Giáo viên EU: Nơi nhận hơn 100.000 euro, nơi chật vật với mức lương thấp
Khi năm học mới bắt đầu, vấn đề tiền lương và tình trạng thiếu giáo viên tiếp tục được quan tâm tại nhiều quốc gia châu Âu.
Lương nhân viên trường học, đặc biệt là giáo viên và cán bộ quản lý, là khoản chi phí lớn nhất trong hệ thống giáo dục chính quy. Tuy nhiên, tại phần lớn các nước châu Âu, giáo viên vẫn được đánh giá là hưởng mức lương chưa tương xứng với trình độ học vấn của họ.
Một số nghiên cứu cho thấy, mức lương khởi điểm của giáo viên có thể thấp hơn khoảng 40% so với thu nhập của những người lao động khác có trình độ giáo dục đại học tương đương. Khoảng cách này có xu hướng thu hẹp khi giáo viên tiến tới những bậc cao nhất trong thang lương, song sự chênh lệch đáng kể giữa các quốc gia vẫn tồn tại.
Theo thông tin được Eurydice - mạng lưới thông tin về giáo dục được Ủy ban châu Âu tài trợ - vừa đăng tải, trong năm học 2024-2025, Luxembourg dẫn đầu EU về mức lương giáo viên ở hầu hết các cấp học, cả ở thời điểm bắt đầu sự nghiệp và khi đạt đỉnh thang lương.
Tại Luxembourg, giáo viên có mức lương khởi điểm khoảng 55.000-62.000 euro/năm, tùy cấp học và trình độ chuyên môn. Khi đạt mức cao nhất trong sự nghiệp, thu nhập có thể lên tới 97.000-109.000 euro/năm.
Hà Lan và Cộng hòa Síp đứng tiếp theo, dù thứ hạng thay đổi tùy theo cấp học, trình độ giáo viên và giai đoạn nghề nghiệp.
.png)
Ở chiều ngược lại, Slovakia, Cộng hòa Séc và Hungary là những nước có mức lương giáo viên ở cuối thang xếp hạng. Tại Slovakia, mức lương tối đa dao động khoảng 18.000-22.000 euro/năm, tùy trình độ giáo dục. Trong khi đó, mức lương cao nhất tại Hungary và Cộng hòa Séc có thể lên tới khoảng 27.000 euro/năm.
Xét mức lương khởi điểm, Hy Lạp và Slovakia nằm trong nhóm thấp nhất, với mức tối đa khoảng 17.000 euro/năm.
Mức lương của giáo viên thường tăng theo thâm niên, vị trí và trách nhiệm công việc, tuổi nghề, trình độ chuyên môn cũng như hiệu quả công tác. Tuy nhiên, tốc độ tăng lương giữa các nước EU rất khác nhau. Tại 11 quốc gia EU, giáo viên có thể phải mất từ 31-40 năm làm việc mới đạt mức cao nhất trong thang lương, tùy theo cấp học và trình độ.
Trong khi đó, Đan Mạch và Phần Lan là hai ngoại lệ đáng chú ý. Ở các nước này, giáo viên có thể đạt mức lương cao nhất chỉ sau tối đa khoảng 10 năm làm việc, tùy cấp học.
Theo một nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) công bố năm 2025, mức lương giáo viên tốt hơn có xu hướng đi kèm với kết quả học tập được cải thiện ở học sinh. Điều này cho thấy chính sách tiền lương không chỉ liên quan đến khả năng thu hút và giữ chân giáo viên mà còn có thể tác động đến chất lượng giáo dục.
Trong EU, Cộng hòa Síp, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Slovenia là những quốc gia ghi nhận mức tăng lương lớn nhất giữa thời điểm giáo viên bắt đầu sự nghiệp và khi đạt đỉnh thang lương.
Những khác biệt lớn về thu nhập, tốc độ tăng lương và thời gian để đạt mức lương cao nhất đang đặt ra bài toán đối với các nước châu Âu trong việc thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, trong bối cảnh tình trạng thiếu nhân lực giáo dục tiếp tục diễn ra.
EU đối mặt nguy cơ thiếu giáo viên ngày càng lớn
Tình trạng thiếu giáo viên đang trở thành thách thức chung tại nhiều quốc gia EU, trong bối cảnh lực lượng giáo viên ngày càng già hóa và nghề sư phạm gặp khó khăn trong việc thu hút nhân sự trẻ.
Theo Ủy ban châu Âu, khoảng 40% giáo viên tại EU từ 50 tuổi trở lên, trong khi chỉ khoảng 8% dưới 30 tuổi. Đáng chú ý, khoảng 11% giáo viên đã từ 60 tuổi trở lên, cho thấy nhu cầu tuyển dụng để thay thế lực lượng sắp nghỉ hưu sẽ tăng đáng kể trong những năm tới.
Để ứng phó, gần như tất cả các nước EU đã triển khai một số chính sách nhằm giải quyết thiếu giáo viên, từ cải thiện công tác dự báo và tuyển dụng đến tăng số lượng sinh viên theo học các chương trình đào tạo giáo viên. Khoảng 2/3 quốc gia EU cũng đã mở các con đường thay thế để người lao động có thể chuyển sang nghề giáo ngoài hình thức đào tạo giáo viên truyền thống.
Ủy ban châu Âu cho rằng việc cải thiện tiền lương, điều kiện làm việc và triển vọng nghề nghiệp sẽ là những yếu tố quan trọng để nâng sức hấp dẫn của nghề giáo, qua đó thu hút và giữ chân giáo viên trong dài hạn.
