Gỡ nút thắt cho hộ kinh doanh trên nền tảng số
Khi đơn hàng qua các ứng dụng giao đồ ăn ngày càng tăng, bài toán vận hành của các hộ kinh doanh không còn dừng ở tiếp nhận đơn, chế biến và giao món. Quản lý doanh thu, đáp ứng nhu cầu hóa đơn và thực hiện các nghĩa vụ về thuế cũng trở thành những khâu quan trọng trong quá trình kinh doanh trên nền tảng số. Việc áp dụng cơ chế ủy nhiệm lập hóa đơn được kỳ vọng giúp hộ kinh doanh giảm bớt thao tác hành chính, dành thêm nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Từ áp lực xử lý hóa đơn trong giờ cao điểm
Vào buổi trưa, quán Phở Hà Nội của chị Nguyễn Thị Ngọc tại TP. Hồ Chí Minh thường bước vào thời điểm cao điểm với lượng đơn liên tục tăng. Theo chia sẻ của chủ quán, GrabFood hiện chiếm khoảng 90% doanh thu trực tuyến, trong đó có nhiều đơn của khách văn phòng và đơn đặt theo nhóm.
Cùng với lượng đơn tăng, nhu cầu lấy hóa đơn của khách hàng cũng xuất hiện thường xuyên hơn. Quán đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, song theo chị Ngọc, việc vừa tiếp nhận thông tin khách hàng, vừa xử lý từng yêu cầu hóa đơn trong lúc đông đơn tạo thêm áp lực cho người trực tiếp vận hành. Câu chuyện này phản ánh sự thay đổi trong phương thức hoạt động của các hộ kinh doanh khi nền tảng số ngày càng trở thành một kênh bán hàng quan trọng. Không chỉ đơn hàng, thanh toán và giao nhận được thực hiện trên môi trường số, các khâu quản lý doanh thu, hóa đơn cũng đòi hỏi quy trình phù hợp với đặc thù kinh doanh trực tuyến.
Trong năm 2026, chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trên nền tảng số. Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, trong đó có những nội dung liên quan đến hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số.
Đáng chú ý, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP của Chính phủ về hóa đơn, chứng từ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ có thể ủy nhiệm cho bên thứ ba lập hóa đơn điện tử theo quy định. Đây là cơ sở pháp lý để các nền tảng số có thể tham gia hỗ trợ người bán trong một khâu cụ thể của quá trình lập hóa đơn.
Đưa khâu lập hóa đơn vào quy trình số
Trên cơ sở quy định mới, Grab Việt Nam đã triển khai dịch vụ ủy nhiệm lập hóa đơn đối với các đơn hàng GrabFood thuộc phạm vi và điều kiện áp dụng. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, dịch vụ được triển khai từ tháng 7/2026 đối với các đối tác nhà hàng GrabFood là cá nhân, hộ kinh doanh đang hoạt động với Grab trên toàn quốc.
Theo cơ chế này, đối tác có nhu cầu có thể đăng ký sử dụng dịch vụ; sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết và ký thỏa thuận ủy nhiệm, Grab thực hiện lập hóa đơn đối với các đơn hàng thuộc phạm vi ủy nhiệm theo thông tin đã đăng ký. Người bán có thể tra cứu các hóa đơn đã được lập.
Việc đưa khâu lập hóa đơn vào quy trình bán hàng trên nền tảng hướng tới giảm bớt thao tác thủ công cho hộ kinh doanh, nhất là những cơ sở có lượng giao dịch trực tuyến lớn. Theo doanh nghiệp, quá trình triển khai có sự hỗ trợ của Chi cục Thuế Thương mại điện tử, Cục Thuế.
Với chị Nguyễn Thị Ngọc, sau gần một tháng sử dụng dịch vụ, khối lượng công việc liên quan đến hóa đơn giảm đáng kể. Theo ước tính của chị, phần việc này giảm khoảng 80%. “Khách vẫn đặt món như bình thường, quán tiếp nhận và chế biến như mọi ngày, nhưng phần lập hóa đơn được xử lý thông qua dịch vụ”, chị chia sẻ.
Từ thực tế của một hộ kinh doanh, có thể thấy việc đơn giản hóa các khâu hành chính đang trở thành yêu cầu đáng chú ý khi hoạt động bán hàng ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số. Đặc biệt, với các đơn hàng của khách văn phòng, doanh nghiệp hoặc đơn đặt theo nhóm, nhu cầu về hóa đơn thường cao hơn, đòi hỏi người bán phải có quy trình xử lý phù hợp.
Số hóa để giảm chi phí tuân thủ
Khi hoạt động kinh doanh dịch chuyển lên các nền tảng số, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng mà còn phải hoàn thiện các khâu quản trị phía sau. Hóa đơn điện tử, quản lý doanh thu và nghĩa vụ thuế vì thế cần được tích hợp ngày càng chặt chẽ vào quy trình kinh doanh.
Cơ chế ủy nhiệm lập hóa đơn tạo thêm một lựa chọn để hộ kinh doanh giảm thao tác hành chính, nhất là với những cơ sở có lượng giao dịch trực tuyến lớn. Tuy nhiên, ủy nhiệm lập hóa đơn không đồng nghĩa với việc chuyển giao toàn bộ trách nhiệm thuế của hộ kinh doanh cho nền tảng. Người bán vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ thuế theo quy định và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh, hóa đơn.
Với cơ quan quản lý, việc số hóa và kết nối dữ liệu hóa đơn có ý nghĩa trong quá trình hiện đại hóa quản lý thuế, tăng tính minh bạch của hoạt động kinh doanh. Với hộ kinh doanh, giảm bớt những thao tác thủ công có thể giúp nguồn lực được tập trung nhiều hơn cho sản phẩm, chất lượng phục vụ và phát triển thị trường.
Trong bối cảnh kinh tế số tiếp tục mở rộng, yêu cầu đặt ra là các nền tảng không chỉ đóng vai trò kết nối người bán với người mua mà còn cần hình thành hệ sinh thái hỗ trợ hoạt động kinh doanh tuân thủ, thuận tiện và minh bạch hơn. Từ góc độ này, ủy nhiệm lập hóa đơn là một mắt xích trong quá trình số hóa hoạt động kinh doanh của khu vực hộ cá thể, góp phần đưa phương thức quản lý truyền thống thích ứng với yêu cầu của môi trường kinh doanh số.
