Hạn chế thấp nhất các tác động phát sinh

Bảo tồn và phát huy hệ sinh thái văn hóa, tín ngưỡng truyền thống

Qua thảo luận, đa số ĐBQH nhất trí với việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa TP. Hà Nội và tỉnh Phú Thọ; cho rằng, việc điều chỉnh địa giới hành chính giữa hai địa phương xuất phát từ yêu cầu thúc đẩy liên kết, khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, phát huy vai trò của Thủ đô Hà Nội là trung tâm, động lực phát triển của vùng và cả nước theo Nghị quyết 27-NQ/TW và Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị.

ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Phú Thọ) cho biết, tỉnh Phú Thọ xác định đây không chỉ là việc điều chỉnh địa giới hành chính, diện tích tự nhiên mà còn gắn với yêu cầu quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì, mở rộng không gian phát triển của Thủ đô và tăng cường liên kết vùng.

Thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã chủ động phối hợp với TP. Hà Nội nghiên cứu, trao đổi, thống nhất các nội dung liên quan và đến nay đã hoàn thiện Đề án để trình Quốc hội. Đây là chủ trương có ý nghĩa quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược trong tổ chức không gian phát triển vùng Thủ đô.

“Vì vậy, tỉnh Phú Thọ xác định quá trình triển khai phải được thực hiện với tinh thần khẩn trương nhưng thận trọng, chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm sự đồng thuận và hạn chế thấp nhất những tác động phát sinh đối với người dân, doanh nghiệp và quản lý nhà nước”, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh nhấn mạnh.

ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) cho rằng, sau khi tiếp nhận địa bàn, thách thức đặt ra là làm sao quản trị hiệu quả vùng đệm và hệ sinh thái tiếp giáp giữa khu vực đồi núi với không gian đô thị Hòa Lạc đang phát triển bứt phá. Đặc biệt, cần nhìn nhận rằng, Ba Vì không chỉ là hệ sinh thái đa dạng sinh học mà còn là hệ sinh thái đa dạng văn hóa, tín ngưỡng truyền thống của dân tộc, bao gồm văn hóa Mường, Dao, tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh. Vì vậy, TP. Hà Nội cần có chính sách bảo tồn đồng bộ hệ sinh thái đặc thù này.

Để giải quyết bài toán này, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng, TP. Hà Nội cần chủ động áp dụng các chính sách đặc thù hiện có theo thẩm quyền của Luật Thủ đô năm 2026 đối với các mô hình thử nghiệm có kiểm soát.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cũng nhấn mạnh, việc thử nghiệm phải được thiết kế trên nguyên tắc đồng bộ, thống nhất với các luật chuyên ngành như Luật Lâm nghiệp, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Di sản văn hóa. Thí điểm các chính sách vượt trội tại khu vực Ba Vì - Yên Xuân phải đáp ứng nghiêm ngặt 3 yêu cầu cốt lõi: ​bảo tồn tự nhiên và hệ sinh thái rừng đặc dụng liên vùng; quản trị đô thị hóa nhưng "không mất đi bản sắc"; bảo tồn và phát huy hệ sinh thái văn hóa, tín ngưỡng truyền thống.

Quan tâm công tác tái định cư, thực hiện an sinh xã hội

Từ thực tiễn của tỉnh Phú Thọ, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị, hai địa phương thống nhất quan điểm lấy yêu cầu quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì làm một trong những căn cứ quan trọng để xác định phạm vi điều chỉnh. Địa giới sau điều chỉnh cần bảo đảm rõ ràng, liên tục, thuận lợi trong quản lý, hạn chế tối đa việc chia cắt khu dân cư, thửa đất, công trình dự án đang triển khai, đồng thời không tạo ra bất hợp lý mới trong tổ chức và quản lý đơn vị hành chính. Việc điều chỉnh cũng cần phải đặt trong tổng thể quy hoạch xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội của cả Hà Nội và Phú Thọ, bảo đảm hài hòa lợi ích của hai địa phương và lợi ích chung của vùng Thủ đô.

Cùng với đó, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị, cần quan tâm giải quyết các vấn đề phát sinh về thủ tục hành chính, giấy tờ của người dân sau khi thực hiện các chính sách liên quan, đặc biệt khi TP. Hà Nội tiếp tục triển khai các dự án trên địa giới hành chính mới.

Đồng thời, quan tâm hỗ trợ nhân dân trong việc bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, nhất là công tác tái định cư cuộc sống, thực hiện an sinh xã hội, bảo đảm sinh kế, nơi ở, việc làm, thu nhập và bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ gìn, lưu giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc.

Quan tâm đến kiểm soát các dự án đầu tư và chính sách bồi thường tại khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị quyết, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà (TP. Hà Nội) nêu rõ, theo Báo cáo giải trình của Bộ Nội vụ, trên khu vực dự kiến bàn giao hiện có nhiều dự án du lịch, nhà ở, nghỉ dưỡng, vật liệu xây dựng xử lý chất thải. Báo cáo cũng khẳng định mục tiêu là bảo tồn Vườn quốc gia Ba Vì, không phải tạo quỹ đất mở rộng đô thị.

Nhấn mạnh việc chuyển giao đòi hỏi phải rà soát dứt điểm tính pháp lý, tiến độ, nghĩa vụ tài chính của từng dự án, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị bổ sung vào khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị quyết quy định giao UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp với UBND TP. Hà Nội lập danh mục đầy đủ các dự án, xác định rõ tính pháp lý, tiến độ, nghĩa vụ tài chính hoàn tất trước khi bàn giao; công khai danh mục dự án, số hộ bị ảnh hưởng và bảo đảm áp dụng thống nhất, công bằng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.