Gần dân, hiểu dân, sẽ được lòng dân

Mở rộng trái tim và khối óc

Sau cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, mãi đến QH Khóa VI, nhân dân miền Nam mới có điều kiện nắm đầy đủ thông tin về hoạt động QH. Những cuộc tiếp xúc cử tri khi trước khó khăn vì bom đạn, đã được tổ chức thuận lợi, đông đảo người tham gia. Qua các lần tiếp xúc cử tri, nhân dân đặt câu hỏi nhiều hơn, những câu hỏi cũng nặng hơn, xoáy vào vấn đề nhức nhối yêu cầu phải sớm giải quyết.

Đối với bà Nguyễn Thị Hoài Thu, tiếp xúc cử tri là nhiệm vụ, cũng là cơ hội cho mỗi ĐBQH. “Đại biểu tiếp xúc cử tri phải có kỹ năng nhất định, đó là kỹ năng mở rộng cả trái tim lẫn khối óc, trái tim để thấu lòng dân, khối óc minh mẫn để phân tích thấu đáo các vấn đề nhân dân đặt ra”.

Ảnh: Quang Khánh

Một lần, ĐBQH Nguyễn Thị Hoài Thu đi tiếp xúc cử tri ở nông trường mang tên anh hùng Ngô Văn Nhạc. Đây là một nông trường quốc doanh trồng lúa, ruộng đất gom hết vào nông trường. Những vấn đề cử tri nêu ra lúc đó khiến bà không khỏi băn khoăn. Một bên là mô hình nông trường quốc doanh đang có đóng góp to lớn cho công cuộc xây dựng đất nước những năm đầu thống nhất. Bên kia là hàng trăm, hàng nghìn nông dân luôn coi ruộng đồng đi liền như khúc ruột thì giờ đây, họ biết lấy gì làm kế sinh nhai? Nhất là lúc đó, Nhà nước lại chưa đưa ra chủ trương về vấn đề này, biết nói gì với dân? Nhìn những ánh mắt đầy mong chờ, bà cân nhắc hồi lâu và nói: “Thưa bà con, tôi sẽ cố gắng, bằng vị trí của mình, sẽ đề nghị với Tỉnh ủy xem xét, bà con tham gia đưa ruộng vào nông trường quốc doanh sẽ có công ăn việc làm phù hợp”.

Nói là làm, sau đó ý kiến đề xuất của bà đã giúp bà con nông dân ở đó được vào làm việc trong nông trường, thanh niên được tạo điều kiện đi học nghề rồi trở về lái máy cày, máy kéo... trong nông trường.

Chân thành mới gần được dân

Những lần tiếp xúc cử tri sau đó, bà Nguyễn Thị Hoài Thu vẫn thường xuyên về vùng nông thôn. Có lần, nghe tin ở nông trường vùng Đồng Tháp Mười, bà con bức xúc vấn đề đất đai, thậm chí đã xuất hiện hành động phản kháng mạnh, bà muốn đến tận nơi để tìm hiểu. Nhiều người “răn” bà không nên “dại” mà tự đưa mình vào “ổ kiến lửa”, ngay cả lãnh đạo Tỉnh ủy cũng khuyên, nhưng không ai ngăn được thái độ cương quyết của bà. Công an tỉnh đưa lên một tiểu đội để “hộ tống”, bà không đồng ý, chỉ xin hai người mặc thường phục đi cùng. Ngẫm lại, bà bảo: “Quyết định lúc đó của tôi hoàn toàn không phải là bột phát hay liều lĩnh. Trước khi làm ĐBQH, tôi cũng là một người dân, một nông dân, vậy thì tại sao lại phải sợ gặp dân?”.

Chiếc xe chở ĐBQH Nguyễn Thị Hoài Thu lăn bánh về phía nông trường Tân Lập, vùng Đồng Tháp Mười (nay thuộc huyện Tân Phước, Tiền Giang). Nhân dân trong vùng nghe tin có ĐBQH tiếp dân thì nườm nượp kéo đến. Chưa bao giờ bà có buổi tiếp xúc cử tri giữa bầu không khí căng thẳng như vậy. Bà con ở đây hầu hết là người Bắc vào làm kinh tế mới, mong muốn được chính quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng kiến nghị hết lần này đến lần khác vẫn chưa được giải quyết. Nhìn những giọt mồ hôi thấm ướt bờ vai, những đôi chân lấm lem bùn đất, thấy đôi bàn tay chai sần và đầy vết gai dứa cào, bà biết rằng nhiều người đã bỏ công, bỏ việc đến đây, gặp bà, âu cũng chỉ để được cất lên tiếng lòng mình, phản ánh những khúc mắc mà họ đang gặp.

Thương họ bao nhiêu, bà thấy trách nhiệm của mình càng lớn bấy nhiêu. “Bấy giờ cũng đã khá muộn, để tình hình bớt căng thẳng, tôi vừa nói vừa khôi hài: Thế này nha, nãy giờ bà con nói nhiều rồi, cho tôi nói một chút cho nó xả hơi tí đi, thay đổi không khí tí đi. Bà con họ cũng cười, mời đại biểu nói. Đợi lúc đó, tôi mới bắt đầu phân tích ngọn ngành: Trước đây, khi còn là Bí thư Tỉnh đoàn Tiền Giang, chính tôi là người dẫn “quân” (đoàn viên, thanh niên xung phong) vào khai hoang vùng Đồng Tháp Mười, bắt đầu từ những việc đào đất, làm mương, rửa phèn, trồng khóm (dứa). Bây giờ, bà con vào đây, có công, bón phân tu bổ cho mảnh đất này tốt lên, cái khóm từ nhỏ xíu bây giờ nó bự (to) như thế này thì công của bà con ở đó. Việc bà con đòi đất, Trung ương chưa có chủ trương, thì bà con cứ làm khoán, hưởng theo năng suất, chừng nào có chủ trương, tỉnh chắc chắn sẽ đáp ứng nguyện vọng của bà con... Tôi cứ thế, chỉ rõ chỗ đúng, chỗ sai, cái được, chưa được để họ hiểu ra. Xong rồi, thấy tinh thần bà con dịu lại như trời mát vậy!”.

Qua những lần tiếp xúc cử tri, bà Nguyễn Thị Hoài Thu rút ra rằng, có chân thành mới gần được những nông dân bộc trực, có chân phương mới thấu được tấm lòng của những người dân thẳng thắn, thật thà. Nhưng đại biểu tiếp xúc cử tri thì còn phải nắm cho vững tính chất của vấn đề, phải bắt vào tâm lý của dân để giải quyết cho hợp tình, hợp lý.

Lời hứa của đại biểu có sức nặng ngàn cân

Sang Khóa X, ĐBQH Nguyễn Thị Hoài Thu được QH bầu làm Ủy viên UBTVQH và phân công phụ trách công tác Dân nguyện của QH. Hằng ngày, tiếp nhận đơn thư khiếu nại, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của dân gửi đến, những trăn trở, băn khoăn của bà càng nhiều thêm. Có vụ việc, người dân gửi đơn kêu oan, bà đi tới tận nơi để xem xét, như vụ án Nguyễn Thị Thạnh (Phú Yên), Trần Thị Xanh (Quảng Ngãi)… bà giả dạng thường dân đi điều tra, không dám nói tiếng Nam Bộ vì sợ phát hiện. Đúng là có về tận nơi mới thấy tường tận vấn đề, mới rõ nỗi oan sai của người dân, mà nhìn ra rồi thì phải biết lật lại vấn đề, giúp cho tiếng oan của người dân lên được cấp tối cao, để trả lại công bằng cho họ. Nhưng cũng có những vụ việc, nhận thấy phản ánh chưa đúng, bà phản hồi, phân tích cho dân hiểu chứ không đọc xong đơn thư rồi “để đấy”, khiến dân “không biết đường nào mà lần”. “Làm công tác dân nguyện là phải đem hết cái tâm của mình đặt mình vào hoàn cảnh của từng người nhưng không phải tất cả các khiếu nại đều đúng hết. Cho nên mình phải biết phân tích đúng chỗ nào, sai chỗ nào, đúng bao nhiêu phần trăm, sai bao nhiêu phần trăm. Nếu đúng quá bán thì phải theo cái đó, còn cái sai nhiều thì mình giải thích cho họ biết”. Bởi vậy, có những người đến gặp, nghe bà giải thích xong thì rút đơn không khiếu nại nữa.

“Những việc phải hứa trước cử tri không ít, nhưng chớ hứa rồi để đấy. Lời hứa của người đại biểu có sức nặng ngàn cân, đã hứa là sống chết cũng phải làm, mà còn phải làm cho tốt, cho tròn chứ không nửa chừng bỏ dở. Một lần bất tín, vạn lần bất tin. ĐBQH mà không làm cho dân tin thì không còn là ĐBQH nữa. Dân tin vào đại biểu thì cũng là tin vào QH”. Với tâm niệm như vậy, đối với bất cứ công việc gì, bà cũng làm hết sức mình. Cho đến nay, tuy không còn là ĐBQH nữa, nhưng bà Nguyễn Thị Hoài Thu vẫn tham gia các buổi tiếp xúc cử tri với tư cách một công dân bình thường. Bà bảo, một là cho đỡ nhớ, hai là ngẫm nghĩ, góp ý kiến cho QH ngày một đi lên.