sống. Và một vấn đề chiến lược như nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới, nếu không được “truyền thông hóa”, sẽ khó trở thành ý thức chung và hành động chung.

Chính vì vậy, Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề: “Đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới: Thực trạng và giải pháp” không chỉ là một diễn đàn khoa học, mà còn là một “điểm khởi phát của truyền thông chính sách”.

Nhà báo Phạm Thị Thanh Huyền khẳng định từ diễn đàn này, Báo Đại biểu Nhân dân xác định rõ vai trò của báo chí trong 3 chiều lan tỏa.

Trước hết là lan tỏa tới các nhà hoạch định chính sách. Những luận cứ khoa học, những đề xuất từ Hội thảo sẽ được tiếp tục phân tích, phản ánh, góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn và lý luận cho quá trình xây dựng pháp luật, chính sách về nguồn nhân lực quốc gia.

Bên cạnh đó, lan tỏa tới nghị trường. Thông qua hệ thống thông tin của Báo, các đại biểu dân cử sẽ có thêm cơ sở để thảo luận, giám sát và quyết định các chính sách lớn liên đến giáo dục, đào tạo, thị trường lao động và chuyển đổi số.

Đồng thời, lan tỏa tới cử tri và toàn xã hội. Nguồn nhân lực không chỉ là câu chuyện của Nhà nước hay nhà trường, mà là câu chuyện của từng người dân. Truyền thông phải giúp chuyển hóa chính sách thành nhận thức xã hội, từ đó hình thành sự chủ động thích ứng và đồng hành của toàn dân.

Cũng theo Tổng biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, trong kỷ nguyên mới, truyền thông không chỉ đưa tin mà phải định hướng nhận thức, không chỉ phản ánh mà phải gợi mở giải pháp, không chỉ lan tỏa mà phải kết nối hành động.

Trên tinh thần đó, Báo Đại biểu Nhân dân xác định rõ trách nhiệm đưa các vấn đề lớn của đất nước, trong đó có phát triển nguồn nhân lực, trở thành chủ đề thảo luận rộng rãi trong xã hội. Kết nối trí tuệ khoa học - nghị trường - thực tiễn đời sống; góp phần hình thành dòng chảy thông tin chính thống, sâu sắc, có tính dẫn dắt về các vấn đề chiến lược của quốc gia

“Chúng ta đang đứng trước một yêu cầu mang tính thời đại, chuẩn bị con người cho tương lai. Đại hội XIV đã xác định đúng hướng. Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã chỉ rõ con đường. Vấn đề còn lại là chúng ta hành động như thế nào và lan tỏa ra sao. Chính tại diễn đàn này, với sự hội tụ của trí tuệ, trách nhiệm và tâm huyết, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những gợi mở chính sách thực sự có giá trị và những thông điệp đủ mạnh để lan tỏa trong toàn xã hội”, Nhà báo Phạm Thị Thanh Huyền nhấn mạnh.

Đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên mới

Theo TS. Phạm Văn Tân, Trưởng khoa Luật - Chính trị, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, trong khuôn khổ Hội thảo, Ban tổ chức đã nhận được 68 bài viết tham luận của các chuyên gia, các nhà khoa, nhà quản lý, của các giảng viên và các em sinh viên. Các tác giả đến từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, các học viện, trường đại học, các trường chính trị tỉnh, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học trên phạm vi cả nước.

Qua biên tập và tổng hợp, Ban tổ chức nhận thấy, các bài viết tham luận đã đi sâu phân tích, cả về mặt lý luận và thực tiễn, tập trung vào 4 vấn đề lớn.

Thứ nhất, phân tích bối cảnh mới và những xu hướng lớn đang tác động đến đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, đặc biệt là tác động của chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế.

Thứ hai, đánh giá thực trạng hệ thống đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay, bao gồm cả những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân của các tồn tại.

Thứ ba, nhận diện các yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển tới, nhất là về kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường làm việc biến động.

Thứ tư, đề xuất các giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo; tăng cường gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp; hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy hệ sinh thái học tập suốt đời.

TS. Phạm Văn Tân cho biết, điểm nổi bật của Hội thảo chính là chất lượng khoa học của các bài viết, được minh chứng bởi quy trình phản biện độc lập, khách quan và chặt chẽ của Tạp chí điện tử Khoa học và Công nghệ Giao thông (JSTT) thuộc Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải.

Việc lựa chọn những bài viết xuất sắc để đăng trên số Đặc biệt của Tạp chí và thành kỷ yếu của Hội thảo không chỉ là sự ghi nhận, đánh giá cao đối với các tác giả, mà còn là sự nỗ lực của Ban tổ chức trong việc kiến tạo và lan tỏa những giá trị tri thức có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc.

Một số hình ảnh tại Hội thảo: