Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22Bước chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động

Từ đổi mới tư duy sang đổi mới hành động

- Từ những định hướng được xác lập tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và thực tiễn triển khai công tác đối ngoại sau Đại hội XIV của Đảng, Đại sứ đánh giá như thế nào về bước chuyển trong tư duy đối ngoại của Việt Nam?

- Với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 là dấu mốc triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, hướng tới thống nhất nhận thức, đổi mới tư duy và chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động.

Các phiên thảo luận cho thấy thông điệp xuyên suốt của Hội nghị là phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân; tăng cường phối hợp giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Quốc hội; đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Trọng tâm mới là chuyển từ “bảo vệ không gian phát triển” sang “kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”, biến vị thế, quan hệ quốc tế và các cam kết cấp cao thành những nguồn lực cụ thể về thị trường, vốn, công nghệ, dữ liệu, tri thức và nhân lực chất lượng cao. Các chuyên đề về ngoại giao khoa học công nghệ, đồng hành cùng doanh nghiệp và nâng tầm đối ngoại địa phương thể hiện yêu cầu lấy hiệu quả phát triển đất nước, lợi ích của người dân và doanh nghiệp làm thước đo. Qua đó, ngành Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong nhận diện xu thế, tham mưu chiến lược, kết nối nguồn lực và tổ chức thực thi, đóng góp trực tiếp vào các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Tư duy này đã từng bước được triển khai ngay sau Đại hội XIV với các hoạt động đối ngoại cấp cao và ngoại giao nhân dân được triển khai dày đặc, mạnh mẽ, trên cả bình diện song phương và đa phương, góp phần mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác trên nhiều châu lục. Sự chuyển biến này thể hiện trên ba phương diện.

Thứ nhất, đối ngoại được chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động kiến tạo cơ hội phát triển. Thông qua việc mở rộng, làm sâu sắc quan hệ với hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng 16 FTA, trong đó có nhiều FTA thế hệ mới, Việt Nam mở rộng kết nối với các trung tâm kinh tế, khoa học và công nghệ hàng đầu thế giới. Đối ngoại trở thành mũi nhọn đi trước mở đường, tạo lập không gian phát triển và thu hút các nguồn lực chiến lược phục vụ mục tiêu tăng trưởng dài hạn của đất nước.

Thứ hai, công tác đối ngoại phục vụ phát triển được đẩy mạnh với trọng tâm là các động lực tăng trưởng mới. Ngoại giao cấp cao ngày càng thực chất, gắn với thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ và thu hút nguồn lực cho các lĩnh vực như công nghệ cao, AI, bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng xanh, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế. Đây cũng là dấu ấn cho thấy tư duy đối ngoại sau Đại hội XIV chuyển mạnh theo hướng lấy hiệu quả phát triển đất nước làm mục tiêu trung tâm.

Thứ ba, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò chiến lược nhằm đa dạng hóa mạng lưới đối tác và nâng cao thế đan xen lợi ích với các đối tác. Các hoạt động đối ngoại cấp cao góp phần mở rộng quan hệ với các đối tác, gia tăng độ tin cậy chiến lược, làm sâu sắc các khuôn khổ hợp tác và tăng cường đan xen lợi ích kinh tế - an ninh. Qua đó, Việt Nam củng cố thế chiến lược, chủ động tạo lập môi trường hòa bình, ổn định và giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động địa chính trị toàn cầu.

Tạo xung lực mới cho quan hệ Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ

- Quan hệ Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ cũng nằm trong những chuyển động quan trọng về tư duy đối ngoại đó, thưa Đại sứ?

- Trải qua gần 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng phát triển tích cực và thực chất trên nhiều lĩnh vực.

Về chính trị - ngoại giao, hai nước duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao thường xuyên. Từ đầu năm 2025, nhiều chuyến thăm và cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước đã diễn ra, trong đó phía Thổ Nhĩ Kỳ cử Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Tư pháp, Chủ tịch Cơ quan Công nghiệp Quốc phòng thăm Việt Nam; phía Việt Nam có Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội cùng nhiều lãnh đạo bộ, ngành, địa phương thăm Thổ Nhĩ Kỳ.

Về kinh tế - thương mại, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 2,3 tỷ USD. Thổ Nhĩ Kỳ hiện có 49 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn gần 1,8 tỷ USD. Hợp tác quốc phòng và công nghiệp quốc phòng cũng đạt nhiều kết quả tích cực với hai thỏa thuận được ký kết trong năm 2025 và việc thành lập Văn phòng Tùy viên Quốc phòng tại mỗi nước.

Đặc biệt, trong năm nay, mối quan giữa hai nước chứng kiến điểm nhấn quan trọng là chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ và tham dự Đại hội đồng IPU-152 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vào tháng 4/2026. Đây là hoạt động ngoại giao nghị viện quan trọng, vừa thúc đẩy ngoại giao đa phương, vừa tạo động lực mới cho quan hệ song phương. Các cuộc hội kiến với Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan và Chủ tịch Quốc hội Numan Kurtulmuş đã góp phần định hướng lâu dài cho hợp tác nghị viện nói riêng; đồng thời góp phần củng cố sự tin cậy và gắn kết giữa hai quốc gia nói chung. Hai bên nhất trí tăng cường trao đổi đoàn, giao lưu giữa Nhóm nghị sĩ hữu nghị, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hợp tác song phương và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn nghị viện, đa phương.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ. Tại đây, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã đề xuất 4 định hướng quan trọng cho mối quan hệ song phương; đồng thời cam kết Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ trong việc xây dựng và hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động hợp tác giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ, thúc đẩy mối quan hệ song phương bước sang một giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn, thực chất và hiệu quả hơn; góp phần tạo xung lực cho sự phát triển của mỗi nước.

Có thể khẳng định, các hoạt động đối ngoại cấp cao, đặc biệt là chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đã tạo xung lực mới cho quan hệ Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ, nhất là trong hợp tác nghị viện, kinh tế - thương mại và kết nối doanh nghiệp, góp phần cụ thể hóa tinh thần đối ngoại phục vụ phát triển theo chủ trương đường lối đối ngoại đề ra tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng và sau đó, được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 06-NQ/TW.

Khai thác tiềm năng, chuyển hóa thành động lực

- Một trong những mục tiêu đặt ra tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 là khai thác hiệu quả thế mạnh và tiềm năng của các mối quan hệ quốc tế, biến đó trở thành nguồn lực phát triển đất nước. Điều này đặt ra những nhiệm vụ và ưu tiên nào đối với Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, thưa Đại sứ?

- Một trong những nhiệm vụ trọng tâm đặt ra tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 cũng như đặt ra trong Nghị quyết số 06-NQ/TW cho toàn ngành ngoại giao nói chung và cho các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài nói riêng đó là "ngoại giao để phát triển kinh tế" - phải làm sao để biến những nền tảng chính trị và ngoại giao thành các dòng vốn, công nghệ, thị trường và động lực tăng trưởng cụ thể cho đất nước.

Với tinh thần đó, đối với Thổ Nhĩ Kỳ, nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao và hướng tới nâng cấp quan hệ lên tầm cao mới. Với vị trí địa chiến lược quan trọng, là thành viên NATO, G20 và là cầu nối giữa châu Âu, châu Á và Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều tiềm năng trở thành đối tác quan trọng của Việt Nam.

Hai nước đều chủ trương đa dạng hóa chuỗi cung ứng và phát huy vai trò cửa ngõ chiến lược của nhau. Việt Nam là cầu nối để Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), còn Thổ Nhĩ Kỳ là cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam mở rộng sang Trung Đông và Nam Âu. Việc nâng cấp quan hệ sẽ tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp.

Về đầu tư, Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều thế mạnh trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam. Đặc biệt, việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận về quốc phòng và công nghiệp quốc phòng sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp quốc phòng của Việt Nam, đồng thời tạo động lực mới cho quan hệ song phương.

- Trân trọng cảm ơn Đại sứ!