Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực là yêu cầu cấp thiết

Bảo đảm mọi quyền lực nhà nước được thực thi đúng Hiến pháp và pháp luật

Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Xuân Trường nêu rõ, kiểm tra của Đảng, giám sát của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thanh tra, kiểm toán, kiểm sát và các cơ chế kiểm soát quyền lực khác tuy có phạm vi, phương thức thực hiện khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là bảo đảm mọi quyền lực nhà nước được thực thi đúng Hiến pháp và pháp luật, phòng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Vì vậy, việc hoàn thiện đồng bộ thể chế, đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.

Từ lý do trên, để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, kiểm tra, giám sát của Đảng, góp phần hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp, trong giai đoạn mới, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương đề nghị, cần tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một, tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đây cũng là tiền đề quan trọng để Quốc hội nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Hai, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan tư pháp và các thiết chế bổ trợ tư pháp theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Mục tiêu không chỉ là tinh giản đầu mối, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của từng cơ quan, từng thiết chế trong hệ thống tư pháp, tạo nền tảng để xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, phụng sự Nhân dân.

Ba, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng của cơ chế kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực tư pháp.

Trong điều kiện mới, công tác kiểm tra, giám sát cần tiếp tục chuyển mạnh từ kiểm tra theo quy trình sang kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu, thông tin số hóa và kết quả đầu ra; tăng cường khả năng phân tích, dự báo, cảnh báo sớm các nguy cơ vi phạm; tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm như điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giám định tư pháp, định giá tài sản, đấu giá tài sản, công chứng và các hoạt động bổ trợ tư pháp.

Trong nhiệm vụ này, trọng tâm là phải thực hiện nghiêm Quy định số 132-QĐ/TW của Bộ Chính trị bởi đây là cơ sở chính trị quan trọng để xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực trong hoạt động tố tụng.

Bốn, xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp và bổ trợ tư pháp thực sự là nhân tố quyết định chất lượng hoạt động tư pháp.

Năm, tạo bước đột phá về chuyển đổi số và quản trị tư pháp hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát và hiệu lực hoạt động của toàn hệ thống tư pháp.

Việc hình thành hệ thống dữ liệu tập trung, cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả không chỉ nâng cao chất lượng quản lý, điều hành của các cơ quan tư pháp mà còn tạo điều kiện để Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan kiểm tra, giám sát của Đảng thực hiện tốt hơn chức năng giám sát, đánh giá việc thực thi pháp luật, phát hiện sớm những bất cập về thể chế và tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia.

Tăng cường các hoạt động giám sát liên thông, giám sát chuyên đề phối hợp giữa các cơ quan

Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng đề xuất, cơ chế phối hợp giữa kiểm tra, giám sát của Đảng với giám sát của Quốc hội và các thiết chế kiểm soát quyền lực nhà nước khác trên bốn điểm lớn sau:

Cần nghiên cứu xây dựng cơ chế chia sẻ, cung cấp thông tin tài liệu giữa các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực theo hướng thực chất, kịp thời có tính liên thông cao. Theo đó, cần xác định rõ đầu mối phối hợp giữa các cơ quan của đảng như nội chính, kiểm tra với các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan tư pháp, các cơ quan thanh tra, kiểm toán và các cơ quan liên quan.

Cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ trong theo dõi, kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết kết luận, kiến nghị kiểm tra giám sát của Đảng, Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền theo hướng liên thông, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và kết quả đầu ra.

Nghiên cứu thiết lập cơ chế phối hợp xử lý thống nhất, chặt chẽ đối với các trường hợp chủ thể chịu sự kiểm tra, giám sát chậm thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc không thực hiện các nghị quyết, kết luận kiến nghị, kiểm tra giám sát, bảo đảm tính nghiêm minh, thực chất và hiệu lực, hiệu quả của hoạt động kiểm tra giám sát và kiểm soát quyền lực.

Tăng cường tổ chức các hoạt động giám sát liên thông, giám sát chuyên đề phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội với các cơ quan kiểm tra nội chính của Đảng theo hướng thực chất hơn, có trọng tâm, trọng điểm hơn, tập trung vào các vấn đề lớn, phức tạp, nhạy cảm, dễ phát sinh, tham nhũng, tiêu cực hoặc gây bức xúc trong xã hội nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý và tăng cường tính thống nhất trong kiểm tra, kiểm soát quyền lực nhà nước.