Giải pháp đang ở trên bàn đàm phán?

Lâu nay, vấn đề người Kurd, hay cụ thể hơn là đảng Công nhân người Kurd (PKK) luôn là chủ đề nhức nhối ở Thổ Nhĩ Kỳ mà các đời chính phủ đều tìm mọi cách giải quyết,  song chưa chính phủ nào thành công. Vì thế, khi sáng kiến do chính phủ Hồi giáo bảo thủ hiện nay của Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan đưa ra về việc đối thoại với Thủ lĩnh người Kurd bị kết án tù chung thân Abdullah Ocalan, được coi là bước đột phá sẽ mang đến một giải pháp thông qua bàn đàm phán.

Được biết, ông Erdogan đã bày tỏ quyết tâm giải quyết triệt để vấn đề ly khai của cộng đồng người Kurd trước khi diễn ra cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2014 tới. Trong vòng 10 năm cầm quyền, dù đã tìm mọi phương sách, song bản thân ông cũng chưa tìm được giải pháp cho vấn đề nan giải này. Ông từng đề xuất tăng quyền tự trị cho cộng đồng người Kurd, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, ngôn ngữ, song những đại diện người Kurd vẫn cho là chưa đủ và đòi hỏi những nhượng bộ lớn hơn nữa nhằm giúp họ đạt được một quyền tự trị cho khu vực của họ ở Đông Nam đất nước.

Lần này, dưới sự ủng hộ của những người ôn hòa trong xã hội dân sự, các cuộc thương lượng trực tiếp giữa các nhà lãnh đạo cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ và Abdullah Ocalan đã diễn ra bí mật. Mục tiêu của Chính quyền Ankara lần này là tìm kiếm một giải pháp vĩnh viễn cho PKK - lực lượng quân sự chiến đấu vì chủ nghĩa ly khai cho cộng đồng người Kurd, bị Thổ Nhĩ Kỳ và một số nước xếp vào danh sách các tổ chức khủng bố. Tổ chức này từng tiến hành nhiều chiến dịch gây bất ổn an ninh ở Thổ Nhĩ Kỳ, làm 45.000 người thiệt mạng kể từ khi PKK nổi dậy, đòi nền độc lập hoàn toàn cho cộng đồng người Kurd năm 1984.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cũng tiết lộ, cuộc thương lượng đã bắt đầu ở các mức độ khác nhau không lâu sau khi Thủ lĩnh người Kurd Ocalan bị bắt giam năm 1999. Bằng cách thông báo rằng các cuộc thương lượng vẫn đang được tiếp tục “ở cấp cao nhất”, ông Erdogan muốn chứng tỏ lời nói đi đôi với hành động khi ông tuyên bố giải quyết vấn đề người Kurd là mục tiêu trong năm nay.

Đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi bị bắt giam 13 năm nay, Ocadan, vốn chỉ được gặp người thân trong gia đình và luật sư của mình, đã được tiếp xúc với hai nghị sỹ của đảng Vì hòa bình và dân chủ (PPD) thân ngườâi Kurd, ông Ahmed Turk và Bervin Buldan. Theo hai nghị sỹ này, PKK vẫn bảo lưu yêu cầu đòi Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ phải trả tự do vô điều kiện cho hàng trăm nhà hoạt động người Kurd bị cầm tù do liên quan tới PKK cũng như công nhận người Kurd trong bản Hiến pháp mới của nước này. Ngoài ra, PKK cũng cho rằng, lãnh tụ Ocalan của họ phải được trả tự do và được tạo cơ hội tham khảo ý kiến người Kurd. Về phần mình, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vẫn giữ vững yêu cầu tiên quyết là PKK phải giải giáp vũ khí hoàn toàn ngay trong mùa Xuân này.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, các cuộc thương lượng đến giai đoạn này đang tỏ ra thuận lợi với cả hai phía, song vẫn còn những lo ngại rằng, nếu thương lượng thất bại, bạo lực có thể sẽ nghiêm trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh PKK đang tăng cường vũ trang để đề phòng cuộc nội chiến ở Syria sẽ tràn sang Thổ Nhĩ Kỳ.