Hai mục tiêu cơ bản của Luật Giáo dục đại học

- Xin Thứ trưởng cho biết những mục tiêu cơ bản của dự thảo Luật Giáo dục đại học?

- Dự thảo Luật Giáo dục đại học (GDĐH) là luật chuyên ngành đầu tiên quy định về tổ chức, hoạt động GDĐH, cụ thể hóa các quy định khung của Luật Giáo dục, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động GDĐH nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH - HĐH đất nước. Dự thảo Luật đã thể hiện rõ quan điểm đổi mới quản lý nhà nước về GDĐH; nâng cao chất lượng GDĐH; đẩy mạnh phân cấp quản lý GDĐH và giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với cơ sở GDĐH; đẩy mạnh xã hội hóa GDĐH… Trong đó, việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các trường ĐH và đảm bảo nâng cao chất lượng GDĐH là mục tiêu cơ bản xuyên suốt của dự thảo Luật.

- Hai vấn đề xuyên suốt trên đã được dự thảo Luật GDĐH thể hiện như thế nào,  thưa Thứ trưởng?

- Chất lượng GDĐH là một phổ rộng trong một hệ thống đa dạng các trường ĐH bao gồm: các ĐH nghiên cứu, ĐH đa ngành, ĐH kỹ thuật ứng dụng và các trường CĐ đào tạo kỹ thuật viên. Sự phân tầng ĐH như vậy để đảm bảo hài hòa cơ cấu nhân lực hoạt động trong mọi ngành kinh tế. Nó cũng giúp cho người sử dụng lao động dễ dàng chọn được nhân sự theo nhu cầu của mình, qua đó các trường ĐH khẳng định được thương hiệu theo mục tiêu đào tạo đã chọn.

Và cũng theo đó việc đánh giá chất lượng sinh viên dựa trên sự so sánh chất lượng của nhóm trường cùng mục tiêu đào tạo. Nếu như Luật Giáo dục khẳng định giá trị pháp lý của văn bằng ĐH là như nhau, không phân biệt loại hình trường và phương thức đào tạo thì trong dự thảo Luật GDĐH, giá trị của văn bằng được cụ thể hóa thông qua chất lượng của cơ sở đào tạo. Bộ GD - ĐT chỉ quy định những điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lượng tối thiểu của các cấp học và thực thi giải thể các cơ sở GDĐH không đảm bảo chất lượng theo quy định của pháp luật.

- Xin Thứ trưởng nói rõ hơn về những quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các trường được dự thảo Luật đặt ra?

- Trong bối cảnh hệ thống GDĐH hiện nay chưa đồng nhất, có những trường đã có bề dày kinh nghiệm lâu năm nhưng có những trường mới được thành lập; có những trường có đội ngũ mạnh và kinh nghiệm quản lý tốt nhưng có những trường đội ngũ cán bộ, giảng viên chưa mạnh. Vì vậy, việc giao quyền tự chủ cho các trường trước mắt cần theo năng lực quản lý thực tế của từng trường được khẳng định trong dự thảo Luật. Theo đó, cơ sở GDĐH tự chủ và tự chịu trách nhiệm về tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản; hoạt động đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ, hoạt động hợp tác quốc tế; bảo đảm chất lượng giáo dục đại học, xác định chỉ tiêu tuyển sinh và tổ chức tuyển sinh…

- Thưa Thứ trưởng, trong bối cảnh “bùng nổ” giáo dục ĐH hiện nay, đang tạo nên những bất cập giữa quy mô và chất lượng đào tạo, dự thảo Luật GDĐH đã thể hiện quan điểm điều chỉnh vấn đề này như thế nào?

- Để đảm bảo và nâng cao chất lượng GDĐH, bên cạnh việc đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và thúc đẩy nghiên cứu khoa học; đồng thời đầu tư đảm bảo cơ sở vật chất phục vụ đào tạo. Trong điều kiện hiện nay, khó có thể đầu tư cho tất cả các trường nên đòi hỏi phải có sự phân tầng cơ cấu đào tạo. Nhà nước tập trung nguồn lực đầu tư và hỗ trợ cho một số trường ĐH trọng điểm xuất sắc, ưu tiên các chương trình chất lượng cao, chương trình tiên tiến và ngành mũi nhọn.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật GDĐH cho phép các cơ sở GDĐH công lập được xây dựng các chương trình đào tạo chất lượng cao với mức thu học phí tương ứng để đảm bảo mức chất lượng đã cam kết. Theo đó, các trường ĐH được xây dựng các chương trình đào tạo chất lượng tương ứng với các trường ĐH của các nước tiên tiến và công khai chi phí đào tạo. Chi phí phụ trội của các chương trình này một phần được Nhà nước hỗ trợ thông qua đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ, một phần khác do người học chi trả thông qua học phí.

Xin cám ơn Thứ trưởng!