Học giả Indonesia: Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trong các vấn đề khu vực và toàn cầu

Ông Veeramalla Anjaiah, Nghiên cứu viên cao cấp thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á tại Indonesia nhận định, bài phát biểu được đưa ra vào thời điểm đặc biệt phù hợp và tại một diễn đàn có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu.

Chỉ ra đúng những thách thức lớn của thế giới

Theo học giả Indonesia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trực diện nêu ra ba thách thức lớn mà thế giới đang đối mặt, gồm khủng hoảng của trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Nhận định này phản ánh chính xác thực trạng toàn cầu hiện nay – khi căng thẳng địa chính trị và xung đột đang gia tăng ở nhiều khu vực. Trong bối cảnh đó, việc nhà lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu quản lý khác biệt trong khuôn khổ luật lệ, đồng thời giữ cho cạnh tranh mang tính có trách nhiệm và có thể dự báo được mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Học giả Indonesia đánh giá cao các đề xuất của Việt Nam về mở rộng các kênh tham vấn, xây dựng cơ chế hòa giải linh hoạt, thiết lập các nhóm liên lạc ứng phó sự cố, thúc đẩy các diễn đàn bán chính thức và tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin giữa quân sự, an ninh, thực thi pháp luật, giới học thuật, doanh nghiệp và xã hội dân sự. Theo ông, những sáng kiến này có thể tạo ra các “lối thoát ngoại giao” đáng tin cậy, giúp ngăn các căng thẳng leo thang thành vòng xoáy đối đầu và xung đột.

Vai trò trung tâm của ASEAN phải đi cùng hiệu quả hành động

Đề cập đến ASEAN, ông Anjaiah đồng tình với nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng vai trò trung tâm của ASEAN không phải là điều mặc nhiên tồn tại hay tự duy trì.

Ông cho rằng, tính bao trùm cần được bảo đảm bằng hiệu quả thực chất; đối thoại phải dẫn tới hành động; đồng thuận phải giúp khu vực phản ứng nhanh trước các thách thức chung.

Bình luận về việc bài phát biểu nhấn mạnh đối thoại, hợp tác và tôn trọng luật pháp quốc tế, học giả Indonesia nhận định đây là những nguyên tắc đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng.

Theo ông, khi thế giới bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt hơn, những nền tảng này là điều kiện thiết yếu để duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng toàn cầu. Ông cũng cho rằng, nhiều cuộc xung đột quốc tế có thể đã được ngăn chặn hoặc kiểm soát nếu tồn tại các cơ chế đối thoại hiệu quả hơn.

Lòng tin chiến lược – nền tảng cho mục tiêu phát triển của Việt Nam

Đánh giá về định hướng thúc đẩy lòng tin chiến lược và giảm thiểu nguy cơ xung đột mà Việt Nam đưa ra, ông Anjaiah nhận định, đây là những trụ cột chiến lược cho tương lai đất nước. Theo ông, do phát triển kinh tế là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam nên hòa bình và ổn định chính là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn, trong đó có khát vọng trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Việt Nam cần tiếp tục xây dựng lòng tin chiến lược với các nước lớn, đồng thời góp phần giảm nguy cơ xung đột tại Đông Nam Á để duy trì môi trường thuận lợi cho tăng trưởng và phát triển.

Học giả Indonesia cũng nhận định, những đề xuất của Việt Nam về tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin và thượng tôn luật pháp quốc tế có thể góp phần hình thành một cấu trúc khu vực Đông Nam Á và châu Á – Thái Bình Dương ổn định, bao trùm và bền vững hơn.

Ông nhấn mạnh năng lực ngăn ngừa khủng hoảng từ sớm, từ xa cần được tăng cường, bởi nhiều cuộc khủng hoảng lớn trên thế giới bắt nguồn từ hiểu lầm kéo dài, tín hiệu bị diễn giải sai hoặc không kích hoạt được các cơ chế phòng ngừa đúng thời điểm.

Duy trì quan hệ xây dựng với tất cả các nước lớn, theo ông, là yếu tố then chốt để bảo đảm hòa bình, ổn định và thịnh vượng khu vực.

“Cân bằng nước lớn” giúp nâng cao vị thế chiến lược của Việt Nam

Đánh giá về ý nghĩa rộng hơn của bài phát biểu, ông Anjaiah cho rằng những vấn đề được nhà lãnh đạo Việt Nam nêu ra đã cho thấy vị thế và ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Việt Nam trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Ông nhấn mạnh Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với nhiều quốc gia quan trọng, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, thu hút lượng lớn đầu tư nước ngoài và tiếp tục mở rộng thương mại toàn cầu. Việt Nam cũng đang trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn đối với khách du lịch quốc tế, đồng thời duy trì quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng. Ngay cả với Trung Quốc, quan hệ kinh tế – thương mại vẫn tiếp tục phát triển mạnh; trong khi Mỹ tiếp tục là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam.

Theo học giả Indonesia, khả năng duy trì quan hệ cân bằng với các đối tác lớn trong khi theo đuổi đường lối đối ngoại vì hòa bình, hợp tác và phát triển đã góp phần nâng cao đáng kể vị thế chiến lược của Việt Nam trên trường quốc tế.