Hiểu đúng chính sách, giảm chi phí tuân thủ

Hộ kinh doanh lo sợ sai sót trong quá trình kê khai thuế

Đại diện hộ kinh doanh - bà Nguyễn Thị Thành cho biết, đã thực hiện kê khai thuế từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, điều này rất khó khăn với những người vừa kinh doanh vừa làm nội trợ, đặc biệt là người lớn tuổi.

Bà Thành lo ngại, đôi khi tiền đổ vào tài khoản cá nhân của các hộ kinh doanh rất nhiều và có cả những khoản tiền không đến từ việc kinh doanh, nên băn khoăn có bị truy thu thuế từ các khoản đó không?

Thêm nữa, nếu mỗi hộ kinh doanh sẽ lập tài khoản riêng thì tài khoản đó tên là hộ kinh doanh hay là tên của người đứng đầu? Nếu là tên của người đứng đầu thì liệu có bị truy hết các tài khoản cá nhân khác của mình?

“Hiện, hộ kinh doanh đang lo lắng sẽ bị truy thu toàn bộ các tài khoản ngân hàng”, bà Thành bày tỏ.

Thay đổi tư duy từ bị động sang chủ động

Đại biểu Phan Đức Hiếu thừa nhận những băn khoăn của hộ kinh doanh là hoàn toàn dễ hiểu khi phải chuyển từ cách nộp thuế quen thuộc đó là nộp khoán sang tự kê khai, tự chịu trách nhiệm. Thói quen “không đụng vào giấy tờ, sổ sách” khiến nhiều người lo lắng: Nếu kê khai sai, có bị xử phạt, bị “soi” trách nhiệm hay không; thủ tục mới liệu có quá phức tạp so với quy mô kinh doanh nhỏ lẻ của họ không.

Tuy nhiên, theo ông Hiếu, cốt lõi của cải cách thể chế lần này chính là thay đổi tư duy: Từ bị động sang chủ động. Khi chính sách đã rõ, mẫu biểu đã có, điều quan trọng nhất là hộ kinh doanh kê khai trung thực, chính xác theo đúng quy định. Khi đó, trách nhiệm pháp lý sẽ được đặt đúng chỗ, hộ kinh doanh không phải “sợ luật” nếu mình làm đúng luật, và cũng không nên đánh đồng nỗi lo thủ tục với tâm lý ngại minh bạch.

Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là thay đổi quy trình thuế mà là thay đổi tư duy tuân thủ và ở đó, các nhà phát triển ứng dụng đóng vai trò “cầu nối” giúp hộ kinh doanh kê khai đúng, đủ, đơn giản và với chi phí hợp lý.

Hộ kinh doanh vẫn có thể khai và nộp thuế bổ sung

Tại tọa đàm, Bà Lê Thị Duyên Hải - Nguyên Vụ trưởng Vụ Kê khai (Tổng cục Thuế), Phó Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho biết, theo báo cáo của cơ quan thuế, năm 2025 có khoảng 90% hộ kinh doanh ở “vùng” an toàn – đó là hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng, thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và không bắt buộc sổ sách hay hóa đơn điện tử.

Ngoài ra, các hộ kinh doanh hoàn toàn được tự nguyện áp dụng những giải pháp công nghệ để phù hợp trong quản lý các hoạt động kinh doanh của mình.

Mặc dù, các hộ kinh doanh đang cố gắng tuân thủ đúng, nhưng vẫn còn một số các hộ vẫn lo ngại sai sót trong quá trình kê khai hóa đơn điện tử. Tuy nhiên các hộ kinh doanh cũng không nên quá lo lắng, vì khi có số liệu bất thường, cơ quan thuế ban đầu sẽ hỗ trợ, mời giải trình, cho khai và nộp thuế bổ sung, khắc phục, mà không xử phạt ngay.

Chỉ khi trường hợp, các hộ kinh doanh “cố tình” vi phạm, không khắc phục, không khai bổ sung sau nhiều lần thông báo, nhắc nhở thì lúc này cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra và lập các biên bản vi phạm. Đây sẽ là cơ sở xử phạt với các hộ kinh doanh.

Hiện, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về khai thuế, nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, trong đó đề xuất thông báo tất cả tài khoản ngân hàng liên quan đến sản xuất kinh doanh cho cơ quan thuế.