Hải quan khu vực VI: Hiệu quả sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy
Tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn), những thay đổi sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được thể hiện ngay trong từng khâu tiếp nhận và xử lý hồ sơ thủ tục cho hàng hóa xuất nhập khẩu.
Rút ngắn thời gian chờ làm thủ tục
Từ quét mã QR, khai báo phương tiện điện tử đến giám sát bằng công nghệ… là minh chứng cho hiệu quả mang lại từ mô hình tổ chức bộ máy mới của cơ quan Hải quan.
Theo đó, người điều khiển phương tiện không còn phải xếp hàng thực hiện nhiều thao tác thủ công; việc khai báo, nộp lệ phí được hỗ trợ trên môi trường điện tử, giúp rút ngắn thời gian phương tiện chờ làm thủ tục.
Đây là một trong những thay đổi dễ nhận thấy từ thực tế cửa khẩu, nơi mỗi ngày có lượng lớn hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện xuất nhập cảnh. Trong đó, việc chuyển một phần quy trình lên môi trường số không chỉ giảm thao tác cho người khai mà còn giúp cơ quan Hải quan quản lý dữ liệu tập trung, thuận lợi hơn trong giám sát.
Việc rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục là kết quả của quá trình Chi cục Hải quan khu vực VI đổi mới phương thức quản lý, tổ chức lại quy trình theo hướng tập trung và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.
Thống kê cho thấy, từ tháng 10/2025 đến nay, phần mềm quản lý phương tiện vận tải đường bộ xuất nhập cảnh đã xử lý trên 598.000 tờ khai, hỗ trợ thu lệ phí hải quan trên 11 tỷ đồng. Riêng từ khi triển khai thanh toán điện tử bằng mã QR ngày 1/4/2026, trên 223.000 tờ khai đã thực hiện thanh toán điện tử với số tiền gần 4,5 tỷ đồng, tỷ lệ thanh toán điện tử đạt 80%. Những kết quả này góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, giảm sử dụng tiền mặt và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Trên nền tảng đó, Chi cục Hải quan khu vực VI tiếp tục hoàn thiện quy trình quản lý phương tiện theo hướng tích hợp và thống nhất dữ liệu. Theo đó, từ ngày 1/9/2026, phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh tích hợp phần mềm bảng kê hàng hóa nhập khẩu được chính thức vận hành thống nhất tại các hải quan cửa khẩu đường bộ trực thuộc Chi cục. Việc tích hợp giúp giảm thao tác thủ công, chuẩn hóa thông tin khai báo và tạo cơ sở để các khâu quản lý phương tiện, hàng hóa được thực hiện trên cùng một quy trình nghiệp vụ.
Theo Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Chi cục Hải quan khu vực VI) Hà Thị Kim Dung, đơn vị đang đẩy mạnh số hóa quy trình, thủ tục hải quan, tập trung vào quản lý phương tiện vận tải và ứng dụng camera AI trong giám sát. Cùng với đó, nền tảng cửa khẩu số và các phần mềm nghiệp vụ được triển khai nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, qua đó rút ngắn thời gian thông quan.
Những con số từ địa bàn quản lý của Hải quan khu vực VI cho thấy khối lượng công việc mà bộ máy mới đang phải đáp ứng ngày càng lớn. Cụ thể, trong 8 tháng số doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt 6.178 doanh nghiệp, tăng 31,2% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có 2.980 doanh nghiệp mới.
Số liệu thống kê cũng chỉ rõ, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tất cả các loại hình qua địa bàn trong 8 tháng đạt 81,089 tỷ USD, tăng 38,41% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Hải quan khu vực VI đạt 6,959 tỷ USD, tăng 65,4%.
Những con số này cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với công tác tổ chức và điều hành tại địa bàn. Trong điều kiện khối lượng hàng hóa, phương tiện và doanh nghiệp tăng, việc tinh gọn đầu mối phải đi cùng với tổ chức lại nguồn lực, rút gọn các khâu trung gian và ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực xử lý.
Đây cũng là hướng Chi cục Hải quan khu vực VI đang triển khai trong vận hành mô hình mới: Tập trung nguồn lực cho các khâu trực tiếp thực hiện thủ tục, giám sát và kiểm soát rủi ro; đồng thời đẩy mạnh số hóa để nâng năng suất xử lý. Nhờ đó, yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu được thực hiện song song với yêu cầu quản lý, kiểm soát hải quan.
Đáp ứng khối lượng công việc ngày càng tăng
Sau quá trình tái cấu trúc, mô hình của Hải quan khu vực VI được tổ chức lại từ 19 đơn vị xuống còn 15 đơn vị. Việc giảm đầu mối đi cùng với phân công lại chức năng, nhiệm vụ, bố trí nhân sự và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, qua đó giúp đơn vị đáp ứng khối lượng công việc ngày càng tăng.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình nghiệp vụ đã giúp đơn vị đáp ứng yêu cầu thông quan hàng hóa tăng gấp 2-3 lần. Số thu ngân sách so với năm 2025 tăng 102%, trong khi số doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn đã vượt 6.500 doanh nghiệp, trong đó có hơn 3.000 doanh nghiệp mới.
Theo báo cáo, đến hết ngày 5/9, số thu ngân sách nhà nước đạt 16.286,5 tỷ đồng, tăng 100% so với năm 2025, đạt 169,7% chỉ tiêu được giao và 90% chỉ tiêu phấn đấu.
Cùng với tạo thuận lợi, công tác kiểm soát vẫn được duy trì, 8 tháng, Chi cục phát hiện, bắt giữ 1.270 vụ, tổng trị giá 78,8 tỷ đồng; xử phạt 1.268 vụ, số tiền nộp phạt 8,01 tỷ đồng.
Từ những kết quả bước đầu, Chi cục Hải quan khu vực VI đang tiếp tục hoàn thiện phương thức vận hành theo hướng tập trung và số hóa. Trong thời gian tới, đơn vị tập trung triển khai mô hình thông quan tập trung, hoàn thiện phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và xây dựng hệ thống thu phí tự động, từng bước chuẩn hóa quy trình, kết nối dữ liệu và nâng cao năng lực xử lý tại các cửa khẩu.
