Hoàn thiện quy định về đất đa mục đích
Chiều 31/7, Báo Tiền phong tổ chức tọa đàm “Đất đa mục đích - Cơ hội phát triển và những vấn đề đặt ra trong thực tiễn”.
Tại tọa đàm, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết, trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, pháp luật yêu cầu người sử dụng đất phải sử dụng đúng mục đích được giao hoặc cho thuê.
Tuy nhiên, nhu cầu kết hợp nhiều hoạt động trên cùng một thửa đất ngày càng lớn nhưng chưa có cơ chế pháp lý điều chỉnh. Từ tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW về đổi mới chính sách, pháp luật đất đai, Luật Đất đai năm 2024 đã bổ sung quy định cho phép nhiều loại đất được kết hợp thêm mục đích sử dụng nhưng vẫn phải giữ nguyên mục đích chính.
Bà Mỹ dẫn ví dụ, dưới tán rừng có thể trồng cây dược liệu; đất nông nghiệp được kết hợp thương mại, dịch vụ trong giới hạn cho phép; đất ở có thể kết hợp làm văn phòng hoặc kinh doanh.
Đáng chú ý, Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ việc sử dụng đất đa mục đích chỉ được thực hiện khi không làm thay đổi mục đích sử dụng đất chính. Đối với đất nông nghiệp kết hợp sản xuất, kinh doanh, các công trình chỉ được có kết cấu đơn giản, dễ tháo dỡ. Việc xây dựng công trình kiên cố như nhà ở, homestay, farmstay bằng bê tông sẽ bị coi là sử dụng đất sai mục đích.
Theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau gần hai năm thực hiện, đa số địa phương đánh giá chủ trương này đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là xác định ranh giới giữa mục đích sử dụng chính và mục đích kết hợp, nhất là đối với đường nội bộ, bãi đỗ xe hay công trình phụ trợ. Quy định diện tích sử dụng kết hợp không vượt quá 50% diện tích đất cũng khiến nhiều địa phương gặp khó khăn trong kiểm tra, giám sát.
Một vướng mắc khác là việc áp dụng quy định còn chịu sự điều chỉnh của nhiều luật như Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Lâm nghiệp, pháp luật về môi trường..., dẫn đến cách hiểu và thực hiện chưa thống nhất.
Tại tọa đàm, các ý kiến đề xuất sớm sửa đổi, bổ sung quy định về sử dụng đất đa mục đích theo hướng làm rõ khái niệm, quy định cụ thể đối với từng loại đất, thống nhất tiêu chí thẩm định, nghĩa vụ tài chính và trình tự phê duyệt. Đồng thời, cần đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, ứng dụng công nghệ số và tăng cường tập huấn cho đội ngũ cán bộ cấp cơ sở để chính sách được triển khai hiệu quả, hạn chế việc lợi dụng đất đa mục đích để vi phạm pháp luật...
Bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết, sẽ tiếp tục tổng kết thực tiễn để hoàn thiện quy định, tạo điều kiện khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai nhưng kiên quyết ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách để chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định.
