Hamas đồng ý giải giáp tại Gaza

Nhà Trắng và các tờ báo phương Tây hôm nay đồng loạt đưa tin, Hamas đã đồng ý với khuôn khổ của kế hoạch do Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) đề xuất, trong đó quy định toàn bộ số vũ khí hạng nặng còn lại của phong trào sẽ được kiểm kê và lưu trữ dưới sự giám sát của phía Palestine.

Nếu được thực thi đầy đủ, kế hoạch này có thể loại bỏ trở ngại lớn nhất đối với sáng kiến hòa bình cho Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump hậu thuẫn, đồng thời tạo tiền đề cho một tiến trình chính trị rộng lớn hơn nhằm giải quyết cuộc xung đột.

Quyết định được xem là lớn nhất trong lịch sử Hamas

Thỏa thuận được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Hamas hoàn tất cuộc bầu cử ban lãnh đạo mới, đưa ông Khalil al-Hayya, người đứng đầu Hamas tại Gaza, trở thành lãnh đạo cao nhất của phong trào.

Các quan chức Palestine tham gia tiến trình đàm phán nhận định, ban lãnh đạo mới đã sẵn sàng đưa ra điều mà họ gọi là quyết định chính trị hệ trọng nhất trong lịch sử Hamas.

Theo các nguồn tin này, nguyên nhân chủ yếu là tình hình nhân đạo ngày càng thảm khốc tại Gaza, nơi hơn 2 triệu người Palestine đang phải đối mặt với thiếu lương thực, thiếu nước sạch, thiếu dịch vụ y tế và cuộc sống bị tàn phá sau nhiều năm chiến sự.

Một quan chức cấp cao của Hamas, đồng thời là thành viên nhóm đàm phán tiết lộ rằng các cuộc thương lượng diễn ra “kéo dài và vô cùng khó khăn”.

Theo vị quan chức này, Hamas kiên quyết yêu cầu văn bản thỏa thuận sử dụng cụm từ “kiểm kê và lưu trữ vũ khí dưới sự giám sát của Palestine”, thay vì quy định bàn giao vũ khí cho Israel.

Sự khác biệt về cách diễn đạt phản ánh lập trường nhất quán của Hamas trong việc không chấp nhận trao trực tiếp kho vũ khí của mình cho Israel, dù vẫn chấp nhận cơ chế kiểm soát của phía Palestine.

Vẫn còn nhiều dấu hỏi

Mặc dù đạt được bước tiến quan trọng, giới quan sát cho rằng còn quá sớm để khẳng định thỏa thuận sẽ được triển khai đầy đủ hay tất cả các bên sẽ thực hiện đúng những cam kết đã đưa ra.

Trong nhiều năm qua, hàng loạt thỏa thuận ngừng bắn và các sáng kiến hòa bình giữa Israel và Hamas đều đã đổ vỡ trước khi tạo ra thay đổi đáng kể trên thực địa. Chính vì vậy, thành công của kế hoạch giải giáp lần này sẽ phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của các bên cũng như khả năng duy trì cơ chế giám sát trong giai đoạn thực hiện.

Nếu tiến trình diễn ra đúng như cam kết, đây có thể trở thành bước đi đáng tin cậy đầu tiên hướng tới việc kết thúc cuộc chiến đã kéo dài gần ba năm, đồng thời mở đường cho các cuộc đàm phán về tương lai chính trị và công cuộc tái thiết Dải Gaza.

Người dân Gaza vẫn hoài nghi

Trái ngược với sự lạc quan thận trọng của các nhà đàm phán, phản ứng tại Gaza khá dè dặt.

Sau nhiều năm chứng kiến các lệnh ngừng bắn liên tiếp thất bại và các thỏa thuận hòa bình không được thực hiện, phần lớn người dân Palestine không còn đặt nhiều kỳ vọng vào những tuyên bố chính trị.

Nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội rằng, điều họ quan tâm không phải là các điều khoản đàm phán hay cách thức giải giáp, mà là liệu thỏa thuận lần này có thực sự chấm dứt xung đột, giúp hàng trăm nghìn người phải sơ tán được trở về nhà và mang lại cuộc sống ổn định lâu dài hay không.

Đối với nhiều cư dân Gaza, niềm tin đối với cả Hamas và Israel đều đã suy giảm nghiêm trọng sau nhiều lần các thỏa thuận trước đây sụp đổ, khiến điều kiện sống của người dân hầu như không được cải thiện. Bởi vậy, dù việc Hamas lần đầu tiên chấp nhận một khuôn khổ giải giáp được đánh giá là bước tiến mang tính lịch sử, người dân Gaza vẫn chờ đợi bằng những kết quả cụ thể trên thực địa hơn là những cam kết trên bàn đàm phán.