Hà Nội định hình không gian công nghiệp cho kỷ nguyên đổi mới sáng tạoBài 2: Các khu công nghệ cao Hà Nội có thêm lợi thế cạnh tranh

Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND được HĐND TP. Hà Nội thông qua tại kỳ họp tháng 6/2026, quy định một số cơ chế, chính sách quản lý và phát triển khu công nghệ cao (KCNC) trên địa bàn Thành phố. Đây là một trong những nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù mà Luật Thủ đô năm 2026 trao cho Hà Nội.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, ý nghĩa của nghị quyết không chỉ nằm ở việc hoàn thiện khung pháp lý cho các KCNC mà còn mở ra không gian thể chế mới để Hà Nội chủ động hơn trong thu hút đầu tư và phát triển các ngành công nghệ cao. "Đây là nền tảng để Hà Nội chuyển từ tư duy phát triển KCNC như những khu sản xuất đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nơi hội tụ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các hoạt động R&D", ông Thịnh nhận định.

Rút gọn thủ tục, mở rộng ưu đãi

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND là việc thành lập và đầu tư hạ tầng KCNC có thể được thực hiện bằng nhiều nguồn lực, gồm ngân sách nhà nước, theo phương thức đối tác công - tư (PPP) hoặc hoàn toàn bằng vốn doanh nghiệp. Quy hoạch KCNC cũng được thiết kế linh hoạt hơn, với tối thiểu 50% diện tích dành cho các hoạt động công nghệ cao trực tiếp, phần còn lại dành cho dịch vụ và các hoạt động hỗ trợ.

Đặc biệt, Nghị quyết tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" vốn kéo dài nhiều năm trong quá trình triển khai các dự án công nghệ cao. Theo đó, dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được phép tách thành dự án độc lập. Thành phố có thể bố trí trước kinh phí từ ngân sách để thực hiện giải phóng mặt bằng khi chưa lựa chọn được nhà đầu tư hạ tầng; sau khi dự án được triển khai, nhà đầu tư có trách nhiệm hoàn trả khoản kinh phí này cho ngân sách.

Nghị quyết cũng cho phép thực hiện đồng thời thủ tục đầu tư với thủ tục giao, cho thuê đất, qua đó giảm thời gian chờ đợi và đưa dự án vào triển khai sớm.

Về chính sách ưu đãi, diện tích đất sử dụng cho hoạt động công nghệ cao, R&D, hạ tầng dùng chung và nhà lưu trú sẽ được miễn toàn bộ tiền thuê đất trong suốt thời gian thuê. Đối với các diện tích còn lại, thời gian miễn tiền thuê đất từ 18 đến 22 năm tùy thuộc loại hình và mức độ ưu đãi của dự án. Đồng thời, Nghị quyết bổ sung cơ chế hậu kiểm, cho phép thu hồi đất đối với các dự án chậm đưa đất vào sử dụng, không bảo đảm tiến độ hoặc vi phạm các quy định về công nghệ, môi trường và lao động.

Nghị quyết cũng tăng cường phân cấp, phân quyền cho Ban Quản lý các KCNC và KCN TP. Hà Nội (Ban Quản lý) trong thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước. Trong đó, Ban Quản lý được điều chỉnh ranh giới, quy mô KCNC trong giới hạn nhất định (quy mô dưới 2% và không quá 10ha hoặc không quá 10% và không quá 50ha tùy trường hợp) mà không phải xin ý kiến cơ quan trung ương; được thẩm định, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cùng thời điểm ban hành quyết định giao hoặc cho thuê đất trong vòng 5 ngày làm việc.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý được thành lập Hội đồng thẩm định công nghệ hoặc thuê chuyên gia tư vấn độc lập để đánh giá công nghệ, với mức thù lao tối đa bằng 200% mức chi theo quy định hiện hành nhằm thu hút đội ngũ chuyên gia có trình độ cao.

Xây dựng hệ sinh thái công nghệ từ chính sách cho con người

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, điểm khác biệt của Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND là không chỉ hướng đến thu hút các dự án công nghệ cao mà còn đặt nền móng cho việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bên cạnh các ưu đãi dành cho doanh nghiệp và hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D), Hà Nội lần đầu bổ sung nhiều chính sách hướng trực tiếp tới nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo đó, các dự án nhà lưu trú cho chuyên gia và người lao động, ngoài việc được miễn toàn bộ tiền thuê đất trong suốt thời gian thuê, còn được hưởng cơ chế ưu đãi như dự án nhà ở xã hội. Chủ đầu tư được áp dụng mức lợi nhuận định mức tối đa 15% đối với phần diện tích nhà lưu trú và được sử dụng tối đa 20% diện tích sàn để kinh doanh thương mại, dịch vụ.

Đáng chú ý, chuyên gia và người lao động làm việc trực tiếp, thường xuyên tại các KCNC được ưu tiên thuê nhà lưu trú, đồng thời được miễn phí sử dụng phương tiện giao thông công cộng của thành phố, gồm xe buýt và đường sắt đô thị.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế cho rằng, trong nền kinh tế tri thức, lợi thế cạnh tranh không còn được quyết định bởi diện tích nhà xưởng hay quy mô đất đai mà phụ thuộc vào khả năng thu hút nhân tài, công nghệ và các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. "Muốn hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trước hết phải tạo được môi trường để chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp đến làm việc, nghiên cứu và gắn bó lâu dài", ông nói.

Lãnh đạo Ban Quản lý cho biết, Ban Quản lý sẽ chủ động tham mưu UBND thành phố xây dựng kế hoạch triển khai, rà soát và hoàn thiện các quy trình, hướng dẫn thực hiện nhằm bảo đảm các cơ chế mới của Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND được áp dụng thống nhất, đồng bộ và đúng quy định.

Cùng với đó, Ban sẽ phát huy hiệu quả cơ chế phân cấp, phân quyền, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư; tăng cường phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. Mục tiêu cuối cùng là tạo chuyển biến thực chất trong thu hút các dự án công nghệ cao, dự án R&D và đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng các KCNC trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và động lực tăng trưởng mới của Thủ đô, Lãnh đạo Ban Quản lý nhấn mạnh.

“

Hà Nội có 2 khu công nghệ cao

KCNC Hòa Lạc rộng 1.586ha, đã giải phóng mặt bằng hơn 93%; hiện có 115 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 171.000 tỷ đồng. Đầu năm 2026, dự án nhà máy sản xuất linh kiện bán dẫn Viettel (27ha) được khởi công, tạo động lực hình thành cụm công nghiệp bán dẫn - điện tử.

KCNC Sinh học Hà Nội rộng 199,03ha, tổng vốn đầu tư 7.400 tỷ đồng, khởi công tháng 8/2025. Thành phố đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, triển khai xây dựng hạ tầng và dự kiến bắt đầu thu hút các dự án thứ cấp từ cuối năm 2026, đầu năm 2027.