Hoàn thiện chính sách để xuất bản thích ứng với thời đại số

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương cho biết, cuộc khảo sát diễn ra trong bối cảnh dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp tới, nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và các nền tảng số. Đồng thời, Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới đòi hỏi sớm được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách phù hợp.

Nhà xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam là đơn vị xuất bản sách khoa học, kỹ thuật đầu tiên mà Đoàn khảo sát làm việc. Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương cho rằng, dù các sản phẩm của Nhà xuất bản chủ yếu là những ấn phẩm có tính chuyên môn, kỹ thuật, song lại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ở giá trị khoa học, kinh tế hay thẩm mỹ mà còn gắn trực tiếp với công tác tư tưởng và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Báo cáo Đoàn khảo sát, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam Lê Minh Hải cho biết, Nhà xuất bản là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, hoạt động trong lĩnh vực biên tập, xuất bản, in và phát hành bản đồ, sách, tài liệu phục vụ công tác quản lý; phổ biến pháp luật, thông tin, tuyên truyền về nông nghiệp và môi trường theo quy định của pháp luật.

Nhà xuất bản cũng tư vấn, thiết kế các dự án, thi công các công trình thuộc lĩnh vực: đất đai, đo đạc, bản đồ; ứng dụng, chuyển giao công nghệ, và phát triển các ứng dụng GIS; in và phát hành các loại bản đồ, quả địa cầu, sách, tạp chí, lịch, nhãn, bao bì hàng hóa... phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Hoạt động xuất bản thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về xuất bản và Luật Sở hữu trí tuệ... Các xuất bản phẩm (bản đồ, sách chuyên ngành) bảo đảm chất lượng, phục vụ hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức pháp luật và kiến thức ngành Nông nghiệp - Môi trường; khẳng định chủ quyền lãnh thổ, biên giới hải đảo, đáp ứng nhu cầu xã hội và nâng cao dân trí.

Nhà xuất bản chú trọng đầu tư, hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới trong hoạt động xuất bản; tập trung phát triển các xuất bản phẩm điện tử như Atlas, bản đồ, sách và ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), đáp ứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập.

Ngay sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 34 nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của 34 tỉnh, thành phố, Nhà xuất bản đã kịp thời tổ chức rà soát, cập nhật, biên tập và xuất bản Bản đồ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tỷ lệ 1:6.500.000 dưới hình thức điện tử, phát hành trên website bando.com.vn, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nhu cầu tra cứu thông tin của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước.

Nhà xuất bản đã tập trung đầu tư hạ tầng thiết bị công nghệ hiện đại, phát triển thành công nền tảng xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử, phần mềm biên tập sách đa phương tiện... Hiện nay, nền tảng phát hành trực tuyến của Nhà xuất bản (VneBook.vn) không chỉ phục vụ đơn vị mà còn có khả năng hỗ trợ các nhà xuất bản khác chưa đủ năng lực xây dựng hạ tầng, phần mềm kỹ thuật, đồng thời giúp các tổ chức, cá nhân phát hành sách trực tuyến một cách thuận tiện.

Đại diện Nhà xuất bản kiến nghị sửa đổi chính sách, pháp luật về xuất bản, bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước và mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các nhà xuất bản hoạt động theo mô hình doanh nghiệp trong tiếp cận ngân sách tài trợ cho hoạt động xuất bản; sửa đổi thuật ngữ xuất bản phẩm và quy định phù hợp với thị trường xuất bản số đang phát triển nhanh chóng...

Tại cuộc làm việc, các đại biểu tập trung tìm hiểu về cơ chế tài chính hỗ trợ xuất bản; phát triển hạ tầng số, kinh tế số xuất bản; đội ngũ nhân lực; vấn đề lưu chiểu xuất bản phẩm; liên kết xuất bản; cơ chế rà soát, phát hiện sai phạm, bảo vệ bản quyền xuất bản phẩm khi AI phát triển mạnh mẽ...

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương ghi nhận những tăng trưởng của Nhà xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam thời gian qua, dù đối mặt với nhiều khó khăn.

Phó Chủ nhiệm Đặng Xuân Phương đánh giá cao các ý kiến tại cuộc làm việc, giúp Đoàn nghiên cứu, tiếp thu nhằm cập nhật trong báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; đồng thời khuyến nghị sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan.

Trưởng Đoàn khảo sát đề nghị Nhà xuất bản tiếp tục nghiên cứu, đề xuất góp ý cụ thể nhằm hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản trong thời gian tới.